Od 2012 roku obowiązuje unijna dyrektywa efektywności energetycznej dotycząca obowiązku rozliczania kosztów ciepła w budynkach wielolokalowych. Jak dotąd w Polsce nie wydano rozporządzeń wykonawczych, które dopasowałyby dokument UE do naszego prawa energetycznego, niemniej jednak musimy dostosować się do przyjętych postanowień. Te najważniejsze wprowadzają powszechny obowiązek opomiarowania wszystkich mieszkań w blokach oraz indywidualnego rozliczania kosztów ciepła. Spółdzielnie mieszkaniowe mają na to czas do końca 2016 roku.
Dyrektywa zobowiązuje do stosowania ciepłomierzy, ale tam, gdzie ich montaż jest niemożliwy ze względów technicznych lub zbyt kosztowny, należy stosować podzielniki kosztów ogrzewania. Podzielnik jest tani, ale rozliczenia w oparciu o jego wskazania mają sporo wad, choćby dlatego, że metody są niezrozumiałe dla wielu użytkowników i często kwestionowane. Lepszym i coraz tańszym rozwiązaniem bywają ciepłomierze składające się z części mierzącej przepływ wody, pary czujników temperatury, jednostki przeliczającej ilość wody i różnicę temperatury zasilania oraz powrotu na ilość ciepła. Mogą być mechaniczne i ultradźwiękowe.
Czy tarnowianie mają szansę doczekać się indywidualnych mierników ciepła w swoich mieszkaniach? Kiedyś może to nastąpi, jednak obecnie wszystko wskazuje, że podzielniki kosztów w blokach jeszcze długo będą pełnić swą funkcję.
Tarnowska Spółdzielnia Mieszkaniowa ma w zasobach 173 budynki, ale podzielniki zamontowano tylko w trzech. Prezes Zbigniew Sipiora zdaje sobie sprawę, że pozostało niewiele czasu do opomiarowania wszystkich mieszkań zgodnie z zaleceniami unijnej dyrektywy. Spółdzielnia przymierza się do rozpoczęcia inwestycji, wkrótce ma ogłosić przetarg na wyłonienie wykonawcy. Dlaczego zdecydowano się na podzielniki kosztów, a nie ciepłomierze? Ponieważ w istniejących budynkach sposób rozprowadzenia ciepła nie pozwala na instalowanie indywidualnych mierników.
– Chcąc zamontować ciepłomierze, musielibyśmy całkowicie przebudować instalację centralnego ogrzewania, bo zamiast pionów przebiegających przez kilka pięter trzeba byłoby wprowadzić zasilanie do każdego mieszkania. To potężna inwestycja – tłumaczy szef TSM.
Podobne zdanie ma w tej sprawie Roman Kusek, prezes Spółdzielni Mieszkaniowej „Jaskółka”.
– Warunki techniczne nie pozwalają na montaż indywidualnych ciepłomierzy w każdym mieszkaniu. Musielibyśmy zmienić sposób zasilania poszczególnych mieszkań. Obecnie wolimy ograniczać zużycie ciepła poprzez docieplanie budynków – dodaje.
Około 96 proc. bloków „Jaskółki” ma podzielniki kosztów, które pod koniec ubiegłego roku zostały wymienione na nowe urządzenia z odczytem radiowym i gwarancją użytkowania przez kolejne dziesięć lat. Kiedy w styczniu pracownicy spółdzielni przyjdą odczytać zużycie ciepła przez poszczególnych lokatorów, już nie będą musieli wchodzić do ich mieszkań.
Podzielników nie zamontowano tylko w czterech dwupiętrowych budynkach w Mościcach, bo lokatorzy nie chcieli zmieniać dotychczasowego sposobu pomiaru ciepła. Bloki mają przestarzałą i nieekonomiczną instalację grzewczą, dlatego spółdzielnia zamierzała je wyremontować i ocieplić, nie żądając od mieszkańców udziału w kosztach. Lokatorzy do tej pory stawiają zdecydowany opór, choć za centralne ogrzewanie płacą dużo – 4,38 zł za metr kwadratowy. Po wymianie starych instalacji te same opłaty zmniejszyłyby się do 1,50 zł za m. kw. Jednak w ciągu dwóch najbliższych lat wszystkie bloki „Jaskółki” mają przejść remonty kapitalne, bowiem do 2018 roku można będzie skorzystać z funduszy pomocowych z budżetu państwa, przeznaczonych na takie inwestycje.
W kolejnej tarnowskiej spółdzielni „Śnieżce” podzielniki kosztów znajdują się we wszystkich budynkach, ale co jakiś czas pojawiają się sugestie lub pytania mieszkańców odnośnie indywidualnych mierników ciepła. Podobnie jak gdzie indziej ich zamontowanie nie wchodzi w grę, przynajmniej na razie.
– Proponowane ciepłomierze też nie są idealne. W budynkach wielolokalowych nie ma perfekcyjnych rozwiązań, trzeba wypracować jakiś kompromis – uważa Jerzy Płachta, prezes „Śnieżki”.
