W Tarnowie funkcjonują obecnie dwa kina – Marzenie zarządzane przez Tarnowskie Centrum Kultury (instytucję miejską) oraz Millennium w Centrum Sztuki Mościce (instytucji finansowanej przez Urząd Marszałkowski w Krakowie). To pierwsze może pochwalić się już stuletnią historią, bo założono je w 1913 roku, a przy ul. Staszica 4 mieści się 90 lat. Znacznie młodsze jest kino w zachodniej części Tarnowa. Wielu tarnowian pamięta je jeszcze jako kino Kosmos, utworzone w otwartym w 1971 roku Domu Kultury Zakładów Azotowych.
Widownia Marzenia może pomieścić ok. 317 osób (w tym 90 miejsc na balkonie), a kino Millennium ma blisko 600 miejsc w dużej sali oraz 106 w sali kameralnej, która pojawiła się tam po niedawnej gruntownej modernizacji CSM.
Tarnowskie kina nieźle sobie radzą i na brak widzów narzekać nie mogą. Oczywiście, nie każdy rok oznacza sale wypełnione po brzegi – sporo zależy od filmów, które pojawiają się w dystrybucji.Kino Millennium pokazuje w ciągu roku średnio 170 filmów podczas ok. 1400 seansów, gromadząc w sumie na projekcjach ok. 50‑55 tys. osób. Z kolei w kinie Marzenie prezentowanych jest w ciągu roku ok. 140 tytułów, które na ok. 1300 seansach ogląda w sumie ok. 70 tys. osób (tak było w 2013 roku, ale w innych latach bywało lepiej – kino odwiedzało ponad 100 tys. widzów rocznie).Nie bez znaczenia są też ceny biletów. W tarnowskich kinach wahają się one od 14 do 18 zł. Wpływy z biletów pozwalają obu instytucjom – Tarnowskiemu Centrum Kultury i Centrum Sztuki Mościce, na organizowanie np. wystaw czy koncertów. Budżet Tarnowskiego Centrum Kultury to ponad 1 mln zł z kasy miasta, a kolejny milion to dochody z kina Marzenie, dzięki którym TCK może organizować inne wydarzenia kulturalne.
Dramatyczny odpływ widowni i także gwałtowne zmniejszenie wpływów ze sprzedaży biletów okazać się może fatalne w skutkach dla obu instytucji kultury. A obawy nie są bezpodstawne. O ile kilka lat temu Tarnów dołączył do miast, w których swoje miejsce znalazły duże galerie handlowe, to ciągle pozostaje miastem bez kinowego multipleksu, na co narzekają też mieszkańcy. Wkrótce i to może się zmienić. W ubiegłym roku galeria Gemini Park Tarnów ogłosiła plany rozbudowy, a z przekazywanych wtedy informacji wynikało, że w nowej części znajdzie się miejsce m.in. dla kina z siedmioma lub ośmioma salami projekcyjnymi. Na razie nie wiadomo, kiedy dokładnie mogłaby ruszyć rozbudowa i jaki konkretnie operator kinowy zechce w Tarnowie ulokować multipleks.
To, co zadowoli miłośników dużego ekranu i umożliwi oglądanie światowych hitów w dniu ich premiery, dla dwóch tarnowskich kin może okazać się przysłowiowym gwoździem do trumny. Może, ale nie musi.
– Nie ma się co obrażać na rzeczywistość i jej przeciwstawiać. Tarnowianie chcą multipleksu, domagają się tego od lat. Ale życzyłbym sobie, by mniejsze kina też przetrwały w momencie, gdy pojawi się w Tarnowie multipleks – mówi Łukasz Maciejewski, odpowiedzialny za stronę programową kina Millennium. – Multipleksy działają w wielu miastach, choć różnie to wpłynęło na istniejące tam wcześniej kina. Najgorzej poradziły sobie te placówki, które nie miały wtedy aparatury cyfrowej, bez czego dziś nie da się prowadzić kina, a nie wszystkie samorządy chciały jednakowo wspierać małe kina i trzeba było je zamknąć. Kolejną poprzeczką okazało się 3D i tu też małe kina trzeba było zmodernizować, i też nie wszędzie były na to pieniądze. Wreszcie największe problemy miały te kina, które były niezdecydowane repertuarowo – grały wszystko i nic, trochę komercji, trochę filmów ambitnych, nie miały stałych cykli, do których mogłyby przyzwyczaić i odbiorców, i dziennikarzy publikujących na ten temat informacje.Odpływ widzów o nawet 70‑80 proc. to pierwsze zagrożenie dla tarnowskich kin, jakie może im zafundować multipleks. Widzów nagle nie przybędzie, a grupą już chodzącą do kina podzielić się będą musiały trzy placówki.– Nie spędza nam snu z powiek ewentualne pojawienie się multipleksu, jesteśmy z tym pogodzeni, nie mamy przecież na to wpływu. Musimy się w takiej rzeczywistości odnaleźć. Martwię się jednak o gwałtowny odpływ widowni, jaki może nastąpić w pierwszym czy drugim roku po uruchomieniu multipleksu, i potem o proces odzyskiwania tej widowni, która pewnie wróci, ale już nie w takim samym wymiarze – zauważa Tomasz Kapturkiewicz, dyrektor Tarnowskiego Centrum Kultury.
– Sytuacja szybko się zmienia. Inaczej wyglądało zainteresowanie multipleksami w Polsce, gdy pojawiły się pierwsze takie obiekty. To była nowość, było więc zachłyśnięcie się nimi, na seanse zjeżdżali mieszkańcy okolicznych miejscowości. Było podobnie jak z galeriami handlowymi. Ale to minęło. W tym czasie poprawił się standard mniejszych jednosalowych kin, bo jeśli chciały przetrwać, musiały nadążać, musiały się zmieniać, stąd lepsze sale, nowoczesny sprzęt do projekcji. Zaletą multipleksów, i w tym upatrujemy zagrożenia, jest ogromna oferta głównie komercyjnych tytułów. Kino, które dysponuje kilkoma salami, może grać w jednym tygodniu kilkanaście tytułów. My możemy pokazać trzy do pięciu, a czasami tylko jeden, jeśli jest to potencjalny hit, a dystrybutor daje nam ten tytuł, żądając w zamian wyłączności. Nie bez znaczenia są też zachowania ludzi, którzy sporo czasu spędzają w galeriach czy dużych kompleksach handlowych i niejako przy okazji mogą iść do kina – dodaje Maria Wardyń, główny specjalista ds. filmu w kinie Marzenie.
Duzi mogą więcej, ale mali nie zamierzają się poddawać. Nie wystarczy jednak długa historia kina (jak ma to miejsce w przypadku kina Marzenie) i deklarowana wobec niego sympatia widzów, by zawsze przekładało się to na frekwencję i zyski. W starciu z multipleksami, to małe kina muszą na nowo wypracować swoją ofertę.
– Kluczowe może być przetrwanie 2‑3 lat od momentu wejścia multipleksu i tu liczę na mądrość władz samorządowych, że nie będą spoglądać tylko i wyłącznie na rachunek ekonomiczny i w tym szukać zasadności istnienia kina Marzenie. Otwarcie multipleksu może być z kolei otwarciem dla nas nowej perspektywy. Zapewne trzeba będzie coś zmienić, poszukać nowych proporcji między kinem komercyjnym a ambitnym, może bardziej otworzyć się na prezentowanie produkcji z krajów słabo kojarzonych z kinematografią, a mających ciekawe i właśnie ambitne kino. Może dzięki ewentualnym zmianom zyska również Tarnowska Nagroda Filmowa, a może wymyślimy kolejny filmowy festiwal w Tarnowie – mówi Tomasz Kapturkiewicz.
Czym jeszcze wygrać może kino Marzenie? Maria Wardyń zwraca uwagę na kameralność – przecież nie każdy lubi szum galerii handlowych i przedzieranie się między kupującymi, by dotrzeć do kina. Atutem kina Marzenie jest też na pewno jego lokalizacja – w centrum miasta, dwa kroki od Rynku i znajdujących się tam kawiarni, rzucony nagle pomysł obejrzenia filmu można zrealizować w kilka minut.
Z kolei kino Millennium, choć znajduje się w zachodniej części miasta, ulokowane jest w Centrum Sztuki Mościce. To jego atut. Odwiedzający CSM przy okazji rozmaitych propozycji kulturalnych, a dzieje się tam sporo, stają się też gośćmi kina. I odwrotnie.
Nowa formuła funkcjonowania kina Millennium – z takim zadaniem zmierzy się zapewne Łukasz Maciejewski, jeśli tylko multipleks w Tarnowie powstanie.
– W praktyce oznaczać to będzie ograniczenie w repertuarze tzw. hitów komercyjnych, na których zarabiamy, a skupienie się na tym, czego brakuje w ofercie multipleksów – więcej kina ambitnego, które już często pokazujemy w sali kameralnej i zdobyliśmy też wierną publiczność, która takich propozycji oczekuje. Niezbędny będzie mocno urozmaicony program. To zapewne będą cykle filmowe już dobrze znane i być może nowe, różne przeglądy, prezentacje filmów niezależnych, awangardowych – wyjaśnia Maciejewski.
Jak naprawdę wyglądać będzie starcie tarnowskich kin z gigantem? Kto zyska, kto straci? Przekonamy się o tym zapewne nie wcześniej niż za dwa lata. O ile oczywiście wszystkie informacje o mającym powstać w Tarnowie multipleksie znajdą potwierdzenie w konkretnych działaniach – podpisaniu umowy z jedną z sieci kinowych, rozpoczęcie budowy itd.
