Jak wynika z przedstawionego na konferencji raportu, doświadczenia z paleniem tytoniu miało 55 procent badanych gimnazjalistów i uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Większość przyznaje się przy tym do pojedynczych prób w ramach „eksperymentu”; do palenia częściej i więcej (co najmniej kilkadziesiąt razy) przyznało się ok. 22 proc. w tej grupie. Z drugiej strony niemal wszystkie (90 proc.) wypowiadające się dziewczęta i ponad 80 proc. chłopców oceniało, że palenie nie czyni nikogo atrakcyjniejszym.
Doświadczenia picia alkoholu ma za sobą 75 proc. badanych uczniów; co trzecia osoba w tej grupie kosztowała trunków przynajmniej kilkadziesiąt razy.
Jak podkreślono w raporcie, choć połowa badanych deklarowała, że z piciem alkoholu lepiej poczekać do pełnoletniości, wiek ten nie był w grupie młodych i pijących żadną cezurą. Zarówno wśród młodzieży poniżej, jak i powyżej osiemnastu lat odsetek doświadczeń z alkoholem był podobny. Blisko jedna czwarta młodych ludzi stwierdziła, że alkohol jest konieczny, by dobrze się bawić.
Wśród substancji psychoaktywnych, o które pytano uczniów tarnowskich szkół, znalazły się zarówno te nielegalne (narkotyki, dopalacze), jak i legalne (np. napoje energetyzujące, leki nasenne, przeciwbólowe czy uspokajające). Jak łatwo się domyślić, uczestnicy ankiety najpowszechniej przyznawali się do korzystania z tych ostatnich – napoje energetyzujące pija ponad 77 proc. gimnazjalistów i prawie 90 proc. uczniów szkół ponadgimnazjalnych, leki uspokajające lub przeciwbólowe (nieprzepisane przez lekarza) zażywało ok. 14 proc. respondentów w każdej z grup. Stosunkowo liczna grupa kosztowała lub używa tabaki – ok. jedna trzecia gimnazjalistów i podobny odsetek ich starszych kolegów.
Wysokie notowania ma jednak także marihuana – do eksperymentów z nią przyznało się ponad 15 proc. gimnazjalistów (!) i prawie 26 proc. młodzieży ze szkół wyższego stopnia. Do kontaktów z haszyszem, amfetaminą, kokainą, LSD czy ecstasy przyznało się od 1,7 do 6 proc. ankietowanych.
Prowadzący badania wychwycili przy tym pewną szczególną tendencję – zainteresowanie amfetaminą zadeklarowało ponad dwukrotnie więcej gimnazjalistów niż uczniów starszych (3,4 proc.). Podobną tendencję zauważono w użyciu kokainy.
Sporą popularność w środowisku młodzieżowym mają też dopalacze i tzw. smarty – do prób z tymi substancjami o bliżej nieokreślonym składzie, których szkodliwość bywa czasem większa niż narkotyków, przyznało się od 7 do 10 proc. uczniów. W badaniach zaznaczyła się też wyraźnie moda na palenie sziszy, czyli arabskiej fajki wodnej.
Ok. 60 proc. badanych twierdziła, że osobiście nie zna miejsc, gdzie w Tarnowie można zaopatrzyć się w narkotyki i substancje nielegalne. Równocześnie jednak 22 proc. młodych uczestników badania wyraziło przekonanie, że narkotyki można kupić na terenie ich szkoły. Około połowa badanych twierdziła też, że zna co najmniej kilku rówieśników zażywających narkotyki.
Jak podkreśliła autorka raportu, Inga Prusak, socjolog z SPPT w Tarnowie, wyniki z tegorocznego badania zestawiono z wynikami podobnego raportu, przygotowanego w 2005 roku przez Agnieszkę Latoś‑Zaród – dzięki temu uzyskano pewne dane na temat rozwoju zjawiska uzależnień oraz dostępności różnych substancji psychoaktywnych w Tarnowie. – W porównaniu do badań z 2005 roku odsetek uczniów eksperymentujących z paleniem wzrósł prawie dwukrotnie. Więcej jest także pijących alkohol – szczególnie wśród młodzieży ponadgimnazjalnej, choć z porównań z ogólnopolskimi statystykami wynika, że przeciętny młody tarnowianin w wieku szkolnym rzadziej jednak sięga po alkohol niż statystyczny nastoletni Polak. W kwestii innych, także nielegalnych środków odurzających wyniki są alarmujące – jak wynika z badań, co najmniej 25 uczniów na stu próbowało marihuany lub innych środków odurzających. W stosunku do 2005 roku podwoiła się liczba osób stosujących marihuanę, dopalacze lub inne środki psychoaktywne.
