20 czerwca 1970 roku zostali aresztowani przywódcy podziemnej antykomunistycznej organizacji, która przeszła do historii pod nazwą Ruch. Sami tak mówiliśmy o naszym ruchu jako formie aktywności w biernym, zastraszonym, zobojętniałym społeczeństwie. Z inicjatywy Andrzeja Czumy podjęliśmy działania, które miały na celu doprowadzenie do odzyskania przez Polskę niepodległości, czyli wyzwolenia spod dominacji sowieckiej, a przede wszystkim odbudowania demokracji i odzyskania wolności. Oznaczało to obalenie komunizmu.
W ówczesnych warunkach rządów Władysława Gomułki wydawało się to nieziszczalnym marzeniem, a naszym celem było wypracowanie programu mającego doprowadzić do wolnej Polski. System panujący w Polsce określaliśmy jako totalitarną dyktaturę, sprawowaną przez grupę moskiewskich agentów w ich własnym interesie, a walkę z tym systemem uważaliśmy za moralny i polityczny obowiązek stojący przed pokoleniem wychowanym w warunkach PRL. Naszym celem było zbudowanie demokracji parlamentarnej, pluralizmu politycznego, poszanowania praw i swobód. Najkrócej mówiąc takiego systemu politycznego i ekonomicznego, jaki panował w Europie Zachodniej będącej dla nas wzorem i inspiracją.
Działaliśmy w warunkach podporządkowania Polski Związkowi Radzieckiemu i bierności społeczeństwa, które w olbrzymiej większości nie widziało szans na realną zmianę polityczną. Bardzo powoli rozbudowywaliśmy organizację, wydawaliśmy podziemną gazetkę, prowadziliśmy dyskusje i staraliśmy się pozyskiwać ludzi dla działań na rzecz naszego programu, ale bardzo trudno było odpowiedzieć na pytanie, jak chcemy to osiągnąć? Czy wyobrażamy sobie pobicie Związku Radzieckiego?, bo przecież Zachód nie przyjdzie nam z pomocą. Na to pytanie nie mieliśmy odpowiedzi, bo nikt jej wówczas nie dawał, ale powtarzaliśmy, że nie można pogodzić się z niewolą i to był nasz program.
W ciągu kilku lat działalności Ruch zgromadził ponad 100 osób o różnym stopniu aktywności i zaangażowania, wydawał w pewnym okresie nawet dwa podziemne pisma, dysponując silną bazą poligraficzną. Przeprowadziliśmy kilka akcji, z których najbardziej spektakularną było zniszczenie tablicy Lenina na Rysach w Tatrach i namalowanie kilku antykomunistycznych napisów na murach w Łodzi, w tym napisu KATYŃ na pomniku przyjaźni polsko – radzieckiej w Łodzi. Ruch przeszedł do historii jako grupa, która planowała spalenie muzeum i zniszczenie pomnika Lenina w Poroninie, ale akcja ta ostatecznie nie doszła do skutku z powodu aresztowań, chociaż z tego „zamachu” na Lenina jesteśmy najbardziej znani.
Aresztowania, które rozpoczęły się 20 czerwca 1970 roku, objęły kilkadziesiąt osób w Łodzi, Warszawie i kilku innych miastach. Latem 1971 roku odbyło się kilka procesów Ruchu, a w październiku w Warszawie miał miejsce proces przywódców Ruchu. Oskarżonymi byli Andrzej Czuma, Stefan Niesiołowski, Benedykt Czuma, Emil Morgiewicz, Marian Gołębiewski, Bolesław Stolarz. Głównym zarzutem była próba obalenia ustroju socjalistycznego, a najwyższe wyroki otrzymali Andrzej Czuma i Stefan Niesiołowski – po 7 lat więzienia. Głównym oskarżonym w procesie łódzkiego najsilniejszego i najbardziej aktywnego ośrodka Ruchu był Marek Niesiołowski, brat Stefana, który otrzymał 3,5 roku więzienia. Wyroki w procesach Ruchu to najwyższe wyroki w procesach politycznych po 1956 roku, następne (bardzo nieliczne) tak wysokie wyroki miały miejsce dopiero w stanie wojennym.
W znakomitej większości uczestnicy Ruchu bardzo dobrze zachowali się zarówno podczas śledztwa, jak również, a zwłaszcza, podczas procesów. Właściwie tylko w dwóch przypadkach można mówić o zachowaniu niegodnym – dotyczy to Wiesława Kurowskiego, który potępił działania własne, kolegów i całą organizację, jak również Elżbiety Królikowskiej-Avis (późniejszej gwiazdy pisowskich mediów), która w obrzydliwym liście do sądu potępiała swoją, a zwłaszcza przywódców Ruchu działalność jako niepatriotyczną, mało elegancką i wymierzoną w tak przecież wartościową instytucję jaką była Polska Ludowa.
Ruch był maleńką cząstką długiej, trwającej przez pokolenia walki o wolną Polskę, która doprowadziła w 1989 roku do odzyskania niepodległości, wolności i odbudowania demokracji.
