Pod koniec ubiegłego tygodnia magistrat ogłosił zasady rekrutacji do tarnowskich szkół na rok szkolny 2021/2022. Z dostępnej na stronie internetowej miasta oferty edukacyjnej wynika, że w placówkach ponadpodstawowych dojdzie do zmniejszenia liczby oddziałów, co oznacza, że we wrześniu zostanie otworzonych mniej klas pierwszych.
Nie tylko demografia
Redukcja oddziałów w tarnowskich szkołach systematycznie się zwiększa. W nadchodzącym roku szkolnym zaplanowano uruchomienie 62 klas pierwszych: 32 w liceach ogólnokształcących, 23 w technikach i 7 w szkołach branżowych I stopnia. W porównaniu z trwającym rokiem szkolnym liczba oddziałów zmniejszy się o 10. Bogumiła Porębska, dyrektorka Wydziału Edukacji w Urzędzie Miasta Tarnowa, zwraca uwagę, że w odniesieniu do corocznego spadku liczby uczniów wprowadzone przez magistrat zmiany nie są drastyczne. – W nowym roku szkolnym planujemy otworzyć 10 oddziałów mniej niż w poprzednim. Jest to efekt pogłębiającego się niżu demograficznego – mówi Bogumiła Porębska.
Jednakże nie tylko negatywny trend populacyjny wywarł wpływ na ostateczny kształt nowej oferty edukacyjnej. – Głównym kryterium, którym kierowaliśmy się podczas tworzenia oferty dla obecnych ósmoklasistów, były dokonywane w poprzednich latach wybory uczniów. W Tarnowie ponad 50 proc. młodzieży wybiera licea ogólnokształcące, a nieco mniejsza część stawia na placówki, które dają konkretny zawód, czyli technika i szkoły branżowe – podkreśla dyrektorka wydziału edukacji i informuje, że „w podjęciu ostatecznej decyzji ważną rolę odegrały również wytyczne Ministerstwa Edukacji, które przedstawiło w styczniu listę preferowanych zawodów objętych większą subwencją, a także nasze możliwości finansowe”.
Z kolei Kinga Klepacka, radna Komisji Oświaty Rady Miejskiej w Tarnowie, zwraca uwagę, że podczas planowania liczby oddziałów należy trzymać się określonego planu finansowego. – Organ prowadzący kieruje się zarówno względami demograficznymi, jak i finansowymi. Planowanie musi odbywać się w ramach dostępnego budżetu, a tegoroczna subwencja jest o dwa miliony mniejsza – mówi Kinga Klepacka. – Sytuacja jest niekomfortowa dla dyrektorów, nauczycieli, a także samych uczniów. Jednak trzeba pamiętać, że sztuczne utrzymywanie liczby oddziałów nie jest właściwym rozwiązaniem. Owszem, można się z tym nie zgadzać, ale, niestety, miasto nie ma wyjścia i musi otworzyć tyle oddziałów, ile jest w stanie.
Radna przypomina, że w powiecie tarnowskim oraz powiatach ościennych niektóre szkoły ponadpodstawowe zostały pozamykane.
Zmniejszenie liczby oddziałów najmocniej dotknie placówki kształcące na poziomie technicznym i branżowym. – W naszej szkole cięcia są dosyć poważne, ponieważ możemy otworzyć tylko jedną klasę szkoły branżowej, kształcącą w zawodzie cukiernika połączonego z kucharzem, oraz dwie klasy technikum, którymi będą technik żywienia i usług gastronomicznych oraz technik ekonomista i technik rachunkowości, funkcjonujące jako klasa łączona. Nie dostaliśmy od miasta pozwolenia na otworzenie m.in. klas technika hotelarstwa i technika handlowca. Z tego co wiem, w przyszłym roku szkolnym w całym Tarnowie nie będzie tych kierunków. Nasza szkoła nie może nawet umieścić ich w ofercie, więc nie jesteśmy w stanie zweryfikować, czy młodzież jest nimi zainteresowana – przyznaje Dorota Bargieł-Kurowska, dyrektorka Zespołu Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych im. Józefa Piłsudskiego w Tarnowie. – Miasto swoją decyzję oparło na przewidywaniach, że branże gastronomiczna i hotelarska, które najmocniej ucierpiały podczas epidemii koronawirusa, będą odbudowywać się latami.
Czy grozi redukcja etatów nauczycielskich?
Według Bogumiły Porębskiej obecnie trudno jest jednoznacznie powiedzieć, w jaki sposób zmniejszenie oddziałów odbije się na redukcji etatów nauczycielskich. – Wiarygodne informacje możemy podać we wrześniu po zamknięciu wszystkich etapów naboru. Założyliśmy optymistycznie, że z zewnątrz do tarnowskich szkół przybędzie 54 proc., czyli ponad 1000 uczniów – dodaje szefowa miejskiej edukacji.
Należy zaznaczyć, że w miejscowościach regionu tarnowskiego również zmniejsza się wartość współczynnika przyrostu naturalnego. Z danych Wydziału Edukacji UMT wynika, że do klas ósmych uczęszcza w Tarnowie 886 uczniów, a w ubiegłym roku rekrutacja z ościennych gmin wynosiła prawie 60 proc. Zatem istnieje realne zagrożenie, że nie wszystkie planowane klasy zostaną otworzone zgodnie z aktualnymi prognozami, co może spowodować spadek zapotrzebowania na nauczycieli. – Wiedzę na temat ewentualnych zwolnień nauczycieli czy zmian kadrowych będziemy mieli dopiero we wrześniu, kiedy w szkołach zostaną sporządzone arkusze organizacyjne – informuje dyrektorka magistrackiego wydziału.
Redukcja etatów nauczycielskich wydaje się być nieunikniona, a jej wielkość należy uzależnić od liczby oddziałów, które we wrześniu rzeczywiście się otworzą. – W związku z tym, że straciliśmy połowę oddziałów – z reguły otwieraliśmy 5 lub 6 – musimy się przygotować, jak łatwo się domyślić, na cięcia kadrowe. Obecnie trudno powiedzieć, którzy nauczyciele stracą pracę, ale niepokój wśród nich jest już widoczny – zauważa Dorota Bargieł-Kurowska.
Wybór szkoły w epidemii
Bogumiła Porębska odniosła się także do panującej w Polsce od ponad roku epidemii koronawirusa: „Pierwsze miesiące tego roku – podobnie jak prawie cały rok 2020 – są nietypowe pod każdym względem. Niewykluczone, że sytuacja epidemiczna, z którą zmaga się również polskie szkolnictwo, w jakiś sposób odbije się na decyzjach uczniów i ich rodziców z ościennych powiatów, związanych z wyborem szkoły ponadpodstawowej w Tarnowie. Nie przeprowadzaliśmy analiz pod tym względem, ale patrząc na to, jak wygląda nauczanie zdalne, jakie uczniowie spoza Tarnowa miewali kłopoty z połączeniem internetowym, to utrzymująca się sytuacja pandemiczna może skłonić rodziców ósmoklasistów do wyboru szkół znajdujących się bliżej miejsca zamieszkania, oczywiście, o ile takie istnieją. Myślę, że w przyszłości takie analizy, prędzej czy później, się pojawią”.
Nabór do szkół ponadpodstawowych w Tarnowie w roku szkolnym 2021/2022 rozpocznie się 17 maja. Wnioski o przyjęcie do klas pierwszych będzie można składać wyłącznie drogą elektroniczną od 17 maja do 21 czerwca. Krótszym okresem wnioskodawczym – od 17 do 31 maja – będą objęte oddziały, które wymagają sprawdzianu uzdolnień kierunkowych (dwujęzyczne, międzynarodowe, sportowe).
