Wystawa „Byliśmy”, łącząca prace współczesnych artystów i materiały historyczne, poświęcona jest żydowskim mieszkańcom przedwojennego Tarnowa i okolicznych miasteczek. To wspólne przedsięwzięcie Biura Wystaw Artystycznych i Muzeum Okręgowego w Tarnowie.
– Dla nas to bardzo ważna wystawa, przygotowywaliśmy ją blisko dwa lata. W tego typu wystawach, gdzie ważnym elementem jest przyglądanie się ciekawym wątkom dziedzictwa kultury Tarnowa i okolic, i opowiadanie o nich za pomocą sztuki współczesnej, prezentowane prace powstają po długim badaniu tematu, zebraniu materiałów, dotarciu do wielu historii i często po odczytaniu, przepracowaniu ich na nowo. Do współpracy zaprosiliśmy Dorotę Krakowską, córkę Tadeusza Kantora, która wspólnie z Anną Bujnowską pełni rolę kuratorki tej wystawy – mówi Ewa Łączyńska‑Widz, dyrektor BWA.
Niektóre realizacje oparte są na archiwaliach – fotografiach, nagraniach, i powstały specjalnie na wystawę, inne mają charakter bardziej uniwersalny. Wszystkie, na różne sposoby i przez różne media, próbują odnaleźć miejsca, relacje i przede wszystkim ludzi, którzy byli integralną częścią Tarnowa i świata sprzed wojny.
– W pokojach tarnowskiego muzeum zainstalowali się m.in. Marek Chlanda, który na podstawie znalezionego zdjęcia legitymacyjnego Chaji German z 1941 r. w całej serii prac stworzył własną opowieść o tej młodej żydowskiej kobiecie. Tarnowianin Wilhelm Sasnal, nawiązując do przedwojennej fotografii z panoramą miasta, w kilkumetrowym, futurystycznym komiksie opowiadającym o codziennym życiu fikcyjnej tarnowskiej rodziny żydowskiej w latach 1927–2028 przedstawi alternatywną wizję wspólnej historii i przyszłości. Ireneusz Socha sięgnął do nagrań rozmów, które przeprowadził w latach 90. z Abrahamem Ladnerem, i skomponował instalację dźwiękową o tym „ostatnim tarnowskim Żydzie”. Instalacje te uzupełniać będzie m.in. galeria portretów kilkudziesięciu Żydów pochodzących z tych terenów – dodaje Ewa Łączyńska‑Widz.
W części wystawy zlokalizowanej w BWA znajdzie się „Umarła klasa” Tadeusza Kantora – obiekt ze słynnego przedstawienia pod tym samym tytułem, który ma swoje źródło właśnie w Tarnowie przełomu lat 20. i 30., kiedy autor wraz z żydowskimi kolegami uczęszczał tu do liceum i mieszkał niedaleko Parku Strzeleckiego, w którym mieści się galeria.
Otwarcie wystawy odbędzie się we wtorek 10 czerwca w dwóch miejscach: o godz. 19 w kamienicach przy Rynku 20‑21, a godzinę później w BWA przy ul. Słowackiego 1. Całość poprzedzi wykład Andy Rottenberg pt. „Artysta i wojna”, który zaplanowano 10 czerwca o godz. 17 w tarnowskim ratuszu.
Wystawa pt. „Byliśmy” zamyka serię prezentacji pod wspólnym hasłem „Czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal…”. Wystawę można oglądać do końca sierpnia; wstęp jest bezpłatny. Ekspozycji towarzyszy dwujęzyczne wydawnictwo z tekstami m.in. Adama Bartosza, Andy Rottenberg, Grzegorza Niziołka oraz autorskimi wypowiedziami artystów.
