14 czerwca 1940, Niemcy okupujący Polskę wysłali z Tarnowa pierwszy masowy transport więźniów do powstającego obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Trafiło tam wówczas 728 Polaków, m. in. członkowie niepodległościowej konspiracji i aresztowani w obławach, łapankach. Byli wśród nich przedstawiciele inteligencji, żołnierze, księża i dwudziestu Żydów.
Dzień wcześniej (13 czerwca 1940), więźniów przetrzymywanych w tarnowskim zakładzie karnym przewieziono do budynku byłej łaźni żydowskiej. Stamtąd następnego dnia o świcie poprowadzono ich pod eskortą policji wyludnionymi o tej porze ulicami miasta. – Ponury ten pochód więźniów przesunął się z placu Pod Dębem, ulicą Wałową, Krakowską na rampę kolejową, gdzie w pośpiechu wtłoczono ich do uprzednio przygotowanych wagonów… – wspominał Jerzy Bielecki, jeden z uczestników tamtych wydarzeń. Z pierwszego transportu do KL Auschwitz przeżyło 298 osób, 272 zginęły, a los 158 jest nieznany.
Uchwałą Sejmu RP, 14 czerwca jest Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady. W 84. rocznicę pierwszego transportu więźniów do obozy zagłady, prezydent Tarnowa i Towarzystwo Opieki Nad Oświęcimiem zapraszają mieszkańców miasta na uroczystości upamiętniające ofiary niemieckiej zbrodni. Początek o godzinie 9., w najbliższy czwartek 13 czerwca, przed pomnikiem I Transportu do KL Auschwitz.
