Co roku około 3000 Polek dowiaduje się, że zachorowało raka szyjki macicy. Prawie połowy z nich nie udaje się uratować. Dlaczego? Główne powody to zbyt rzadkie wykonywanie badań profilaktycznych oraz niski poziom wiedzy.
Rak szyjki macicy nie bierze się znikąd. Do jednych z najczęstszych przyczyn zalicza się zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV. Może przenosić się on drogą kontaktów seksualnych. Z tego powodu do głównych czynników ryzyka zalicza się wczesne rozpoczęcie życia seksualnego oraz dużą liczbę partnerów. Pozostałe to m.in. palenie papierosów, wieloletnie stosowanie antykoncepcji hormonalnej, duża liczba porodów, a także wiek. Najczęściej chorują panie w wieku 45-55 lat, ale coraz częściej raka szyjki macicy wykrywa się u kobiet poniżej 30 roku życia.
Rak, którego można wyleczyć
Rak szyjki macicy nie jest uwarunkowany genetycznie, czyli nie jest dziedziczny. Jest jednym z nielicznych nowotworów, które można wykryć na etapie przedinwazyjnym. Według specjalistów, dzięki wczesnej diagnozie, choroba jest wyleczalna w ponad 90% przypadków. Dlatego tak ważna jest profilaktyka i regularne wykonywanie badań cytologicznych. Tymczasem nadal wiele kobiet odkłada badania nawet na kilkanaście lat lub nie robi ich wcale by potem dowiedzieć się, że jest już za późno. Bo rak szyjki macicy przez długi czas nie daje żadnych objawów lub są one dyskretne. Kiedy jednak się pojawią może być za późno.
– Najczęstsze objawy zgłaszane przez kobiety to krwawienie w czasie między miesiączkami, obfitsze miesiączki, krwawienie po stosunku lub niepokojące upławy. Wtedy należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza – wyjaśnia położna Barbara Tkaczewska-Zdeb.
Cytologia ratuje życie
Wystarczy jednak poświęcić tylko 20 minut raz na trzy lata i zapewnić spokój nie tylko sobie, ale i całej swojej rodzinie. Badanie cytologiczne jest szybkie i bezbolesne. Umożliwia wykrycie raka szyjki macicy w początkowym stadium. Polega na mikroskopowej ocenie komórek pobranych z szyjki macicy – aby wynik był miarodajny wymaz pobiera się jednocześnie z dwóch miejsc, tj. z tarczy szyjki macicy oraz z kanału szyjki. Uzyskane wyniki wymagają interpretacji przez ginekologa, który podejmie decyzję o dalszej diagnostyce i leczeniu. Trzeba pamiętać, że nieprawidłowy wynik cytologii nie świadczy od razu o raku szyjki macicy. Sygnalizuje jednak o zwiększonym ryzyku, co jest dla pacjentki sygnałem, by pamiętać o regularnych wizytach w gabinecie ginekologicznym.
– Cytologia jest badaniem prostym, szybkim i bezbolesnym. Warto to robić przynajmniej raz w roku. W natłoku obowiązków, codziennych zajęć i „pilnych” spraw do załatwienia często wizytę u ginekologa odkładamy na później. A przecież nasze zdrowie, to także zdrowie naszych bliskich. Dlatego gorąco zachęcam – dziewczyny badajcie się ! – Katarzyna Galica, krakowska aktorka teatralna i filmowa.
Badanie można wykonać bezpłatnie u ginekologa jeżeli jesteśmy uprawione do świadczeń opieki zdrowotnej lub podczas wizyty prywatnej. Pacjentki mogą się również zdecydować na badanie w ramach Populacyjnego Programu profilaktyki raka szyjki macicy, w którym badanie cytologiczne jest finansowane raz na 3 lata. Program jest skierowany do kobiet w wieku 25-59 lat, gdyż właśnie w tej grupie istnieje najwyższe ryzyko zachorowalności i umieralności z powodu raka szyjki macicy.
Projekt współfinansowany ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego.
Projekt „Kształtowanie świadomości zdrowotnej kobiet w wieku 25-59 lat w zakresie profilaktyki raka szyjki macicy w latach 2019-2022” ma służyć rozwojowi populacyjnego programu profilaktyki w kierunku wczesnego wykrywania nowotworów raka szyjki macicy, finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Badania cytologiczne w ramach projektu wykonywane są bezpłatnie w placówkach, które posiadają umowę z NFZ w zakresie programu badań przesiewowych w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy.
Więcej informacji na temat raka szyjki macicy, badań cytologicznych, zdrowego stylu życia można znaleźć na stronie www.zdrowiewtobie.com.
Artykuł edukacyjny
