Szkolne Schronisko Młodzieżowe w Ciężkowicach, jedno z najstarszych w regionie, przestanie istnieć. Decyzja już zapadła. Kiedyś tego rodzaju obiekty znajdowały się w większości miast, małych miasteczek, a nawet na wsi, potem zaczęły znikać – jedno po drugim. Dzisiaj nie ma schroniska młodzieżowego nawet Tarnów, choć przed laty dysponował nim przez dziesięciolecia. Być może w przyszłości przetrwają tylko te obiekty, które zapewniają w miarę wysoki komfort.
Schronisko przy ul. św. Andrzeja w Ciężkowicach zostało założone w 1963 roku na parterze starej szkoły podstawowej. W portalach podróżniczych tak się opisuje panujące tam warunki: w obiekcie znajduje się obecnie 39 miejsc noclegowych w salach wieloosobowych mogących pomieścić łącznie 34 osoby oraz dwóch pokojach ze wspólną łazienką. Pokoje dwu- oraz trzyosobowe posiadają dwa tapczany, szafki nocne, krzesła oraz stoły. W przedpokoju znajduje się wspólna dla dwóch pokojów łazienka z kabiną prysznicową. Schronisko posiada także wspólną dla turystów kuchnię z lodówką oraz jadalnię i umywalnię z kabinami natryskowymi. Za nocleg płaciło się średnio ok. 20 zł.
Wyrok na ciężkowickie schronisko zapadł już rok temu, ale wtedy na jego likwidację nie zgodziło się krakowskie kuratorium oświaty. W tym roku wydało jednak taką zgodę. Zabiegało o nią Starostwo Powiatowe w Tarnowie, które informowało, że utrzymanie obiektu kosztuje samorząd 150 tys. zł rocznie. Starostwo twierdzi, że w schronisku są złe warunki, a ich poprawa wiązałaby się z bardzo kosztownym remontem.
Udało nam się skontaktować z pracownikiem przeznaczonego do likwidacji schroniska, ale nie chciał rozmawiać. Powiedział, że nasz numer telefonu przekaże kierowniczce obiektu i poprosi ją, aby oddzwoniła. Nie oddzwoniła.
Łóżko ze słomą
W ciągu 60 lat szkolne schronisko młodzieżowe w Ciężkowicach przyjęło tysiące turystów, głównie grupy uczniów, którzy kiedyś preferowali nie tylko wycieczki autokarowe, ale i piesze wędrówki po kraju. Dzisiaj młodzież wybiera inne formy turystyki i wypoczynku w ogóle, coraz częściej jeździ za granicę, stroni też od spartańskich warunków, które panowały kiedyś w schroniskach młodzieżowych. Dlatego obecnych czasów doczekały głównie te obiekty, które zamieniły się w niedrogie hoteliki.
– Kiedyś liczyła się głównie przygoda, mało kto zwracał uwagę na komfort. Pamiętam jeszcze łóżka w wieloosobowych salach wyścielone słomą, najczęściej piętrowe, ale kto wówczas zwracał uwagę na takie drobiazgi? – mówi Jerzy B. Nowak, prezes Oddziału Małopolskiego Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Krakowie, przewodnik tatrzański, działacz PTTK, organizator akcji przyjmowania Polaków z Syberii w Małopolsce. – Były to miejsca zaczarowane, z magią, w których panował klimat radosnej wspólnoty. Aż w końcu nadeszły nowe czasy, które zburzyły tę idyllę. To okres komercji, innych wymagań i oczekiwań. Szybko ubyła liczba choćby obozów wędrownych, dla których główną bazą noclegową były szkolne schroniska młodzieżowe. Dzisiaj opiekunowie wycieczek coraz częściej słyszą od matek dzieci, że ich syn czy córka muszą spać same w pokoju. To jak tu takie dzieci przenocować w schroniskach, zwłaszcza w takich, jakie były kiedyś? Czy w przyszłości nastąpi jeszcze powrót do siermiężności? Zdarzają się już turyści, którzy cenią sobie prymitywne warunki, ale wciąż potrzeba wyższego komfortu jest górą. Stan schronisk PTSM jest obecnie zróżnicowany; niektóre są tak wyposażone, że przypominają raczej pensjonaty.
Od sportowców po malarzy
Prezes małopolskiego PTSM dodaje, że w Niemczech władze oświatowe narzuciły organizatorom szkolnych wycieczek wymóg: muszą się one odbywać w oparciu o istniejącą w tym kraju sieć schronisk młodzieżowych. Koniec, kropka.
Na przełomie lat 70. i 80. w województwie tarnowskim funkcjonowało kilkadziesiąt schronisk PTSM. Obecnie w regionie czynne są tylko w Brzesku, Rozdzielu, Szczucinie i Wojniczu. Schronisko w Dąbrowie Tarnowskiej zajęte jest przez uchodźców wojennych z Ukrainy. W Krakowie uchowały się ledwie dwie tego typu noclegownie, w Tarnowie ostatnia – przy ul. Konarskiego – została zlikwidowana kilkanaście lat temu. W przeszłości w wielu mniejszych miejscowościach obiekty PTSM były jedynymi tam noclegowniami.
Możliwe, że szansę przetrwania mają już tylko takie placówki, jak na przykład obiekt w Wojniczu. Tu całoroczne schronisko PTSM mieści się w części internatu Zespołu Szkół Licealnych i Technicznych położonego w parku krajobrazowym. Do wyboru: pokoje 3-osobowe z łazienkami oraz 3-, 4- i 5-osobowe ze wspólną łazienką (o podwyższonym standardzie). Wyżywienie zapewnione, baza sportowo-rekreacyjna na miejscu, możliwość grillowania.
Ponieważ od początku ze schronisk PTSM mogą korzystać wszystkie grupy turystów, nie tylko młodzież; organizowane są tu obozy sportowe i malarskie. Cena jednego miejsca noclegowego wynosi 20 – 30 zł.
Czy zgadza się adres?
– Musimy zadbać nie tylko o wygodny nocleg dla naszych gości, ale również o atrakcje w czasie ich pobytu. Nie znajdujemy się na głównych szlakach, gdzieś w górach czy nad morzem, więc staramy się przyciągnąć turystów innym sposobem – podkreśla Lidia Jarońska, kierowniczka schroniska w Wojniczu. – Wielu z nich trafia do nas przejazdem.
– Wiadomo mi, że kiedyś grupa młodzieży zawitała do schroniska w Brzesku i na widok pokojów i ich wyposażenia była zaskoczona. Nie spodziewali się tak wysokiego komfortu, myśleli, że pomylili adres. Schronisko kojarzyło im się z obiektem znacznie uboższym – opowiada Jerzy B. Nowak.
Po likwidacji schroniska PTSM w Ciężkowicach władze starostwa powiatowego planują zorganizować podobny obiekt w Domu Wczasów Dziecięcych w Jodłówce Tuchowskiej.
# TEMI, Powiat tarnowski, Ciężkowice, szkolne schronisko młodzieżowe, likwidacja, Starostwo Powiatowe, Jerzy B. Nowak, PTTK, PTSM, Brzesko, Rozdziele, Szczucin, Wojnicz, Dąbrowa T|arnowska
