Herb nie dla każdego

0
236
REKLAMA

Umieszczone w błękitnym polu złota sześcioramienna gwiazda i tego samego koloru półksiężyc otwarty ku górze, stanowią herb Tarnowa. Dodatkowo tarcza otoczona jest tzw. bordiurą w kolorze błękitnym i złotym. Obowiązujący herb został zatwierdzony zarządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 13 lutego 1937 r. Dokładny opis herbu, z podaniem m.in. proporcji i gotowym wzorem graficznym, dołączono do uchwały Rady Miejskiej w Tarnowie z lutego 2003 roku. W dokumencie tym zapisano, że herb podlega ochronie prawnej, a herbu mogą używać organy miasta i miejskie jednostki organizacyjne. Zgodę na używanie herbu przez inne podmioty wyraża prezydent Tarnowa na zasadach określonych odrębną uchwałą.
Miasta, chroniąc swoje herby przed wykorzystywaniem ich w przypadkowy sposób, powołują się na zapisy ustawy z 1990 roku o samorządzie gminnym, z którego wynika, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawie herbu gminy. Samorządy odczytują ten zapis jako prawo do ustalenia wizerunku herbu, jak również do określania zasad jego używania. I w różnej formie z tego prawa korzystają.
W Warszawie już kilkanaście lat temu w drodze uchwały uzgodniono, że wykorzystanie herbu stolicy jest możliwe po uzyskaniu zgody zarządu miasta, a zgoda ta jest nieodpłatna. W Krakowie zgodę wydaje rada miasta, z tym zastrzeżeniem, że herb nie może być używany w sposób godzący w dobre imię i wizerunek gminy czy prowadzący do spadku znaczenia samego herbu. Po uchwały regulujące używanie herbu sięgnęły też m.in. samorządy Gdańska, Puław i Łowicza.

REKLAMA

Opinie prawników, specjalistów od prawa administracyjnego są rozmaite i często różne od tych, którymi posługują się samorządowcy. Nie brakuje stwierdzeń, że o ile prawo pozwala radnym ustalić, co jest herbem gminy, to nie ma konkretnego zapisu, który mówiłby o tym, że radni mogą ustalić zasady korzystania z herbu i w dodatku na tym zarabiać. A tak jest np. w Zakopanem, gdzie podjęto uchwałę nakazują przedsiębiorcy chcącemu wykorzystać herb do celów komercyjnych, uiszczenie odpowiedniej opłaty. Zgodnie z wytycznymi tamtejszego burmistrza, ma to być 10 proc. przewidywanego zysku.

Różne są też sądowe wyroki. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 19 maja 2008 roku stwierdził, że gmina może podejmować przeróżne uchwały, które są związane z herbem, właśnie na mocy ustawy o samorządzie gminnym, ale już rok później Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 marca 2009 r. wyraźnie zaznaczył, że artykuł 18. ustawy o samorządzie gminnym nie daje radzie miasta uprawnień do podejmowania uchwał we wszystkich sprawach związanych z herbem, a jedynie w sprawie jego ustanowienia.


Według niektórych, tryb udostępniania herbu powinien być bezpłatny i oparty o ustawę o dostępie do informacji publicznej. Ale warto pamiętać, że sąd może przyznać ochronę herbowi, jeśli zostanie on wykorzystany np. w sposób prześmiewczy, wulgarny lub znieważający. Zgodnie z kodeksem cywilnym sąd może nakazać osobie, która narusza czyjeś dobra osobiste (a herb jest dobrem danego miasta), naprawienie szkody, zaniechanie działania, zapłatę zadośćuczynienia albo przekazanie danej kwoty na cel społeczny.
Podobne dylematy nie były obce tarnowskim samorządowcom. Do tej pory zgodę na używanie herbu za każdym razem wydawali radni głosując stosowną uchwałę. Pod koniec maja br. przepisy te postanowiono zmienić i przyjęto uchwałę określającą zasady używania herbu Tarnowa przez podmioty inne niż organy miasta Tarnowa i miejskie jednostki organizacyjne.
– Do tej pory nie mieliśmy problemu z wykorzystaniem herbu Tarnowa, bo czyniły to podmioty publiczne i takich sytuacji dotyczyły uchwały rady miejskiej podejmowane zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami. Ale teraz zaczynają się do nas zgłaszać podmioty komercyjne, które chcą w różny sposób używać herbu Tarnowa, stąd konieczność nowych regulacji, ustalenia nowych zasad realizacji zgłaszanych do nas wniosków – mówi Maria Zawada – Bilik, dyrektor Wydziału Marki w UMT. – Herb bardzo często pojawia się w przestrzeni publicznej, bo przecież rozmaite stowarzyszenia i organizacje pożytku publicznego, które realizują miejskie projekty i zadania, mają prawo używania herbu; podobnie organizatorzy wydarzeń, którym patronuje prezydent Tarnowa, również mogą w swych materiałach wykorzystywać herb. Ale chcemy się zabezpieczyć przed sytuacjami, w których herb pojawia się w miejscach niepożądanych, może nawet psujących nasz wizerunek. Nie jesteśmy przeciwni używaniu herbu Tarnowa, ale chcemy, by było to czynione z należytym szacunkiem. To jest dobro osobiste naszego miasta, z tego tytułu podlega ochronie.
W przyjętej i już obowiązującej uchwale czytamy, że herb miasta Tarnowa może być używany wyłącznie w sposób zapewniający mu należytą cześć i szacunek oraz niegodzący w dobre obyczaje, a także prestiż i interesy miasta; może być używany tylko w kształcie, proporcjach i kolorach zgodnych ze wzorem graficznym określonym w załączniku do aktualnego Statutu Gminy Miasta Tarnowa.
Używanie herbu Tarnowa przez podmioty inne niż organy miasta i miejskie jednostki organizacyjne, wymaga każdorazowo zgody prezydenta Tarnowa. Jak to wyglądać będzie w praktyce? – Każdy zainteresowany wykorzystywaniem herbu musi złożyć wniosek, w którym znaleźć się muszą szczegółowy opis używania herbu z zaznaczeniem, czy chodzi o cel komercyjny czy nie; okres, na który zgoda ma być udzielona, opis sposobu używania herbu ze wskazaniem nośnika oraz projekt graficzny sposobu wykorzystania herbu. Taki wniosek, zwłaszcza gdy dotyczyć będzie komercyjnego używania herbu na przedmiotach przeznaczonych do sprzedaży, oceniać będzie Komisja Kultury i Ochrony Zabytków Rady Miejskiej w Tarnowie. W uchwale mamy pewne ogólne zasady, ale za każdym razem chcemy do tematu podchodzić indywidualnie, by nie zamykać nikomu drogi do wykorzystywania herbu – dodaje Maria Zawada – Bilik.
Wyrażenie zgody wiązać się będzie z zawarciem umowy cywilno‑prawnej pomiędzy prezydentem Tarnowa a podmiotem, który taką zgodę uzyskał. W umowie znajdą się szczegółowe warunki używania herbu. Uchwała nie wyklucza sytuacji, w których prezydent Tarnowa może odmówić zgody na używanie herbu miasta, jeżeli miałoby to np. godzić w dobre obyczaje czy prestiż miasta, i z takiego też powodu może cofnąć wydaną już zgodę.
Do magistratu wpłynęły już pierwsze wnioski związane z wykorzystywaniem herbu przez przedsiębiorców. Jeden z nich dotyczy użycia herbu Tarnowa na portalu komercyjnym obok nazwy i logo tego portalu. Zastanawiać się nad tym będzie komisja kultury, bo pojawiają się wątpliwości czy wykorzystanie herbu w takiej sytuacji nie będzie sugerować internautom, że odwiedzają oficjalny miejski portal.
Niewykluczone, że starający się o zgodę na używanie herbu Tarnowa, będą ponosić z tego tytułu opłaty. Pozwalają na to zapisy w przyjętej przez radnych uchwale. – Chodzi tu raczej o symboliczną opłatę. Nie chcemy na herbie zarabiać. Chcemy tylko, by podlegał ochronie, byśmy wiedzieli, kto go używa i do jakich celów. Ta uchwała nie zablokuje możliwości korzystania z herbu Tarnowa – uspokaja Maria Zawada – Bilik.

REKLAMA

Dodaj komentarz

  Ustaw powiadomienia  
Powiadom o