We wrześniu 1911 roku uroczyście zainaugurowano ruch tramwajowy w mieście. Kursujące głównymi ulicami czerwone wagony elektryczne nie tylko podnosiły prestiż Tarnowa, ale stały się jego wizytówką.
Miejskie autobusy pojawiły się na ulicach Tarnowa w drugiej połowie lat 20. XX w., jednak tak naprawdę istotną rolę w usprawnianiu lokalnej komunikacji zaczęły spełniać dopiero w latach 40., po zlikwidowaniu linii tramwajowej.
Wyczekiwana inwestycja
Przełom XIX i XX w. to czas intensywnego rozwoju Tarnowa. Wzrost liczby mieszkańców wymagał podjęcia zdecydowanych działań związanych z zaspokojeniem wzrastających potrzeb przewozowych. Wtedy też narodziły się pierwsze pomysły budowy linii tramwajowej. Pierwotnie zakładano, że wagony mogłyby być ciągnięte przez konie lub też napędzane motorem spalinowym. Ostatecznie zdecydowano się na wybór pojazdów uzbrojonych w silniki elektryczne.
25 września 1911 r. odbyło się uroczyste uruchomienie nowoczesnej linii tramwajowej. Przy zajezdni na Grabówce dokonano poświęcenia wozów, a pod dworcem kolejowym oficjalnie zainaugurowano ruch miejskiej kolei.
Linia tramwajowa funkcjonowała przez ponad 30 lat i wiodła ulicami: Kolejową, Krakowską, Wałową i Lwowską. Czerwone wagony kursowały po jednym torze w obu kierunkach wykorzystując tzw. mijanki.
W pierwszych latach istnienia przedsięwzięcie było bardzo opłacalną inwestycją. Wraz ze stale rozwijającą się miejską zabudową zainteresowanie przewozami tramwajowymi zaczęło spadać. Linia nigdy nie została rozbudowana, a ceny za przejazd były bardzo wysokie.
Czerwone wagony dumą Tarnowa
Na początku XX w. Tarnów mocno wyróżniał się w Galicji. Już w 1910 r. miasto zyskało monumentalny gmach dworca kolejowego, wodociąg i elektrownię, która zasiliła nowoczesny środek transportu. – Miasto Tarnów zepchnięte przez statystykę do rzędu piątego w Galicyi, jest znowu trzeciorzędnem, a zatem pierwszem po obu stolicach. A dokonała tego niespożyta energia Burmistrza Dra Tertila, który zaopatrzywszy miasto w roku ubiegłym w wodę i elektrykę, zużytkował tę ostatnią do celów komunikacyjnych i dał miastu tramwaj, który bieżąc nowo wybrukowanym gościńcem „cesarskim”, wśród dwóch rzędów wspaniałych lamp dwuramiennych gazowych, jakich żadne miasto w Galicyi nie posiada, nadaje Tarnowowi europejską powagę – odnotowała lokalna prasa.
Jan Bielatowicz wspominał, że lśniące wagony sunące wolno głównymi ulicami miasta były także wykorzystywane podczas ważnych wydarzeń narodowych. – Tramwaj tarnowski, duma miasta i nigdy niezabliźniona rana jego finansów, w dzień 3 Maja i innych uroczystości narodowych stawał się główną tychże ozdobą. Wszystkie osiem wozów, strojnych w zieleń, jechało wolno w paradzie jeden za drugim, budząc nieopisany zachwyt w sercach starych i młodzieży.
Zanim wyjechał tramwaj…
Już w 1904 r. tarnowski magistrat wydał pierwszą koncesję na użytkowanie dużego samochodu z napędem benzynowym dla Michała Toty. Antoni Sypek w opracowaniu „60 lat Zakładu Elektrycznego Tarnów 1937 – 1997” napisał, że właściciel automobilu, który mógł pomieścić 16 osób zamierzał nim kursować między dworcem kolejowym a Grabówką. Pomysł ten ostatecznie nie został sfinalizowany, choć warto zaznaczyć, że gdyby doszło do jego realizacji, historia miejskiej komunikacji publicznej w Tarnowie mogłaby być datowana zdecydowanie wcześniej jak jest to obecnie przyjmowane.
