Obecnie sporo uwagi przywiązuje się do ochrony przyrody, stąd też niezwykle ważne jest, aby znane były wszystkie przedsięwzięcia danej organizacji, mogące mieć negatywny wpływ na środowisko. Właśnie dlatego przedsiębiorcy podejmują się stworzenia raportów środowiskowych. Dokument ten jest istotnym narzędziem w procesie decyzyjnym pod kątem realizacji inwestycji, ponadto ma na celu zapewnienie, że potencjalne skutki dla otoczenia są prawidłowo i odpowiednio ocenione oraz zarządzane.
Kto powinien tworzyć raporty środowiskowe i dlaczego?
Tego typu dokumenty są wymagane w sytuacji, kiedy dane przedsiębiorstwo planuje przedsięwzięcia, mogące w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko. Inicjatywy te zostały zapisane w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – DZ. U. z 2019 r. poz. 1839. Dokument sporządzany jest również w sytuacji, kiedy planowana przez dane przedsiębiorstwo działalność zaliczana jest do przedsięwzięć mogących mieć negatywny wpływ na środowisko naturalne. Jednak ma to miejsce w przypadku, gdy taki obowiązek zostanie nałożony na przedsiębiorcę przez organ prowadzący sprawę.
Co powinno się znaleźć w raporcie środowiskowym?
Raport środowiskowy powinien zawierać przede wszystkim:
- Podstawowe dane dotyczące raportu, w tym:
- Cel i zakres raportu;
- Podstawa formalno-prawna;
- Wykorzystane dokumenty oraz materiały źródłowe.
- Opis planowanego przedsięwzięcia, w tym:
- Lokalizacja przedsięwzięcia;
- Charakterystyka przedsięwzięcia;
- Przewidywane rodzaje oraz ilość emisji, w tym odpady;
- Informacje o różnorodności biologicznej i wykorzystaniu zasobów naturalnych;
- Informacje o zapotrzebowaniu na energię i jej zużyciu.
- Wpływ na bioróżnorodność.
- Opis elementów przyrodniczych środowiska, które zostaną objęte zakresem przewidywanego oddziaływania, w tym:
- Właściwości hydromorfologiczne, biologiczne, chemiczne i fizykochemiczne wód;
- Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej w formie opisowej oraz kartograficznej;
- Dane, na podstawie których dokonano opisu elementów przyrodniczych.
- Opis znajdujących się w sąsiedztwie zabytków chronionych
- Opis przewidywanych skutków dla środowiska, w tym:
- Długotrwałe i krótkotrwałe skutki;
- Możliwy negatywny wpływ na glebę, wodę, faunę i florę;
- Wpływ na krajobraz i zasoby naturalne.
- Analiza alternatyw, w tym:
- Rozważanie różnych warrantów zastosowanej technologii;
- Ocena alternatyw pod kątem minimalizacji negatywnych skutków dla środowiska;
- Porównanie oddziaływań analizowanych wariantów na ludzi, zwierzęta, rośliny, grzyby, wodę, powietrze, dobra materialne czy zabytki.
- Opis działań mających na celu minimalizowanie negatywnego oddziaływania na środowisko.
- Podsumowanie, w tym:
- Wszelkie wnioski i rekomendacje.
- Niezbędne załączniki, w tym:
- Mapy,
- Plany,
- Fotografie;
- Dokumenty prawne;
- Dane techniczne oraz analizy.
Jak gromadzić dane środowiskowe do wykorzystania w raporcie?
Gromadzenie danych środowiskowych do raportu to niezwykle ważny proces, który wymaga rzetelnego i systematycznego podejścia, jak również uwzględnienia różnych źródeł informacji. Kluczowa jest także forma ich gromadzenia. Najczęściej jest to dokonywane poprzez:
- wewnętrzne bazy danych – tj. raporty z audytów, dokumentacja operacyjna, pomiary czy dane z systemów zarządzania środowiskowego;
- zewnętrzne źródła – tj. dane z agencji rządowej, raporty z audytów zewnętrznych bądź publikacje naukowe.
Metody zbierania danych to przede wszystkim monitorowanie i pomiary terenowe, ankiety czy analiza dokumentacji. Działania te mają na celu przygotowanie niezbędnych informacji dotyczących m.in. pomiaru emisji, zużycia zasobów czy jakości odpadów, jak również obejmują analizę raportów, audytów lub innych kluczowych dokumentów.
Jak analizować dane i oceniać własny wpływ na środowisko?
Ocena oddziaływania na środowisko to istotny proces, który ma na celu zapewnienie, że podejmowane przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na otoczenie oraz zdrowie ludzi. Co ważne, niektóre projekty mogą stanowić potencjalne zagrożenie dla środowiska bądź społeczeństwa. Stąd też jeszcze przed rozpoczęciem inwestycji istotne jest uzyskanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Wskazuje ona najkorzystniejsze sposoby realizacji przedsięwzięcia dla ludzi i środowiska.
Procedura oddziaływania na środowisko oparta jest na analizie wielu istotnych danych, które w szczegółowy sposób określają wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Analizie podlegają zagadnienia przyrodnicze, techniczne, społeczne oraz prawne. Konieczne jest, aby zebrane dane były przygotowane w odpowiedniej formie.
Jakie wnioski wyciągać z raportu środowiskowego?
Wnioski z raportu środowiskowego zależą przede wszystkim od specyfiki analizowanego projektu. Stanowią kluczowe informacje dla podejmowanych decyzji dotyczących realizacji przedsięwzięcia, w szczególności planowanych działań czy zgodności z normami środowiskowymi. Na ich podstawie prowadzone są dalsze analizy i badania, ponadto stanowią cenny aspekt w procesie konsultacji społecznych.
Raporty środowiskowe dostarczają informacji m.in. o ocenie oddziaływania na środowisko zarówno pozytywnego, jak i negatywnego, pozwalają też zidentyfikować zagrożenia czy ocenić wpływ na społeczność lokalną. To również analiza zgodności z przepisami prawa, długotrwałe perspektywy efektów realizacji projektu oraz ocena alternatywnych rozwiązań.
Sporządzenie raportu środowiskowego wymaga wiedzy, doświadczenia oraz współpracy z wieloma specjalistami z zakresu: ekologii, hydrologii, geologii, inżynierii, prawa czy zdrowia publicznego. Uzyskanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jest wymagane dla przedsięwzięć mogących potencjalnie lub zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Stąd też w celu przygotowania prawidłowego raportu środowiskowego, warto skorzystać z pomocy ekspertów z Bureau Veritas.
