Oświadczenia z przeprosinami dla ofiar molestowania opublikowali przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, abp Stanisław Gądecki oraz prymas abp Wojciech Polak, który napisał: „Jestem głęboko poruszony tym, co zobaczyłem w filmie (…) Przepraszam za każdą ranę zadaną przez ludzi Kościoła”.
Ks. dr Robert Kantor, delegat biskupa tarnowskiego ds. wykorzystywania seksualnego osób małoletnich, z którym rozmawialiśmy na początku ubiegłego tygodnia, nie zdążył jeszcze obejrzeć filmu Sekielskich. Zjawisko pedofilii w Kościele jest mu jednak dobrze znane, z racji pełnionej funkcji. – To przypadki godne potępienia – przyznaje. – Konieczne jest współdziałanie dla oczyszczenia Kościoła i zadośćuczynienia ofiarom pedofilii.
Chronić przed krzywdą i zgorszeniem…
Przed paru laty kuria diecezjalna w Tarnowie powołała (podobnie jak inne diecezje w kraju) delegata biskupa ds. wykorzystywania seksualnego osób małoletnich. A także: kuratora dla duchownych oskarżonych/skazanych za przestępstwo wykorzystywania seksualnego małoletnich oraz dwóch duszpasterzy do pomocy ofiarom wykorzystania seksualnego, ich rodzinom i wspólnotom kościelnym.
– Jako członkowie wspólnoty Kościoła mamy szczególny obowiązek chronić dzieci przed krzywdą, złem i zgorszeniem – przypomina ks. Jan Gębarowski, diecezjalny duszpasterz do pomocy ofiarom wykorzystywania seksualnego, na co dzień proboszcz parafii św. Wawrzyńca w Wojniczu.
– Tocząca się dziś w mediach dyskusja przyczynia się z pewnością do większej świadomości oraz wrażliwości na problemy obecne przecież w wielu środowiskach. Dlatego każda inicjatywa wypływająca ze szczerych intencji o dobro dziecka zasługuje na wsparcie i szacunek. Natomiast ofiary potrzebują szczególnej troski, chodzi o pomoc i wsparcie na płaszczyźnie psychologicznej, duszpasterskiej oraz duchowej. Należy zrobić wszystko, aby jak najskuteczniej chronić dzieci, a bolesna lekcja, którą przeżywamy, niech posłuży oczyszczeniu Kościoła.
Pod koniec ubiegłego roku, na zebraniu Konferencji Episkopatu Polski postanowiono, że każda diecezja przygotuje specjalny program prewencji wobec przestępstw pedofilii, obejmujący: duszpasterstwo rodzin, wydziały katechetyczne, szkoły i przedszkola katolickie, wydziały duszpasterskie, Caritas, seminaria duchowne. – Opracowujemy i u nas katalog prewencyjnych działań, będzie gotowy przed wakacjami i w odpowiednim czasie o nim poinformujemy – zapowiada ks. Kantor z tarnowskiej kurii.
Analogiczne programy prewencji mają powstać w każdym zgromadzeniu zakonnym prowadzącym pracę wychowawczą bądź edukacyjną. – Chodzi o to, aby ci wszyscy, którzy w danej diecezji lub zakonie mają kontakt z dziećmi i młodzieżą, potrafili właściwie reagować, jeśli dostrzegliby jakiekolwiek zagrożenia – tłumaczył na zebraniu KEP prymas Polski. Przypominał też, że „droga do rozeznania ewentualnych trudności w sferze seksualnej powinna rozpoczynać się już w momencie przyjmowania kandydata do seminarium lub zakonu”. Powinien on przejść stosowne badanie psychologiczne, pogłębiony wywiad oraz test, które pomogą zorientować się o poziomie dojrzałości seksualnej i występowaniu ewentualnych zaburzeń.To istotne, by nie dopuszczać do kapłaństwa takich osób jak kleryk tarnowskiego seminarium, sądzony i skazany w tym roku na dwa lata więzienia za posiadanie i rozpowszechnianie dziecięcej pornografii. Kiedy go zatrzymano, był na ostatnim roku Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie. Obronił już pracę magisterską i miał przyjąć święcenia kapłańskie.
Molestowani chłopcy i dziewczęta
Niedawno tarnowska kuria przedstawiła własne dane o wykorzystywaniu seksualnym nieletnich, w okresie od początku 1990 roku do połowy 2018. Przyjęła w tym czasie dziesięć zgłoszeń z terenu diecezji o molestowaniu przez duchownych, czego ofiarami było osiemnastu chłopców i cztery dziewczęta. Osiem przypadków dotyczyło dzieci poniżej piętnastego roku życia, a dwa powyżej tego wieku.
– Łączna liczba ofiar we wszystkich (również niepotwierdzonych) przypadkach poniżej piętnastego roku życia wynosiła osiemnaście, natomiast powyżej piętnastego roku życia – cztery. Wśród zgłoszonych przypadków trzy są w toku postępowania cywilnego, pięć spraw zakończyło się uznaniem winy, jeden przypadek umorzeniem postępowania i w jednym były prowadzone procesy o zniesławienie duchownego, które ksiądz wygrał we wszystkich instancjach sądu cywilnego – informowała pod koniec marca br. kuria w Tarnowie.
Przed pięciu laty opinię publiczną zbulwersowało zatrzymanie młodego kapłana pedofila spod Tarnowa, który skrzywdził dwunastoletnią uczennicę. Poznał ją w szkole, gdzie prowadził lekcje religii, wysyłał dziewczynce SMS-y z niemoralnymi propozycjami i dopuścił się także wobec niej „innej czynności seksualnej”. Za te przestępstwa został w 2014 roku skazany na dwa lata więzienia, w zawieszeniu na pięć. Nie otrzymał kary bezwzględnego pozbawienia wolności, bo sąd wziął pod uwagę przyznanie się do winy, skruchę i nieutrudnianie śledztwa. Biegli potwierdzili, że ksiądz cierpi na zaburzenia seksualne i w sądowym wyroku zakazano mu dożywotnio pracy z dziećmi w charakterze nauczyciela i pedagoga. Nie wolno mu zbliżać się i kontaktować z nastolatką, którą molestował. Skazany kapłan nie pełni odtąd żadnych obowiązków duszpasterskich.
Duchowni, wobec których toczy się aktualnie postępowanie zostali zawieszeni w czynnościach kapłańskich i odwołani z placówek, gdzie pracowali. Natomiast kapłani uznani już winnymi zarzucanych im czynów ponieśli różne kary. Od odebrania im urzędów kościelnych i pozbawienia wolności do zakazów: wykonywania zawodu nauczyciela, sprawowania sakramentów świętych i głoszenia słowa Bożego. Niektórym przydzielono kuratora i skierowano na terapię.
Mapa kościelnej pedofilii
Ministerstwo Sprawiedliwości uruchomiło Rejestr Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, a w internecie pojawiła się interaktywna mapa kościelnej pedofilii w Polsce przygotowana przez Fundację „Nie Lękajcie Się”. Powstała na podstawie informacji publikowanych w lokalnych i ogólnopolskich mediach. Uwidoczniono na niej sprawców i podejrzanych, ich ofiary, a także niektóre miejscowości, z jakich do Fundacji wpływają zgłoszenia. Twórcy tej mapy zaznaczają, że wciąż nie oddaje ona całej skali problemu… – Specyfika przestępstw seksualnych wobec dzieci polega na tym, że ogromna większość z nich nigdy nie wychodzi na światło dzienne. W wypadku czynów popełnianych przez osoby duchowne tabuizacja problemu jest jeszcze intensywniejsza ze względu na pozycję społeczną i autorytet nadany sprawcom przez Kościół – napisano na stronie „Nie Lękajcie Się”.
Na mapie kościelnej pedofilii znalazło się dotąd ponad 260 ofiar, kilkudziesięciu sprawców i opisywanych przez media przestępstw seksualnych. Pojawiają się wciąż nowe zgłoszenia. Na mapie znalazły się przypadki dwóch kapłanów diecezji tarnowskiej, skazanych za nadużycia seksualne, jedno podejrzenie o molestowanie w Zalasowej (ksiądz miał być wykorzystywany w dzieciństwie przez drugiego księdza) oraz trzy zgłoszenia od pokrzywdzonych z Mędrzechowa, Brzeska i Krynicy.– Każdy przypadek pedofilii zasługuje na potępienie, a sprawcy powinni ponieść konsekwencje przewidziane prawem. Gdy sprawa dotyczy duchownego, również sankcje przewidziane prawem kościelnym – konkluduje ks. Jan Gębarowski, diecezjalny duszpasterz do pomocy ofiarom wykorzystania seksualnego.
