Bazylika katedralna w Tarnowie (z wieżą wysoką na 72 metry) jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych i charakterystycznych budowli na mapie miasta. Niewiele jednak osób zwraca uwagę na pewien detal, którym przyozdobiony jest szczyt monumentalnej świątyni. Skąd wzięła się pozłacana korona na jej iglicy?
Spora część bogatej historii naszego kraju związana jest z czasami zaborów. Uciemiężani na różne sposoby przez Rosję i Prusy Polacy nie mieli możliwości rozwijania swojej kultury i patriotyzmu. Sytuacja lepiej wyglądała tylko w zaborze austriackim. Tu Galicja uzyskała wskutek ugody austriacko-polskiej wiele przywilejów.
Wspomnienie dobrego cesarza
Swobody, jakie gwarantowała autonomia galicyjska były bardzo pozytywnie odbierane przez utrudzoną ludność, która z szacunkiem odnosiła się do austriackiego cesarza. – Franciszek Józef I nie zabraniał Polakom obchodzić patriotycznych i religijnych uroczystości. Tarnów prężnie się rozwijał. Dlatego jego 50-lecie panowania uroczyście obchodzono nie tylko w naszym mieście, ale także w wielu innych miejscowościach. Był bardzo szanowanym władcą. Wiele osób miało w swoich domach jego portrety – mówi Anastazja Smagacz, wieloletnia przewodniczka PTTK w Tarnowie.
Na okres rządów cesarza przypadł także wielki remont tarnowskiej katedry, który realizowany był w kilku etapach. To właśnie w latach 1889-1900 świątynia otrzymała dzisiejszy neogotycki wygląd, a iglicę wieży w 1898 roku przyozdobiła potężna korona upamiętniająca… 50-lecie panowania cesarza Franciszka Józefa I.
O zasługach austriackiego władcy przeczytać można było w lokalnej prasie, która podkreślała jego zaangażowanie w rozwój kultury i religii.
– Dla uczczenia 50-letnich rządów cesarza Franciszka Józefa I urządzone będą w całem państwie różne uroczystości, wystawy i obchody, które wedle pory i okoliczności obchodowi najlepiej sprzyjających, nie skoncentrują się wyłącznie w jednym pamiątkowym dniu jubileuszowym, ale rozłożą się na cały rok. Jakie mają być te uroczystości i obchody, w tym kierunku najlepszą wskazówkę dał już sam Monarcha, wyrażając życzenie, aby unikano tego, co bez pożytku czczej wystawności służy, a znaczne koszta za sobą pociąga, natomiast, zwrócono pracą ku upamiętnieniu jubileuszu na pole pożyteczne i dobroczynne, zapewniające obok trwałej pamiątki także pożytek moralny lub materialny dla społeczeństwa. (…) Budowa kościołów, kaplic i szkółek lub innych pożytecznych zakładów, tworzenie fundacyj, wydawnictwo pożytecznych a popularnych dziełek, przeprowadzenie wszelkich pożytecznych innowacyj, urządzanie wystaw – to różne objawy pracy, które z uczczeniem jubileuszu wiązać się godzi – czytamy w 20 numerze tygodnika „Pogoń” z 1898 roku.
Spektakularna iluminacja katedry
Obchody jubileuszu cesarskiego w Tarnowie wiązały się także z iluminacją bazyliki katedralnej, co zrobiło ogromne wrażenie na biorącej w grudniowych uroczystościach ludności.
– Już we czwartek około południa miasto nasze poczęło przybierać świąteczną postać. Domy wystrajano flagami o barwach narodowych. Wieczorem zajaśniały rzęsiste światła we wszystkich domach, tak w mieście, jak i na przedmieściach, a wśród świateł powodzi tu i ówdzie widniały biusty Monarchy, przybrane w zieleń. Pięknem oświetleniem okien ogniem bengalskim odznaczał się handel Władysława Bracha. Wśród niezliczonej ilości światła imponujące wrażenie sprawiała wieża katedralna, gdy wzbijając się ognistym słupem pod obłoki, mieniła się barwami świateł, szkoda tylko, że oświetlenie wieży nie dało się tak urządzić, aby dłuższy przeciąg czasu trwać mogło – odnotowała „Pogoń” w nr 49 z 1898 r.
Reprezentatywny element na wieży bazyliki katedralnej to także ważny symbol religijny, który nawiązuje do patronki świątyni. – Korona ma 3 metry średnicy. Katedra jest pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, a Maryja czczona jest jako Królowa Nieba i Ziemi – zauważa ks. Adam Nita, proboszcz parafii katedralnej w Tarnowie.
# TEMI, Tarnów wiadomości, Tarnów ciekawostki, historia Tarnowa, historia korony na katedrze w Tarnowie, Galicja historia
