Budowę zamku w Melsztynie rozpoczął w 1347 roku kasztelan krakowski Spycimir herbu Leliwa. Obiekt obronny, w stylu gotyckim, powstał na wzgórzu nad rzeką Dunajec. W połowie XVI wieku przebudowany przez kolejnego właściciela zaczął pełnić również funkcję reprezentacyjną. W 1771 roku został zajęty przez wojska konfederackie i spalony przez Kozaków. Zniszczonej budowli nie odbudowano, a wręcz przeciwnie, pozostałe kamienie wykorzystano do budowy kościoła w Domosławicach oraz okolicznych folwarków.
Burzliwa historia zmieniła wiele polskich zamków w ruiny. Odkąd gmina Zakliczyn przejęła w użytkowanie – od brzeskiego nadleśnictwa – teren, na którym znajdują się melsztyńskie pozostałości dawnej rezydencji – obiekt nie jest już pozostawiony sam sobie. Zaczęto od przeprowadzenia badań archeologicznych. Miejscowy samorząd posiada kompletną dokumentację łącznie z prawomocnym pozwoleniem na odbudowę wieży, koszt tego przedsięwzięcia to 2 mln zł.
W ramach pierwszego etapu zabezpieczono ruiny oraz odsłonięto znajdujące się pod warstwą ziemi i zarośnięte roślinnością schody prowadzące na wieżę. Odkryto także zasypane gruzem i ziemią tzw. wejście na poziom zerowy, gdzie w przyszłości planowane jest urządzenie galerii wystawienniczo-ekspozycyjnej. Odbudowano również częściowo mury wieży zamkowej. Władze Zakliczyna uzyskały w 2018 roku na to zadanie dofinansowane z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w wysokości blisko 180 tys. zł. Wkład własny samorządu wyniósł około 40 tys. zł. – Wykonane zostały najtrudniejsze i najważniejsze prace w kierunku częściowej odbudowy zamku. Teraz starać się będziemy o pieniądze na kolejne etapy odbudowy zamkowej wieży, na szczycie której znajdzie się platforma widokowa – mówił wtedy Dawid Chrobak, burmistrz Zakliczyna.
Właśnie ukazała się nowa lista zadań, które zyskały ministerialne dofinansowanie. Zakliczyn otrzymał 290 tys. zł na drugi etap prac na melsztyńskim wzgórzu. Pieniądze zostaną przeznaczone na wykonanie stropu nad parterem, gdzie planowana jest wspomniana sala wystawiennicza oraz kontynuowanie prac przy odbudowie wieży.
Zamek w Melsztynie po częściowej odbudowie ma być atrakcją turystyczną i dopełnieniem tzw. szlaku zamków w dolinie Dunajca, na którym znajdują się już ruiny zamku wraz z basztą obronną w Czchowie, odrestaurowany zamek Tropsztyn w Wytrzyszczce (gmina Czchów) oraz ruiny zamku Trzewlin na Panieńskiej Górze w Wielkiej Wsi (gmina Wojnicz).
