Kiedy przyszli pod Iwkową „ruscy”, wezbrała fala plotek i domysłów. Jeden z okolicznych mieszkańców, pełen nieposkromionej fantazji, przekonywał ludzi, że Rosjanie budują w lesie platformę startową dla statków kosmicznych i będzie można zapisywać się na loty na Księżyc. Tymczasem, jak łatwo się domyślić, chodziło o coś zupełnie innego. Dzisiaj wiadomo już o co.
Stefan Szot jest sołtysem Iwkowej od roku. Należy już do nielicznych mieszkańców wioski, którzy dobrze pamiętają tamte zdarzenia. Rozmawiamy w jego domu położonym trochę na uboczu, choć niedaleko kościoła.
– Kiedy na początku lat 60. w pobliskich lasach pojawili się geodeci ze swymi urządzeniami, prędko w okolicy wybuchła panika – rozpoczyna swoją opowieść Stefan Szot. – Tutaj prawie wszystkie lasy były własnością prywatną i poszła wieść, że władza będzie je teraz upaństwawiać. Zaniepokojeni mieszkańcy próbowali się czegoś dowiedzieć w Gromadzkiej Radzie Narodowej i w PRN w Brzesku, ale tam zaprzeczano, by były takie plany.
Ale chłopi do władzy ludowej mieli marne zaufanie. Niektórzy na wszelki wypadek chwycili za piły i siekiery. Doszło do niekontrolowanych wycinek, bo część właścicieli chciała zdążyć „uciec” z drewnem nim przejmie las państwo…
Młot, sierp i gwiazda
Ostatecznie czterech rolników zostało powiadomionych, że fragment ich lasów zostanie zajęty na potrzeby wojskowe i zabrania się tam wchodzić. Niedługo potem pojawili się nieoczekiwani goście. Dotarli ciężkimi pojazdami, na których dumnie widniało godło z wizerunkiem złotego sierpa i młota z czerwoną gwiazdą. W pobliżu Szpilówki, porośniętego lasem wzniesienia na południe od Iwkowej, tam, gdzie obecnie znajduje się wieża widokowa, instalowała się powoli baza wojsk Armii Radzieckiej.
To historia mało znana nie tylko w Polsce, ale i w regionie. O ile dzisiaj wielu słyszało o bazie wojsk radzieckich – a potem Federacji Rosyjskiej – w Żdżarach pod Tarnowem, istniejącej na przełomie lat 80. i 90. minionego wieku, to epizod iwkowski pozostaje raczej zapomniany.
Sołtys Szot wykonał dobrą robotę. Spisał swoje wspomnienia związane z pobytem Sowietów pod Iwkową, dotarł także do kilku osób, które mogły tę wiedzę wzbogacić. Trafił również na trop starych fotografii z tamtego okresu, które mogą znajdować się w różnych miejscach. To interesujący materiał dla historyków.
