Wraz z obrazami na Ukrainę tarnowscy muzealnicy zawieźli wydawnictwa promujące historię miasta nad Białą.
„Panorama Siedmiogrodzka”, której 21 fragmentów znajduje się w tarnowskim muzeum i eksponowane jest w Galerii Panorama na dworcu PKP, cieszy się dużym zainteresowaniem zwiedzających. Powstałe pod kierunkiem Jana Styki końcem XIX wieku we Lwowie monumentalne płótno przedstawiało bitwę o Sybin rozegraną w 1849 r., podczas której powstańcze wojska węgierskie pod dowództwem gen. Józefa Bema odniosły spektakularne zwycięstwo nad przeważającymi siłami austriackimi. Po pocięciu dzieła na kawałki pod kierunkiem samego Styki elementy ogromnego obrazu uległy rozproszeniu. Od lat gromadzi je i skupuje Muzeum Okręgowe w Tarnowie.
Ważne dla historii Węgier płótna tarnowska placówka prezentowała w ubiegłym roku w Narodowym Parku Historycznym w Ópusztaszer, obok węgierskiej panoramy „Wejście Arpadów na Nizinę Panońską” Arpada Feszty’ego. „Panorama Siedmiogrodzka” z Tarnowa przyciągnęła wówczas ponad 10 tys. widzów, podobnie było w Odorheiu Secuiesc w Rumunii, gdzie dostępna była do czerwca 2017 roku.
– Kiedy okazało się, że nasze obrazy są tak ważne i ciekawe, postanowiliśmy wraz z węgierskimi muzealnikami pokazać obydwie panoramy na Zakarpaciu, gdzie mieszka ok. 100 tys. Węgrów. Umówiliśmy się, że zrobimy to, włączając do naszego przedsięwzięcia jeszcze jednego partnera – Ukrainę, a konkretnie muzeum w Użhorodzie – wyjaśnia Andrzej Szpunar, dyrektor MOT.
Tak więc organizatorami wystawy panoram na Ukrainie są trzy placówki: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, Zakarpatskij Oblasnij Chudozhnij Muzej im. Josypa Bokszaja w Użhorodzie i Ópusztaszer National Historical Heritage Park. Na ekspozycję składa się osiem fragmentów Panoramy Siedmiogrodzkiej z Tarnowa oraz instalacje przedstawiające węgierską panoramę Feszty’ego.
– Wiem, że wystawa została poprzedzona szeroką kampanią reklamową, liczę więc, że znajdziemy w Użhorodzie liczną klientelę. Mam też nadzieję, że odnajdą się przy tej okazji jakieś nowe fragmenty naszej panoramy, rozproszone po Ukrainie – mówi dyrektor. – Ta współpraca kulturalna jest dla nas ważna, bo jak wiemy, mamy teraz rozmaite zawirowania polityczne. Może wspólne przedsięwzięcie pozwoli nam ocieplić wzajemne stosunki – dołożymy kamyczek do dobrych relacji między narodami: Polską, Ukrainą i Węgrami. Oprócz obrazów zawieźliśmy też wydawnictwa nie tylko na temat panoramy, m.in. Wiadomości Tarnowskie po węgiersku, które dotyczą i Towarzystwa Polsko‑Węgierskiego, i Norberta Lippóczego, i generała Bema. A dla Ukraińców mamy kopię Wiadomości Tarnowskich w języku ukraińskim, gdzie jest opowieść o przebywającym niegdyś w Tarnowie rządzie Semena Petlury. To jest epizod nieznany na Ukrainie i wzbudzający tam zawsze niesamowitą sensację. Pokazuje, że popieraliśmy wolną Ukrainę wcześniej niż ktokolwiek inny, byliśmy pierwsi. Później oczywiście sytuacja polityczna się skomplikowała, musieliśmy walczyć o własną niepodległość i nie było możliwości zajmowania się krajem sąsiadów, ale nasze ówczesne poparcie pozostaje faktem. Reasumując, zawieźliśmy do Użhorodu teksty po polsku, węgiersku i ukraińsku, ponieważ zorganizowaliśmy wystawę w trójkącie muzealników z tych państw – opowiada Andrzej Szpunar.
Płótna z tarnowskiego muzeum pozostaną na Ukrainie do końca czerwca br. Co zatem do tego czasu z Galerią Panorama na dworcu PKP w Tarnowie?
– Nie należy się niepokoić, że zostanie zamknięta, bo na ukraińską ekspozycję zabraliśmy tylko osiem obrazów, pozostałe trzynaście zostało na miejscu. Trochę tylko „przemeblujemy” tę przestrzeń wystawienniczą i będzie dalej czynna. Nie może być zresztą inaczej. W najbliższym czasie odwiedzi nas grupa około stu Węgrów, którzy m.in. chcą obejrzeć „Panoramę Siedmiogrodzką” – uspokaja dyrektor MOT.
