Uwaga! To warto zapamiętać!

0
156
Uwaga
fot. Tomasz Niskowski
REKLAMA

Nasze życie polega na ciągłym uczeniu się, zdobywaniu doświadczeń i nowych umiejętności. Dzieci uczą się przede wszystkim w szkole, a dorośli starają się coraz lepiej wykonywać swoją pracę, ponadto w każdym innym miejscu wzbogacamy swoje umiejętności życiowe. Uczymy się i doskonalimy bycie lepszą wersją siebie; lepszym mężem, żoną, rodzicem, kolegą, sportowcem, lekarzem, sprzedawcą czy nauczycielem.

Każde zadanie dnia codziennego wymaga zaangażowania zarówno ciała, jak i umysłu, a nasz rytm okołodobowy wpływa na elementy naszego życia niczym dyrygent na swoją orkiestrę. Ilość snu, ekspozycja na światło, harmonogram spożywania posiłków lub połączenie wszystkich powyższych w optymalnych ilościach, daje nam energię do uczenia się, zapamiętywania i wykorzystywania cennych doświadczeń w momentach, kiedy najbardziej tego potrzebujemy.

REKLAMA

Uważność (ang. mindfulness) czyli pełna obecność, czy inaczej koncentracja uwagi, to nie tyle co jedna z najważniejszych umiejętności życiowych, co podstawowa cecha psychofizycznego zdrowia człowieka. Uważne dziecko łatwiej przyswaja wiedzę, szybciej ją rejestruje w pamięci roboczej mózgu, po czym podczas zdrowego snu przenosi ją do pamięci długotrwałej, czyli hipokampu. Brak skupienia uwagi wpłynie na zaburzenie całego procesu zapamiętywania lub wydłużenie czasu, w którym zapisują się w pamięci krótkotrwałej ważne informacje. Dorosły rodzic, trener, kierowca, pilot czy policjant – gdy będą nieuważni, nie tylko nie wykonają swojej pracy dobrze, ale mogą popełnić rażące błędy, które w skrajnych sytuacjach skończą się katastrofą.

Uważność jest wkomponowana w nasz rytm okołodobowy; jesteśmy uważni za dnia, natomiast w nocy znacznie mniej. Niewyspany mózg wpłynie na zaburzenia koncentracji, a ta na szybkość naszych reakcji, decyzje, a następnie niewłaściwe wybory, roztargnienie, zapominalstwo i zakłócenie wewnętrznego spokoju. Przykładowo nauczyłeś się już i zapamiętałeś, że twoje okno żywieniowe kończy się o godzinie dwudziestej, ponadto zjadasz nieduży lekkostrawny posiłek, by w nocy nie obciążał układu trawiennego – wszystko oczywiście w kontekście poprawy zdrowia i dobrego samopoczucia następnego dnia. Wracasz później niż zazwyczaj do domu, jesteś głodny, po drodze mijasz pizzerię. Lubisz pizzę. Jeśli minionej nocy spałeś dobrze, twoja uwaga skupiona będzie na zdrowym i optymalnym posiłku, jeśli jesteś niewyspany i w dodatku głodny, z większym prawdopodobieństwem zamówisz pizzę, pewnie też większą objętościowo i kalorycznie niż twój zaplanowany ostatni posiłek (1).

Powyższy mechanizm działa bardzo podobnie podczas naszej komunikacji z innymi ludźmi. Jeśli prowadzimy z kimś rozmowę, wiemy co może naszego rozmówcę ucieszyć, a co zmartwić, co wpłynie na niego budująco, a co demotywująco. Jeśli niezbyt dobrze przespaliśmy noc, zaistnieje większe prawdopodobieństwo, że powiemy coś, czego później będziemy żałować. Deprywacja snu ma zatem wpływ na nasze relacje z ludźmi.

Podczas zdrowego snu twój hipokamp, należący do układu limbicznego (najbardziej pierwotnego obszaru mózgu), będzie sprawnie przenosił informacje z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej, co nazywamy konsolidacją pamięci. To jedna z podstawowych funkcji snu (2). Kiedy używasz informacji przyswojonej w zeszłym tygodniu bądź miesiącu (np. gotujesz danie z poznanego wcześniej przepisu), uruchamiasz właśnie zasoby swojego hipokampu. Deprywacja snu upośledza pamięć długotrwałą, więc zamiast zrzucać winę na swoje „zapominalstwo” – zadbaj o optymalny sen, a problem przestanie istnieć.

(1) S.M. Greer, A.N.Goldstein, M.P.Walker, The Impact of Sleep Deprivation on Food Desire in the Human Brain, „Nature Communications” 4/2013, article no.2259

(2) R.Stickgold, Sleep-Dependent Memory Consolidation, „Nature” 437(7063)/2005

Arkadiusz Ostręga – trener zdrowia, specjalizujący się w budowaniu nawyków o charakterze psychofizycznym; ruchu, oddychania, snu, odżywiania oraz kontroli zmęczenia i stresu. Prowadzący warsztaty dla szkół, firm, a także indywidualnie.

REKLAMA

Dodaj komentarz

  Ustaw powiadomienia  
Powiadom o