Od czerwca do listopada realizowała go Fundacja „Zdrowym Być”, działająca przy Centrum Zdrowia Tuchów. Wsparcie finansowe projektu zapewniło województwo małopolskie. W cyklu spotkań wykładowych i warsztatowych poświęconych profilaktyce zdrowotnej, które odbywały się zarówno w Tuchowie, jak i w Wierzchosławicach, wzięło udział ponad 50 osób w wieku 50+.
Chcą być sprawni i aktywni
Jak mówi prezes Fundacji „Zdrowym Być”, Barbara Malinowska-Fudala, aktywność społeczna seniorów to już nie tylko domena mieszkańców miasta, ale także osób zamieszkałych w środowisku wiejskim. Ludzie starsi nie chcą „znikać” ze społeczeństwa.
– Coraz częściej chcą być aktywni i działać np. w różnego rodzaju klubach seniora, a łatwiej im to osiągać, gdy znają swe ograniczenia, ale także wiedzą, jak je minimalizować – tłumaczy szefowa zarządu fundacji.
Dodaje, że osoby, które zakończyły aktywność zawodową, nie chcą kończyć aktywności fizycznej i społecznej. Zamierzają nadal rozwijać swoje pasje i aktywnie uczestniczyć w życiu społecznym. Dlatego właśnie poznanie problemów, jakie niesie wiek, i sposobów ograniczenia jego wpływu na zdrowie fizyczne i psychiczne pozwala im realizować te zamierzenia.
Podczas otwartych wykładów lekarze omawiali medyczne aspekty starzenia się i typowe dla seniorów problemy chorobowe, a w czasie zajęć warsztatowych uczestnicy mogli poznać proste ćwiczenia fizjoterapeutyczne i zasady dietetyczne. Omawiane były także sposoby pracy psychologa oraz terapeuty zajęciowego. Co najważniejsze, prowadzący warsztaty uczyli słuchaczy, jak poszczególne metody zastosować w stosunku do siebie i swoich schorzeń.
Cykl rozpoczęły zajęcia na temat fizjologii starzenia, prowadzone przez specjalistów: lekarza medycyny oraz psychologa. Spotkania poświęcone zrozumieniu procesów zachodzących w psychice osoby starzejącej się prowadzili lekarz psychiatra, psycholog oraz terapeuta zajęciowy. W zakresie choroby zwyrodnieniowej stawów seniorów edukował lekarz ortopeda, fizjoterapeuta i psycholog. Lekarz dietetyk, a także diabetolog i fizjoterapeuta wzięli udział w części poświęconej cukrzycy. Ponadto jeden z bloków zajęć dedykowano bólowi jako elementowi starzenia. W tę tematykę prócz lekarza wprowadzali uczestników zajęć także fizjoterapeuta i psycholog.
Skąd senior czerpie wiedzę?
Na każdy z dwóch zrealizowanych cyklów spotkań złożyło się po sześć bloków zajęć, obejmujących łącznie 24 godziny wykładów dla dwudziestopięcioosobowych grup i 72 godziny warsztatów w mniejszych dwunastoosobowych zespołach. Przyjęta formuła realizacji zadania sprawiła, że komunikacja nie była jednostronna. Osoby uczestniczące w spotkaniach bardzo żywo i chętnie reagowały na przekazywane informacje. Zadawały też mnóstwo pytań, które bezpośrednio wpływały na kształt i przebieg spotkań. Prowadzący dostosowywali swoje wystąpienia do zgłaszanych przez grupę problemów czy kwestii nurtujących poszczególnych uczestników.
Słuchacze dzielili się także swoimi opiniami, wypełniając stosowne ankiety. Seniorzy oczekują przekazywania im informacji w sposób prosty i czytelny, bez naukowego języka, z podaniem praktycznych przykładów i rozwiązań dostępnych na każdą kieszeń. W ankietach pytano m.in. o samoocenę poziomu wiedzy dotyczącej poszczególnych bloków przed i po zakończeniu spotkań. Wynika z nich, iż uczestnicy znacząco wzbogacili i uporządkowali swoją wiedzę na temat prezentowanych zagadnień. Wysoko ocenili także kompetencje oraz przygotowanie merytoryczne prowadzących spotkania. Z odpowiedzi wynika też, że zajęcia pozwoliły im nabyć nowe, praktyczne umiejętności dotyczące profilaktyki prozdrowotnej, adekwatnej do wieku i konkretnych schorzeń. Słuchacze wykładów są zainteresowani uczestnictwem w dalszych spotkaniach tego typu. Podkreślają również, że podobnych spotkań jest zdecydowanie za mało, zaś ogólnodostępne informacje, jak ulotki czy programy telewizyjne, są często niezrozumiałe i bardzo ogólne.
Ważną informacją okazała się identyfikacja źródeł, z których seniorzy czerpią wiedzę na temat programów prozdrowotnych i działań profilaktycznych, kierowanych do tej grupy. Jak się okazuje, najskuteczniejszy jest przekaz ustny, tzw. „poczta pantoflowa” oraz informacje zawarte na plakatach rozpowszechnianych w placówkach służby zdrowia, najczęściej podstawowej opieki zdrowotnej. Rzadziej informacje pochodzą od lekarza rodzinnego czy z gazety. Okazjonalnie seniorzy czerpią wiedzę z Internetu bądź radia. Najczęściej globalna sieć jest źródłem informacji dla osób zrzeszonych w klubach seniora.
Wśród uczestników cyklu dominowały panie w wieku od 66 do 70 lat oraz nieco młodsze. Chętniej w aktywność tego typu włączały się kobiety, natomiast mężczyźni przyznawali, że przychodzili zazwyczaj pod wpływem żon, sąsiadek czy sióstr. Zajęcia odbywały się w Domu Kultury w Tuchowie, w tamtejszym Ośrodku Psychoterapii oraz w Centrum Kultury Wsi Polskiej w Wierzchosławicach.
