Przed miesiącem weszły w życie przepisy nowelizujące Kodeks pracy, które zobowiązują do stosowania tzw. neutralnych płciowo nazw stanowisk pracy lub jednocześnie form męskiej i żeńskiej w ogłoszeniach o zatrudnieniu. Decyzje zaś o używaniu feminatywów w wewnętrznym obiegu pozostają w gestii pracodawcy. Zmiany w kp. (wynikające z unijnej dyrektywy o przejrzystości wynagrodzeń) wywołały liczne komentarze, stając się często przedmiotem kpin i żartów.
Wielu zwraca uwagę, że „zbliżamy się do granic absurdu i groteski”. Wprowadzone zmiany mogą stawiać pracodawców w kłopotliwych sytuacjach, za przyczyną wymuszonego na użytek poprawności słowotwórstwa i językowych dziwolągów. Pułapki mogą czyhać na każdym kroku, a nieprawidłowości w nazewnictwie mają być karane grzywną.
Jakim fortelem przyjąć sekretarkę?
– Kogo mam zatrudnić? Piekarza/piekarkę, cukierniczkę/cukiernika, a może osobę piekarską lub wypiekającą – ironizuje właściciel jednej z tarnowskich piekarni. – Jakim fortelem przyjąć do pracy sekretarkę? A co, jeśli chciałbym zatrudnić sprzątaczkę? Jak mam zredagować ogłoszenie, żeby tym razem nie być oskarżonym o pomijanie mężczyzn?
– Słyszę argumenty, że chodzi o formułowanie ogłoszeń w niedyskryminującej formie, ale to czysto ideologiczne tłumaczenie. To szaleństwo, wywracanie do góry nogami porządku, który tak naprawdę nie miał nic wspólnego z dyskryminacją kogokolwiek – wiele podobnych głosów pojawia się w mediach społecznościowych. Są też mniej krytyczne opinie wskazujące na szerszy aspekt równouprawnienia obojga płci, zrównywania szans itp.
Angelika Bilska-Gradzi, dyrektorka Powiatowego Urzędu Pracy w Tarnowie, zwraca uwagę, że wspomniane przepisy weszły dopiero co w życie. Za wcześnie na głębszą ich ocenę pod względem skuteczności i społecznego odbioru. – Poczekajmy z wnioskami, niech nowe przepisy sprawdzą się w dłuższej perspektywie, a Państwowa Inspekcja Pracy uruchomi działania kontrolne. Z pewnością pojawi się wiele językowych dylematów, jak choćby ten dotyczący kierowcy samochodowego. W każdym razie oferty pracy trafiające za naszym pośrednictwem do centralnej bazy, weryfikujemy w kontakcie z pracodawcami. Oczywiście bierzemy już pod uwagę ostatnie zmiany w Kodeksie pracy zobowiązujące do neutralnego języka i podania w ofercie konkretnej kwoty wynagrodzenia za pracę. Wymagania te dotyczą wszystkich ogłoszeń, w tym publikowanych online, w mediach społecznościowych czy przez agencje rekrutacyjne. Każdy pracodawca powinien zwracać uwagę na treść zamieszczanych przez siebie ofert zatrudnienia.
Oferty w wersji opisowej
Czas pokaże, jak poradzą sobie pracodawcy z neutralnym językiem w ofertach, bez sugerowania płci. Z pewnością dochodzić będzie do różnych słowotwórczych wpadek, śmiesznych, pomysłowych bądź obrazoburczych określeń, na które reagować ma PIP.
Najbardziej powszechną i bezpieczną formą będą zapewne ogłoszenia, w których nazwa stanowiska pracy będzie wskazywać zarówno na kobiety, jak i na mężczyzn, a zastosowanie feminatywów zależeć od preferencji pracodawcy. Dla przykładu, zatrudnię: lekarkę/lekarza, psycholożkę/psychologa, instruktora/instruktorkę. Częściej niż dotąd można spodziewać się ofert w wersji opisowej – przyjmę do pracy osobę do prowadzenia archiwum itp. Więcej pojawi się w obiegu angielskich nazw, które są w większości neutralne płciowo, jak np. marketing manager.
Kiedy zaś pracodawcy będą tworzyć własne określenia w rodzaju „osoba kierująca pojazdem”, pojawią się później problemy w sprawozdaniach do GUS czy wyliczeniach emerytur. Obecnie każda nazwa zawodu ma przypisany sobie kod. Eksperci radzą, aby przyjrzeć się nazwom stanowisk pracy funkcjonujących w strukturze firm i już teraz wprowadzić odpowiednie zmiany w dokumentacji, regulaminach itd. I najlepiej, żeby zajęła się tym osoba prowadząca kancelarię…
