Na skutek napaści Rosji na Ukrainę i komplikacji na rynku paliw można spodziewać się w najbliższej przyszłości coraz wyższych opłat za ogrzewanie domów. Dziś Polska ogłasza, że w ramach restrykcji rezygnuje z rosyjskiego węgla, ale nie wiadomo, o ile droższy okaże się ten, który ma go zastąpić w przyszłości. Na pewno podrożeje również polski węgiel, który kupuje teraz Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej spółka z o.o. w Tarnowie.
Na placach MPEC w Tarnowie wciąż zalegają zapasy węgla kupionego w ubiegłym roku. Według Tadeusza Sieńczaka, prezesa spółki, powinno go wystarczyć co najmniej do końca października, już po uruchomieniu nowego sezonu grzewczego.
– Teraz docierają do nas nowe dostawy węgla, które w kolejnych miesiącach powinny być coraz wyższe – zapowiada prezes Sieńczak.
Jest i będzie to węgiel wyłącznie polski. Zakupy realizowane są w oparciu o umowę z Polską Grupą Górniczą SA, spółką skarbu państwa, wciąż według korzystnych cen.
W przeszłości tarnowskie MPEC także korzystało z polskiego węgla, z wyjątkiem krótkotrwałej sytuacji, w której opał sprzedawała mu francuska firma handlująca kolumbijsko-rosyjską mieszanką węglową.
Teraz w Polsce znów mówi się o węglu z Kolumbii, który być może częściowo zastąpi rosyjski. Jak wiadomo, w związku z atakiem Rosji na Ukrainę i z restrykcjami gospodarczym wobec agresora rząd polski ogłosił, iż najpóźniej do maja br. zrezygnuje z dostaw rosyjskiego węgla. Chodzi o 8 mln ton rocznie przy krajowym wydobyciu wynoszącym ok. 60 mln t. Tę wyrwę w zapasach będzie trzeba wypełnić. Mowa jest o sprowadzaniu dodatkowych ilości z Kolumbii, Australii, Chile czy RPA.
Nie płacić więcej
Problem jednak nie jest taki prosty. O ile na ogół nie kwestionuje się słuszności decyzji rządu, bo Rosja powinna słono zapłacić za wywołanie w Ukrainie bestialskiej wojny, dyskusja dotyczy głównie tego, ile te zmiany będą nas kosztować. Nas w ogóle, a w szczególności odbiorców ciepła, które i tak już regularnie drożeje.
– Trudno dzisiaj mówić o konkretach, o kosztach i cenach na przyszłość – zaznacza szef tarnowskiego MPEC. – Na razie nie wiadomo, skąd przyjedzie czy przypłynie do nas węgiel. Nie wiemy też, jaka będzie jego jakość, wartość opałowa, stopień zasiarczenia itp. Jeśli chodzi o węgiel kolumbijski, w przeszłości był on znacznie zasiarczony, ale jak jest teraz, nie wiem. Wiadomo tylko, że węgiel docierać będzie z odległych krajów, a transport jest kosztowny.
Premier Mateusz Morawiecki na konferencji prasowej powiedział: – Będziemy robili wszystko, żeby Polacy nie płacili więcej. Węgiel z Australii, RPA czy Kolumbii nie musi być droższy niż rosyjski. Zmniejszenie zależności od surowców rosyjskich oznacza spadek cen w średnim i dłuższym okresie.
To demagogia
Kilka dni potem w rozmowie z portalem Interia.pl ripostował Janusz Steinhoff, wicepremier w rządzie Jerzego Buzka: – Embargo na rosyjskie surowce będzie oznaczać wzrost kosztów dla Europejczyków. Powinni oni być świadomi ceny, którą przyjdzie za to zapłacić. Podkreślam jeszcze raz, Europa nawet kosztem wyrzeczeń powinna, w świetle tego, co się obecnie dzieje na Wschodzie, podjąć wiele decyzji brzemiennych w skutki dla Federacji Rosyjskiej. Ale mówienie, że koszty nie wzrosną, jest popisem demagogii i nieodpowiedzialności.
Gdyby już dzisiaj zacząć sprowadzać węgiel z zagranicy, ale już nie z Rosji, okazałoby się, że w wielu krajach, np. w Kolumbii, byłby on – uwzględniając ceny giełdowe – droższy nawet o 100 proc. w stosunku do polskiego węgla sprzedawanego obecnie przez PGG SA choćby tarnowskiej elektrociepłowni. Polski węgiel też idzie w górę. Kilkanaście dni temu media poinformowały, że nasz największy krajowy producent – Polska Grupa Górnicza – i największy wytwórca energii elektrycznej – Polska Grupa Energetyczna – zasiadły do stołu, by ewentualnie renegocjować warunki finansowe kontraktu na dostawy węgla. PGE, mimo gwałtownego wzrostu cen na światowych rynkach, korzysta dziś ze znacznie tańszego surowca z polskich kopalń, PGG zaś domaga się istotnych podwyżek.
MPEC w Tarnowie ma ważny kontrakt z PGG – który uwzględnia jeszcze niższe ceny – do końca tego roku. To była wieloletnia umowa.
– Na razie nie wiemy, jakie ceny węgla będą obowiązywać po tym terminie – mówi prezes Sieńczak.
Zagląda bieda
Można się tylko domyślać, że ceny będą wyższe, więc sytuacja robi się trudna. Tym bardziej, że droższy węgiel to nie tylko droższe ciepło, także droższa ciepła woda w kranie, prąd i wiele zależnych od niego towarów. Jeśli do Polski zacznie napływać surowiec marnej jakości, problem smogu tylko się utrwali, choć obecnie wydobywany węgiel w Polsce także ma słabą jakość.
Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej SA w Tarnowie zaopatruje w ciepło ponad 80 tys. mieszkańców Tarnowa i okolic oraz kilkadziesiąt dużych przedsiębiorstw i instytucji publicznych działających w mieście lub w sąsiednich gminach. W ciągu roku potrzebuje średnio ok. 36 tys. ton węgla. Jeszcze niedawno MPEC więcej nadziei wiązał z gazem ziemnym. Podjął się inwestycji w tym kierunku, lecz ogromne podwyżki cen „błękitnego paliwa” na giełdach światowych skruszyły te nadzieje, przynajmniej na pewien nieokreślony czas.
W tym sezonie MPEC stosuje przede wszystkim węgiel – w marcu zużyto niewielkie ilości gazu – bo wciąż jest to dla spółki bardziej opłacalne. Czy cokolwiek się zmieni pod tym względem wraz z zapowiadaną zmianą na rynku węglowym, nikt jeszcze nie wie. Tak czy owak, będzie drogo. Na tyle, że – jak ktoś powiedział – uboższe rodziny w biedniejszych krajach w Europie mogą stanąć przed dylematem: czy więcej zjeść, czy bardziej ogrzać dom.
Teraz doskonale widać, jak bardzo była potrzebna spalarnia śmieci w Tarnowie, którą prezydent niestety zablokował. Wszyscy za to płacimy. Do tematu wrócimy niebawem.
