Trudno dziś sobie wyobrazić, że w najlepszym okresie pracowało tu tysiąc trzysta osób. Najlepszy okres przypadł na lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte, krach nadszedł około dwudziestu lat temu. Jednej z najbardziej znanych kiedyś tarnowskich fabryk ostatnio poświęcono dużo czasu i uwagi, gdy ją na zawsze zamykano. Potem szybko popadła w zapomnienie. Pamięta o niej tylko syndyk masy upadłościowej, który z tą masą zmaga się już od 2012 roku. Trudno nawet zliczyć, ile zawiadomień o przetargach na sprzedaż fabrycznych nieruchomości już się w przeszłości ukazało.
Jeśli ktoś zatrzyma się na obszernym placu fabrycznym, będzie mógł odnieść wrażenie, że w najlepszym stanie znajdują się dwa wysokie murowane kominy fabryczne. Niczym niewzruszone stoją tu jak zawsze stały, nie bacząc na zmiany, które zaszły. Najbardziej widoczne są one w dużej głównej hali produkcyjnej wymalowanej fragmentami na niebiesko. Wielki przeszklony obiekt z charakterystycznym lekko pofalowanym dachem. Ot, taki przemysłowy modernizm. Na ścianie budynku przetrwała tablica z napisem: Bufet 24h. Tak, kuchnia była czynna całą dobę, gdyż kiedyś robota w zakładzie szła na trzy zmiany.
Szła głównie tutaj – w tej hali. Znajdowały się w niej między innymi piece szklarskie służące do wytopu szkła; resztki tych urządzeń można ujrzeć w środku. W środku jest jeszcze wiele fragmentów zdemontowanych maszyn i różnego sprzętu, a nawet dwa zagubione biurowe fotele. Dzisiaj to już tony złomu, które kiedyś zapewne zostaną wywiezione. Tylko znawcy maszyn przemysłowych byliby w stanie nazwać każde zachowane tu jeszcze urządzenie lub jego fragmenty. Ale i tak hala w dużym stopniu opustoszała, część wyposażenia w ciągu minionych lat już opuściła to miejsce. Teraz nie ma w niej żywego ducha. Produkcja definitywnie została przerwana w 2012 roku.
Najpierw 30 milionów…
Wcześniej – przez dziesięciolecia – fabryka była przemysłową dumą Tarnowa. Mowa o Hucie Szkła Gospodarczego, którą na Piaskówce, przy ulicy Kryształowej, zbudowano w latach sześćdziesiątych poprzedniego wieku. Przez wiele lat trwało tu piękne, tradycyjne rzemiosło, oparte na ręcznym formowaniu szkła, ale też gros wyrobów pochodziło z automatów. Kupowali je odbiorcy z kilkudziesięciu krajów, nawet ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. Na początku XXI wieku, gdy tarnowska huta wchodziła już w skład Grupy Kapitałowej „Krośnieńskie Huty Szkła – Krosno SA”, rosnące koszty produkcji i zalew rynków przez tanie szkło azjatyckie przyczyniły się do upadku zakładu przy Kryształowej.
Powołany przez sąd gospodarczy syndyk masy upadłościowej KHS usiłuje sprzedać tarnowską hutę od 2012 roku. Na początku za całość zakładu i działkę, na której się znajduje, żądano optymistycznie 30 mln zł, potem systematycznie obniżano tę cenę.
Syndykiem masy upadłościowej KHS jest Marek Leszczak z Sanoka, z ponad 20-letnim doświadczeniem w tej branży.
Przetarg za przetargiem
– W ciągu minionego czasu udało nam się sprzedać część działek wydzielonych z całości terenu, które nabyło kilka firm. Ostatnio jedna z nich zapłaciła za nieruchomość ok. 600 tys. zł. Jest zainteresowanie tematem, ale przede wszystkim fragmentami całej nieruchomości, największy problem stanowi główny obiekt produkcyjny, duża hala fabryczna – podkreśla Marek Leszczak. – Co tu ukrywać, tego rodzaju obiekt nie jest już na obecne czasy. Nie ta technologia, nie ta konstrukcja. Dzisiaj huty szkła czy inne zakłady produkcyjne wyglądają i funkcjonują zupełnie inaczej.
W grudniu ubiegłego roku syndyk zorganizował kolejny przetarg na sprzedaż nieruchomości przy ul. Kryształowej, składającej się z prawa wieczystego użytkowania gruntu działki numer 139/23 o powierzchni 1,8327 ha zabudowanej budynkiem hali wannowej, budynkiem głównego bloku produkcyjnego oraz pomieszczeniem regeneracji form o łącznej powierzchni użytkowej 15343,65 metrów kwadratowych (…).
Ogłoszona cena wynosiła ponad 6,5 mln zł. Chętnych znowu nie było. Następny przetarg ma się odbyć 24 maja. Cena ma być niższa od poprzedniej o ok. 20 procent. Na pieniądze czekają wierzyciele i akcjonariusze.
– Nie można wykluczyć, że potencjalny nabywca wyburzy pozostającą główną halę produkcyjną i na wolnej parceli stworzy od podstaw nowy zakład. Znam wiele takich przypadków – dodaje Marek Leszczak.
Cuda świata z Tarnowa
A miało być tak pięknie. Kilkanaście lat temu Polska Agencja Prasowa podała informację, że tarnowska huta wzbogaci się o nowy zakład szkła stołowego: inwestycja, której pierwszy etap szacowany jest na blisko 50 mln zł, zapewni pracę co najmniej 100 nowym pracownikom. (…) Wcześniej inwestor zamierzał wybudować hutę szkła na Ukrainie. (…) Zakład powinien zostać oddany do użytku na przełomie 2007 i 2008 roku.
W recepcji opustoszałego biurowca wciąż dumnie spogląda ze ściany logo Huty Szkła Gospodarczego SA w Tarnowie w kształcie dużego kielicha. W wielu domach w mieście i okolicy zachowało się jeszcze sporo wyrobów pochodzących z tej firmy. Ale nie tylko tam. Wazony, salaterki, szklanki, kieliszki, kufle różnych kształtów i kolorów powędrowały do domów w całej Polsce – dzisiaj część z nich można kupić za pośrednictwem internetowych platform handlowych. Nasza redakcja niedawno wyszperała jeden z odcinków Polskiej Kroniki Filmowej z 1968 roku pt. Kryształy z Tarnowa, który poświęcony jest sześciu funkcjonującym wówczas w mieście hutom szkła, mniejszym i większym, oraz 41 (!) szlifierniom kryształu. Chwalono się, że tarnowskie wyroby zdobią między innymi wnętrza pałacu Golestan w Teheranie należącego do szachów Iranu i Pałacu Elizejskiego w Paryżu, są w salonach księżnej Monako i księżnej Luksemburga.
W sieci sprzedawane są jako pamiątki PRL m. in. szykowne szklane wazony projektu Józefa Górskiego z charakterystycznym obustronnym dekorem, wyprodukowane w HSG w Tarnowie pół wieku temu.
# TEMI, Tarnów wiadomości, fabryka, hala produkcyjna, kominy, Huta Szkła Gospodarczego, Piaskówka, Kryształowa, Krośnieńskie Huty Szkła, Stany Zjednoczone, KHS, działka, Marek Leszczak, syndyk masy upadłościowej, zakład szkła stołowego, szklanki, kieliszki, kufle, HSG
