Polska miała burzliwą historię. Burzliwy też był rozwój naszego społeczeństwa oraz różnych form jego aktywności, w tym sportowej. Sprawdźmy, jak wyglądały dzieje rodzimej piłki nożnej, gdzie i kiedy powstały najstarsze polskie kluby piłkarskie.
Obserwując obecną piłkę nożną, pełną gigantycznego rozmachu skalę działalności poszczególnych klubów, reprezentacji, zawodów czy mistrzostw, a przede wszystkim popularność tej dyscypliny, przyciągającej miliony osób na stadiony, przed telewizory, komputery czy odbiorniki radiowe, dziwne może wydać się to, że jej początki były raczej skromne. Za formalny początek tego sportu uważa się połowę XIX wieku w Wielkiej Brytanii, czyli spisanie reguł Cambridge dotyczących zasad gry. Na ziemiach polskich (kraj nasz pozostawał wówczas po zaborami) pierwsze kluby piłkarskie powstawać zaczęły na początku kolejnego stulecia, głównie w Galicji, Górnym Śląsku i Zagłębiu.
Lwowska kolebka
Co do początków – zrazu oczywiście amatorskiej – piłki nożnej w Polsce trwają spory. Badacze zastanawiają się, kiedy konkretnie i w jakim mieście zaczęto w nią grać. Potwierdzone jest, że w 1889 r. dyscyplinę tę przywiózł z Niemiec do Krakowa słynny lekarz i społecznik. Henryk Jordan. Traktował on piłkę nożną jako ciekawy sposób poprawiania aktywności fizycznej.
Kolebką profesjonalnej polskiej piłki nożnej nie jest jednak Kraków, ale Lwów – ówczesna stolica Galicji, czyli zaboru austriackiego. Polacy cieszyli się wówczas znaczącą autonomią w Austro-Węgrzech, mogli między innymi rozwijać swoją kulturę, a w jej ramach również sport. Pierwszym polskim zawodowym klubem piłkarskim była Lechia Lwów, założona latem 1903 roku przez przedstawicieli środowisk kolejarskich. Drużyna występowała w barwach biało-zielonych. Po odzyskaniu niepodległości, w okresie Dwudziestolecia Międzywojennego swoje mecze rozgrywała na boisku przy Cmentarzu Łyczakowskim, które należało do 40. Pułku Piechoty Dzieci Lwowskich (obecnie jest ono własnością szkoły sportowej). W roku 1930 Lechii Lwów udało się awansować do rozgrywek ligowych na najwyższym poziomie ogólnopolskim. W premierowym sezonie grała jednak źle i spadła z ligi. Nigdy nie udało jej się wywalczyć kolejnego awansu, choć kilkakrotnie była blisko. Kres istnieniu drużyny położyła II wojna światowa, ale dziś do jej tradycji oraz barw nawiązuje Lechia Gdańsk.
Wkrótce po Lechii Lwów na ziemiach polskich powstawać zaczęły inne drużyny piłkarskie:
- Czarni Lwów (1903 r.);
- Pogoń Lwów (1904 r.);
- 1.FC Katowice (1905 r.);
- Resovia Rzeszów (1904 r.);
- Cracovia (1906 r.);
- Wisła Kraków (1906 r.);
- Zagłębie Sosnowiec (1906 r.);
- Skawa Wadowice (1907 r.);
- ŁKS Łódź (1908 r.);
- Wisłoka Dębica (1908 r.);
- Hasmonea Lwów (1908 r.).
Krakowskie tradycje
Najstarszym z istniejących do dziś i grających w ekstraklasie klubów w Polsce jest Cracovia. Powstała ona 13 czerwca 1906 r. Gra w barwach biało-czerwonych, jej przydomek to Pasy. Stadion w Cracovii otwarto w Krakowie 31 marca 1921 roku. W najwyższej lidze drużyna zadebiutowała 25 marca 1928 r., pokonując czarnych Lwów 6:0. Odniosła też wiele innych sukcesów, w tym pierwsze miejsce w Mistrzostwach Polski w latach: 1921, 1930, 1932, 1937, 1948. W roku 2020 zdobyła Puchar i Superpuchar Polski.
O tym, co obecnie dzieje się w Cracovii i w innych polskich klubach, poinformują wiadomości piłkarskie.
