Pierwszą edycję tarnowskiego budżetu obywatelskiego zorganizowano wiosną 2013 roku; mieszkańcy mieli do dyspozycji 2 mln zł. W tym samym roku jesienią odbyło się drugie głosowanie w ramach budżetu obywatelskiego, a wybrane projekty wpisano do miejskiego budżetu na rok 2014. Tarnowianie mieli do dyspozycji 3 mln zł, a wartość jednego zadania nie mogła przekraczać 300 tys. zł. Edycja trzecia tarnowskiego budżetu obywatelskiego to rok 2014 (zadania do realizacji w 2015 r.) – do podziału było 3,5 mln zł.
Ubiegłoroczna edycja przebiegała według mocno zmienionych zasad. Tarnowianie mieli do dyspozycji aż 4 mln zł, ale 1,6 mln zł przeznaczono na projekty miejskie, a 2,4 mln zł na projekty osiedlowe (kwotę tę podzielono na poszczególne osiedla). Wybrane w głosowaniu zadania wpisano do miejskiego budżetu na rok 2016.
Entuzjazm wobec idei budżetu obywatelskiego przysłaniały czasami mniejsze i większe problemy. A to urzędnicy połączyli podobne projekty w jeden bez wiedzy autorów, a to miażdżącym zwycięzcą głosowania okazały się szkoły i przedszkola, które w ramach budżetu obywatelskiego zapewniły sobie np. remonty łazienek, placów zabaw, boisk i chodników wokół budynków, itd.Oliwy do ognia dolali autorzy raportu oceniającego tarnowski budżet obywatelski, a szczególnie jego czwartą edycję. Stowarzyszenie Bona Fides z Katowic stwierdziło, że budżet obywatelski w Tarnowie jest mało obywatelski, akcji towarzyszyła słaba kampania informacyjna, zabrakło też ogólnie dostępnego uzasadnienia dla odrzuconych projektów, wreszcie brakuje miejsca (np. w Internecie), gdzie prezentowano by na bieżąco materiały z realizacji poszczególnych zwycięskich projektów. Ale wskazano też plusy – m.in. podział na projekty miejskie i osiedlowe, wykorzystanie głosowania przez Internet za pomocą Tarnowskiej Karty Miejskiej.Niedawno ogłoszono start piątej edycji tarnowskiego budżetu obywatelskiego. Projekty można zgłaszać do 29 lipca, koszty realizacji jednego nie mogą być mniejsze niż 100 tys. zł, a zgłoszenie każdego poparte musi być podpisami co najmniej stu osób. Początkiem września poznamy listę projektów odrzuconych i listę dopuszczonych do głosowania. Samo głosowanie potrwa od 19 do 28 września i odbywać się będzie wyłącznie elektronicznie. Listę zwycięskich projektów poznamy 30 września.
Najważniejsza zmiana dotyczy puli na zadania realizowane w ramach budżetu obywatelskiego, a wpisane w miejski budżet 2017 r. Prezydent Tarnowa przeznaczył na ten cel 2 mln zł. To o połowę mniej niż w ostatniej edycji budżetu obywatelskiego, nie ma też podziału na projekty miejskie i osiedlowe – zostają tylko te dotyczące miejsc lub wydarzeń ogólnomiejskich.
Te właśnie zmiany nie spodobały się tarnowianom. Do prezydenta i radnych trafił już list otwarty, będący jednocześnie petycją obywatelską o utrzymanie dotychczasowej kwoty budżetu obywatelskiego oraz pozostawienie podziału na projekty miejskie i osiedlowe. Pod listem podpisali się w większości osiedlowi radni z Osiedla Strusina.Autorzy listu piszą m.in., że budżet obywatelski musi opierać się na zaufaniu mieszkańców do włodarzy miasta, powinien być planowany na lata jako regularny mechanizm współdecydowania obywateli o finansach gminy, a mieszkańcy nie mogą być zaskakiwani tak istotnymi zmianami, jak chociażby o połowę mniej pieniędzy. Swoim listem chcą wywołać dyskusję wśród mieszkańców Tarnowa.– By budżet obywatelski rzeczywiście miał sens, nie można nagle i bez konsultacji przycinać o połowę kwoty. Eksperci mówią, że kwota powinna być stopniowo zwiększana, by tym samym włączać coraz większą grupę mieszkańców w decydowanie o mieście. To, co się właśnie dzieje, to gruby faul dokonany przez władzę na mieszkańcach Tarnowa. Co ciekawe, to na oficjalnym miejskim portalu pisano jak to budżet obywatelski łączy ludzi walczących o małe osiedlowe projekty, o sprawy ważne z punktu widzenia własnego podwórka. Tym bardziej należy więc promować ideę podziału budżetu obywatelskiego na projekty miejskie i osiedlowe – mówi radny osiedlowy, Tomasz Olszówka.
Jak dodają autorzy petycji, argument o zmniejszeniu puli na budżet obywatelski przy zwiększeniu kwoty dla rad osiedli jest chybiony. Przecież udało się w tegorocznym budżecie zabezpieczyć i 4 mln zł na budżet obywatelski, i 3,5 mln zł dla rad osiedli. Dlaczego nie można podobnych sum zapisać na rok 2017, skoro nowy miejski budżet dopiero będzie tworzony? Uważają też, że zwiększenie budżetów dla osiedli (na rok 2017) dokona się kosztem budżetu obywatelskiego.
Niezadowolony z takich zmian jest również Tadeusz Mazur, były miejski radny, a od wielu lat osiedlowy radny osiedla Koszyce.
– Gdy sprawa dotyczy tylko dużych miejskich projektów, wygranych nie będzie wielu. Wystarczy, że duże tarnowskie osiedla, typu Jasna czy Mościce, poprą dwa, trzy zadania ogólnomiejskie, ale z proponowaną lokalizacją bliżej tych osiedli, i już inni są przegrani. Dlatego jestem za wcześniejszym podziałem na zadania miejskie i osiedlowe. I dlaczego regulamin budżetu obywatelskiego zmieniany jest praktycznie co roku? Jeśli chcemy mieć stabilność pewnych działań w mieście i rozwijać budżet obywatelski, regulamin nie może być przy każdej edycji inny – mówi Tadeusz Mazur.Prezydent Roman Ciepiela twierdzi, że w efekcie zmian w regulaminie budżetu obywatelskiego mieszkańcy zadecydują o wydaniu kwoty ponad 5,6 mln zł, największej w dotychczasowej historii.– W ramach budżetu obywatelskiego do dyspozycji będą 2 miliony złotych, a w ramach budżetów rad osiedli – blisko 3,6 mln zł. W tym ostatnim przypadku kwota została o prawie 1,6 mln zł zwiększona w stosunku do tego, co obowiązywało dotąd. W związku z tym zrezygnowano w tym roku z podziału budżetu obywatelskiego na projekty ogólnomiejskie i osiedlowe. Mieszkańcy mogą zgłaszać projekty ogólnomiejskie, które następnie zostaną poddane pod głosowanie. O inwestycjach osiedlowych zadecydują już bezpośrednio rady osiedli. W Polsce nie ma żadnych ogólnie obowiązujących zasad decydujących o kształcie budżetu obywatelskiego i w praktyce decydują o tym samorządowe władze, które z każdym kolejnym rokiem nabierają doświadczania w tej materii.
