Okno żywieniowe i zdrowa masa ciała

0
167
Okno żywieniowe
fot. Monik Wróblewska, Ekspertfitness.com
REKLAMA

Dwa rodzaje eksperymentów naukowych okazały się fundamentem dzisiejszej dietetyki. Pierwszy z nich, przeprowadzony w 1934 roku, udowadnia korzyści wynikające z ograniczenia spożytych kalorii – od tego właśnie czasu zaczęliśmy liczyć kalorie (1).

Drugi model, dzięki któremu przeprowadzono ponad 11 tysięcy badań, skupia się na jakości zdrowego odżywiania. W jednym z doświadczeń myszy o identycznym genomie (mające tych samych rodziców i trzymane w tych samych warunkach), karmiono na dwa różne sposoby. Jedna mysz otrzymywała zbilansowane pożywienie – zdrowe proporcje białek, węglowodanów i tłuszczów, natomiast druga, karmiona była głównie cukrami i tłuszczami. Już po kilku tygodniach – co odpowiada u człowieka kilku miesiącom, a nawet latom, mysz karmiona tłuszczami i cukrami była otyła i prawie zapadła na cukrzycę. W jej krwi niebezpiecznie podwyższył się poziom trójglicerydów i cholesterolu. Eksperyment ten wykazał niezwykle dużą wartość dla budowania naszego zdrowia, udowadniał że jakość pożywienia ma kluczowe znaczenie.

REKLAMA

Z poprzedniego artykułu wiemy, że niedobór snu u człowieka wpływa na zaburzenie dwóch ważnych hormonów – greliny i leptyny, czyli czynników głodu i sytości. Jak się okazuje, niezdrowe myszy także jedzą w czasie, gdy powinny spać. Badanie z 2012 roku postawiło zatem pytanie: W jakim stopniu na powstawanie i rozwijanie się różnego rodzaju schorzeń ma wpływ niewłaściwa dieta, a w jakim odżywianie się o niewłaściwej porze?

W badaniu na identycznie genetycznych myszach skupiono się wyłącznie na ograniczeniu czasu przeznaczonego na pobieranie pożywienia. Wyniki były zdumiewające. Okazało się, że bardzo ważne jest nie tylko to, co zjadamy i w jakich ilościach, ale również, kiedy jemy – wszystko w kontekście długoterminowych korzyści dla zdrowia. Przebieg badania: jedna grupa mysz otrzymała dostęp do żywności bogatej w tłuszcze, którą mogły zjadać kiedy tyko chciały. Drugiej grupie podawano dokładnie tyle samo jedzenia co pierwszej, jednak tylko przez 8 godzin na dobę. Gryzonie otrzymujące jedzenie w ramach 8 godzinnego okna żywieniowego bardzo szybko nauczyły się zjadać tę samą liczbę kalorii co myszy mające stały dostęp do pożywienia.

Przez pierwsze 12 tygodni myszy dostarczały do swojego organizmu identyczną liczbę kalorii, będąc na wysokocukrowej i wysokotłuszczowej diecie – podobnej do tej ze wspomnianych wcześniej 11 tysięcy eksperymentów – któraż to dieta opisywana była jako przyczyna poważnych chorób metabolicznych. Stosowane jednak ośmiogodzinne okno żywieniowe sprawiło, że myszy zostały bezpieczne od chorób, których można było się spodziewać przy tak nieodpowiedniej diecie. Gryzonie nie przybierały na wadze, miały unormowany poziom cholesterolu i cukru we krwi. Skrócone okno żywieniowe daje czas do odnowy biologicznej, naprawy uszkodzeń oraz rozwijanie się zdrowych bakterii jelitowych. Ograniczone okno żywieniowe sprawiło, że myszy schudły i były bardziej zdrowe, a ten korzystny wpływ utrzymywał się przez cały rok – co w przeliczeniu na ludzkie życie daje kilka lat. Magiczny wynik skróconego czasu spożywania posiłków udało się osiągnąć bez zmiany składu pożywienia, ani również jej kaloryczności, wystarczyło tylko ustalić myszom odpowiedni harmonogram spożywania posiłków.

W ślad za powyższym zdumiewającym eksperymentem przeprowadzono kolejne badanie, stosując okna żywieniowe o długości 9,10 i 12 godzin. Za każdym razem uzyskano zbliżone pozytywne wyniki. Wyciągnięto wniosek, że myszy pobierające pokarm przez 15 lub więcej godzin na dobę reagują tak, jakby jadły bez przerwy. Badano je regularnie co tydzień, sprawdzano które z 22 tysięcy genów uaktywniają się i wyłączają w różnych narządach i o różnych porach dnia i nocy. Badania trwały wiele lat (2), a podobne prowadzi się obecnie w wielu laboratoriach na całym świecie.
Inni naukowcy poszli jeszcze dalej – chcieli sprawdzić, czy niskokaloryczna dieta okaże się równie skuteczna co powyższa, bez względu na porę spożywania posiłków. W pierwszej kolejności podawano gryzoniom niskokaloryczne pożywienie tuż przed snem, jednak odkryto, że myszy nie schudły. Gdy natomiast podano myszom tę samą porcję jedzenia wtedy, gdy się budziły, gryzonie zaczęły tracić na masie ciała. Okazuje się, że ten wzorzec odżywiania okazał się zgodny z ich rytmem okołodobowym.

Bardzo zbliżone wyniki osiągnięto badając ludzi. Odkryto także, że osoby spożywające posiłki późno w nocy, minimalnie tracą na masie ciała, natomiast ci, którzy przyjmują większe posiłki w ciągu dnia, powstrzymując się jednak od jedzenia nocą, chudną zdecydowanie (3).
Konkluzja jest jedna: bez większego znaczenia jest, jaką dietę redukcyjną zastosujesz, ważniejsze jest kiedy jesz, niż jaki rodzaj pożywienia spożywasz.

C.M. Mcay, M.F.Crowell, Prolonging the Life Span, „Scientific Monthly” 39(5)/1934
M.Hatori et al., Time- Restricted Feeding without Reducing Caloric Intake Prevents Metabolic Diseases in Mice Fed a High-Fat Diet, „Cell Metobolism” 15(6)2012
M.Garaulet et al., Timing of Food Instake Predicts Weight Loss Effectiveness, „International Journal of Obesity” 37(4)2013

Arkadiusz Ostręga – trener zdrowia, specjalizujący się w budowaniu nawyków o charakterze psychofizycznym; ruchu, oddychania, snu, rytmu dobowego, odżywiania i kontroli stresu.

REKLAMA

Dodaj komentarz

  Ustaw powiadomienia  
Powiadom o