Podwyżki, które są możliwe, najbardziej dotkliwe będą dla większych rodzin, gdyż opłata zależy od liczby osób zajmujących lokal.
Prezes i zastępca prezesa TSM, Tadeusz Sękowski oraz Zbigniew Sipiora, skierowali do lokatorów list, w którym informują, że w wyniku przeprowadzonej kontroli „w wielu przypadkach została zakwestionowana prawidłowość prowadzonej przez mieszkańców segregacji odpadów komunalnych. Szczególnie dotyczy to odpadów zmieszanych, które zawierały śmieci typu: papier, metal, szkło i plastik, które powinny być objęte segregacją i wrzucane do pojemników na nie przeznaczonych”.
Prezesi zwracają się z apelem do mieszkańców osiedli administrowanych przez TSM, aby stosowali się do zasad segregacji odpadów, gdyż w przeciwnym razie zostanie zwiększona opłata za wywóz śmieci z 9,90 do 15 zł na osobę miesięcznie.
– Na razie prowadzimy kontrole w altankach śmieciowych tylko wtedy, gdy mamy sygnały od firm wywozowych, że administracje budynków czy mieszkańcy mimo deklaracji o prowadzeniu segregacji odpadów nie przestrzegają zasad – mówi Krzysztof Kluza, dyrektor Tarnowskiego Organizatora Komunalnego UMT w Tarnowie. – Tak musiało być w tym przypadku.
List w drodze?
Mieszkańcy domów jednorodzinnych generalnie przestrzegają tych zasad, nie chcąc być narażonym na kary finansowe i wyższe opłaty. Firmy wywozowe dotychczas nie sygnalizowały TOK‑owi, by któryś z właścicieli prywatnej posesji oszukiwał w segregacji śmieci.
Ale w blokowiskach pojawia się problem, zresztą od początku spodziewany. Na przykład dwie spółdzielnie mieszkaniowe – wspomniana TSM oraz „Jaskółka” – w imieniu swoich lokatorów zadeklarowały, że odpady będą oddzielane według określonych zasad. Tak jednak się nie dzieje, co na razie stwierdzono przynajmniej w przypadku TSM. Co teraz?
– Do tej pory to była jedna kontrola, która dotyczyła TSM. Na zarządcę nie będą jeszcze nakładane kary ani nie będzie zmieniana umowa. Jeśli jednak takie sytuacje będą się powtarzały, konieczne będzie uruchomienie wymaganej w takich przypadkach procedury – zapowiada dyrektor Kluza.
Roman Kusek, prezes „Jaskółki”, nie ma złudzeń.
– Możliwe, że podobne pismo, które otrzymała TSM od TOK‑u, jest już w drodze do nas. Nie byłbym zaskoczony – mówi. Zarząd „Jaskółki” początkowo deklarował, iż śmieci pochodzące z jej altanek śmieciowych nie będą segregowane. Chciano podejść do sprawy realistycznie, zdając sobie sprawę z tego, że jest mało prawdopodobne, by w blokowisku wszyscy mieszkańcy podjęli się segregacji odpadów. Ale na kilka tygodni przed wejściem 1 lipca nowej ustawy śmieciowej zarząd spółdzielni zmienił decyzję. Oficjalnie zadeklarował, że odpady będą jednak… segregowane.
Odpowiedzialność zbiorowa
Prezes Kusek tłumaczy, że mimo małych nadziei postanowiono niczego nie przesądzać z góry i nie narażać lokatorów na wyższe opłaty już na starcie reformy śmieciowej.
– Nie wydaje mi się, by było możliwe utrzymanie takiego stanu rzeczy w dłuższej perspektywie – podkreśla prezes. – Wystarczy, że jedna rodzina wyłamie się z konsekwentnej segregacji i nastąpi klapa. Zawsze uważałem, że zbiorowa odpowiedzialność w budynkach wielorodzinnych jest złym, niesprawiedliwym rozwiązaniem. Może kryterium „wodne”, czyli ustalenie wysokości opłat za wywóz odpadów w oparciu o wielkość zużycia wody w mieszkaniu, byłoby bardziej sprawiedliwe? Moim zdaniem, na początkowym etapie trudno będzie osiągnąć oczekiwany rezultat wprowadzonego latem systemu; w wielu krajach system segregacji odpadów wprowadzany był latami i latami była kształtowana społeczna świadomość ekologiczna.
Tarnowska Spółdzielnia Mieszkaniowa proponuje, by dla uzyskania wymaganego efektu „segregacyjnego” mieć większe baczenie na sąsiadów: „Kierując apel do osób, które nie segregują odpadów lub robią to nieprawidłowo, równocześnie prosimy pozostałych mieszkańców o zwrócenie uwagi tym sąsiadom, którzy nie stosują się do zasad segregacji”.
Co robią ze śmieciami?
Wzrost opłat za brak selekcji śmieci najbardziej dolegliwy byłby dla większych rodzin. Czteroosobowa rodzina na opłaty te musiałaby przeznaczać o ponad 20 zł więcej w skali miesiąca i o ok. 245 zł rocznie.
Deklaracje dotyczące wywozu śmieci – zmieszanych bądź segregowanych – dotyczy 95 tys. mieszkańców miasta. Tarnów liczy ok. 113 tysięcy. Co z resztą? Co dzieje się ze śmieciami osób niezdeklarowanych?
– Bierzemy pod uwagę, że część mieszkańców przebywa na dłuższych wyjazdach i dlatego nie złożyli deklaracji śmieciowych – oznajmia dyrektor Kluza. – Na pewno jakiś margines stanowią tu próby oszukiwania. Wkrótce straż miejska ruszy w teren, by sprawdzić, co robią z odpadami mieszkańcy, którzy nie korzystają z regularnego wywozu śmieci.
Przypomnijmy, że każde domostwo lub administracje budynków wielorodzinnych zobowiązani są do złożenia deklaracji o wybranym sposobie gromadzenia odpadów. Choć luka deklaracyjna, obejmująca 15 tys. mieszkańców, wzbudza wątpliwości, straż miejska informuje, że po wprowadzeniu „śmieciowej rewolucji” ilość dzikich wysypisk w mieście i okolicy zmniejszyła się o 50 procent.
Z deklaracji złożonych w urzędzie miasta wynika, iż odpady segreguje 84 proc. mieszkańców miasta. W przypadku firm ten wskaźnik wynosi 70 proc.
W Tarnowie już dziś stopień odzysku surowców z odpadów komunalnych wynosi ok. 16 proc., gdy polska ustawa na ten rok określiła dolną granicę na poziomie 12 proc. Rok w rok wskaźniki te mają być coraz wyższe i wynosić dla Polski minimum 50 proc. w 2020 roku.
Czy są nadzieje na to, że – wzorem Krakowa – stawki opłat za wywóz śmieci zmniejszą się w przyszłości?
– Sprawa ustawy śmieciowej ostatnio rozwija się dynamicznie, dyskutuje się o pewnych w niej zmianach, np. o ustaleniu dolnych i górnych granic opłat, mowa o przedziale 12‑15 zł. Kraków nie jest tu dobrym przykładem, bo stawki tam już na początku zostały ostro wywindowane. Nie znaczy to jednak, że w Tarnowie nie ma szans na pomniejszenie opłat. Przyjęliśmy, że problem dokładnie przeanalizujemy po półrocznym funkcjonowaniu systemu. Zobaczymy, jakie są jego rzeczywiste koszty. Jeśli okaże się, że miasto na nim zarabia, opłaty będą niższe – odpowiada dyrektor Kluza.
