Honory dla zasłużonych

0
87
Ksiądz-prof-Michał-Heller
Ksiądz prof. Michał Heller, honorowy obywatel Tarnowa | fot. Paweł Topolski
REKLAMA

Miasta i gminy w tarnowskim regionie nadały od początku lat 90. ubiegłego wieku dziesiątki tytułów honorowego obywatela – w uznaniu szeroko rozumianych zasług, nie tylko dla lokalnych społeczności. Wśród tak wyróżnionych osób są politycy, artyści, sportowcy, naukowcy i w dużej liczbie duchowni. Nie brak wybitnych jednostek niezwiązanych bezpośrednio z miejscem nadania honorowego tytułu, ale darzonych powszechnym szacunkiem. Do najbardziej imponujących w Małopolsce należy lista osób uhonorowanych przez brzeski samorząd…
W gronie wyróżnionych przez Radę Miejską jest aż 26 Honorowych Obywateli Miasta Brzeska, a także 31 odznaczonych Medalem na Wstędze za Zasługi dla Miasta Brzeska i 351 – Medalem 625-lecia Miasta Brzeska. W tak licznym gronie docenionych przez samorząd są: kapłani, byli więźniowie niemieckiego obozu Auschwitz, społecznicy. Znalazły się też osoby, którym w latach PRL-u nie można było z różnych względów wyrazić publicznie uznania i wdzięczności, choć na to zasługiwały. Stało się to możliwe dopiero po zmianie ustroju w 1989 roku.

REKLAMA

Od papieża do prezydenta
Sąsiadująca z Brzeskiem, Bochnia postarała się dotąd tylko o trzech honorowych obywateli, są nimi: wybitny muzyk Jerzy Katlewicz, abp Henryk Nowacki i prezydent RP Andrzej Duda, któremu przyznano ten tytuł przed dwoma laty. Solne miasto może za to pochwalić się dwunastoma „honorowymi ambasadorami”, są wśród nich: Marek Piekarczyk, Jan Flasza, Tadeusz Skoczek, Michał i Grzegorz Bębenkowie i Carmen Sanz Garcia z Hiszpanii. Od ponad dziesięciu lat koordynuje ona współpracę między Publiczną Szkołą Podstawową Nr 1 (wcześniej Gimnazjum Nr 1), a szkołą średnią IES Penyagolosa w hiszpańskim Castellon. (Cudzoziemiec znalazł się też w towarzystwie pięciu innych Honorowych Obywateli Powiatu Tarnowskiego. Jest nim Rudolf Engelhard, były starosta zaprzyjaźnionego powiatu Pfaffenhofen w niemieckiej Bawarii)
Samorządy nie kryją dumy z wyróżnionych osób, w Zakliczynie traktowane są ze szczególną atencją. Niewielkie miasto dało temu wyraz tworząc galerię portretów honorowych obywateli w ratuszowej Sali im. Spytka Jordana – założyciela grodu nad Dunajcem. Tytuł Honorowego Obywatela Gminy Zakliczyn przyznawany jest tam od 1999, początkowo przez Radę Gminy, a od 2006 przez Radę Miejską. To zaszczytne wyróżnienie przyznano dotąd czternastu osobom, m. in.: papieżowi Janowi Pawłowi II (stosowny dokument wręczono mu w Watykanie), posłowi PSL Wiesławowi Wodzie, który zginął w katastrofie smoleńskiej, o. Janowi Górze, prof. Krzysztofowi Pendereckiemu, Markowi Gołąbowi, prof. Stanisławowi Konturkowi. W tym roku Honorowym Obywatelem Gminy Zakliczyn został, na mocy uchwały radnych, prezydent RP Andrzej Duda. Jako czternasty w kolejności.

Czterech duchownych, dwóch pułkowników
Tarnów też nie pozostaje w tyle – Rada Miejska dotychczas nadała zaszczytny tytuł honorowego obywatela trzynastu osobom. W okresie międzywojennym wyróżniła w ten sposób dwóch mężów stanu: Ignacego Mościckiego i Józefa Piłsudskiego. – Za niespożyte zasługi dla Polski, myśli będące myślami Staszica, Małachowskiego, Czartoryskiego – owiane głęboką miłością Ojczyzny i przepojone siłą postawienia Polski w szeregu pierwszych państw Europy oraz za zbudowanie silnej moralnie i materialnie Polski, Rada Miejska w Tarnowie nadała 26 maja 1927 roku Honorowe Obywatelstwo Miasta Tarnowa – napisano w uzasadnieniu.
W minionym trzydziestoleciu Honorowe Obywatelstwo Miasta Tarnowa otrzymali: książę Paweł Sanguszko, ksiądz prof. Michał Heller, Norbert Lippóczy, prof. Franciszek Ziejka (także Honorowy Obywatel Gminy Radłów, skąd pochodzi), Tony Ricardsson (były żużlowiec Unii Tarnów), biskup Władysław Bobowski oraz dwaj arcybiskupi, byli ordynariusze tarnowskiej diecezji: Józef Życiński i Wiktor Skworc. W uzasadnieniu tytułu dla abpa Skworca napisano: za trwałe efekty współpracy z samorządem, w szczególności wychowania dzieci i młodzieży, kształtowania dobra obywateli i społeczeństwa, inicjatywy związane z pomocą potrzebującym, chorym i niepełnosprawnym, za ideę „okna życia”, a także za troskę o duszpasterstwo diecezjalne, za budowanie nowych, dobrych relacji ponad podziałami, za piękną ideę organizacji „Dni Judaizmu w Kościele Katolickim” w Tarnowie.
Honorowymi obywatelami zostali także dwaj pułkownicy wojska: Jerzy Pertkiewicz (odznaczony m. in. Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Partyzanckim, Krzyżem AK i Medalem za Warszawę, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski) oraz Mieczysław Korczak – znany lekarz stomatolog, żołnierz oddziału AK „Jędrusie”. Do grona wyróżnionych zaszczytnym tytułem dołączył przed czterema laty prof. Kazimierz Braun. W liście gratulacyjnym odczytanym przez przewodniczącego RM Tarnowa podkreślono zasługi prof. Brauna w promowaniu patriotycznych treści. – W uznaniu wybitnych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej oraz miasta Tarnowa, za wieloletnie działania na rzecz współczesnej kultury i literatury polskiej, w szczególności w obszarze sztuki teatralnej, za artystyczne oddanie dla małej ojczyzny, z którą rodzinnie związany jest od trzech pokoleń, za dar dla Pierwszego Niepodległego Miasta – dramat „Tarnowski wiatr niepodległości” oraz innych wyjątkowych przedsięwzięć w duchu patriotyzmu – brzmi fragment listu.
Inną formą docenienia dorobku i zasług jest ustanowiona w 2013 roku Odznaka Honorowa Gminy Miasta Tarnowa. Jej dotychczasowymi laureatami zostali: Roman Starzec, Mieczysław Sobol, Barbara Prymakowska, Bogusława Romaniewska, Barbara Wiatr i Antoni Sydor.

Honorowy obywatel spiera się z miastem…
Wśród uhonorowanych przez samorządy znalazły się nieliczne postaci wywołujące do dziś kontrowersje. Szwed Tony Ricardsson wygrywał na torze wyścigi dla klubu żużlowego z Tarnowa – inkasując za to niemałe pieniądze – i to była cała jego zasługa. Abpa Henryka Nowackiego (Honorowego Obywatela Królewskiego Miasta Bochni) podejrzewano z kolei o tajną współpracę ze służbami bezpieczeństwa PRL-u. Pewien niesmak budzi też dziś tytuł Honorowego Obywatela Tarnowa dla księcia Pawła Sanguszki. Otrzymał go w 1990 roku jako siedemnastolatek, w uznaniu historycznych zasług książęcego rodu Sanguszków dla rozwoju Tarnowa. Tymczasem, od wielu lat ten arystokrata toczy spór z miastem o prawo do niszczejących ruin zamku na Górze św. Marcina.
Honorowi obywatele mają już trwałe miejsce w historii małych ojczyzn. Są postaciami na ogół dobrze znanymi i w znakomitej większości dają powody do dumy mieszkańcom miast i gmin, promują i dowartościowują lokalne społeczności. Rośnie ich grono, ale nie wszystkie samorządy potrafią wskazać osoby zasługujące na podobne wyróżnienie. Powiśle np. wciąż czeka na Honorowego Obywatela Gminy Dąbrowa Tarnowska. Rada Miejska uchwaliła przed pięciu laty regulamin przyznawania tego tytułu, dotąd jednak nie zgłoszono żadnego kandydata. Kto będzie nim pierwszy?

REKLAMA

Dodaj komentarz

  Ustaw powiadomienia  
Powiadom o