Sprawdzają się najczarniejsze scenariusze demograficzne – od września w tarnowskich szkołach ponadpodstawowych będzie o jedną trzecią uczniów mniej w porównaniu do bieżącego roku szkolnego. Będzie to skutkować znacznym zmniejszeniem liczby oddziałów oraz redukcją etatów nauczycielskich. W Urzędzie Miasta Tarnowa odbyła się narada z dyrektorami placówek oświatowych, którzy do końca lutego mają zaproponować zmiany w funkcjonowaniu sieci szkół.
– Mają się zastanowić, które profile będą zlikwidowane, bo już wiadomo, że utrzymać wszystkich się nie da. Może się okazać, że od września w miejscowych szkołach ponadpodstawowych powstanie tylko 30 oddziałów. Zamiast tysiąca pięciuset młodych ludzi, którzy przed rokiem kończyli szkoły podstawowe w Tarnowie, teraz będzie ich jedynie czterystu osiemdziesięciu – mówi Bogumiła Porębska, która do końca stycznia pełniła funkcję zastępczyni prezydenta Tarnowa do spraw oświaty. – Tak trudnego roku jeszcze nie było. Przygotowywaliśmy się do niego od czterech lat, choć wtedy nie wszyscy dowierzali, że może być aż tak źle. Z dyrektorami szkół ponadpodstawowych trzeba zawrzeć kompromis, bo nie da się utrzymać istniejącego stanu rzeczy. Będą likwidacje profili i redukcje etatów. Aby uniknąć drastycznych cięć, choć i takie być może będą potrzebne, będziemy prosić nauczycieli, którzy osiągnęli wiek emerytalny, aby zechcieli skorzystać z należnych im uprawnień. Spodziewamy się również, że wzorem lat poprzednich, pewna liczba pedagogów skorzysta z tzw. urlopów dla podratowania zdrowia. Niezależnie od tego zwolnienia nauczycieli mogą okazać się konieczne.
Jedno jest pewne – sieć tarnowskich szkół idzie do poprawki, a najpilniejszym zadaniem jest opracowanie strategii zmian. Możliwe, że od września w Tarnowie powstawać będą jedynie klasy 24-osobowe w najbardziej obleganych profilach. Pytanie, co ze szkołami branżowymi? Wiadomo przecież, że wszystkich zlikwidować nie wolno.
Władze miasta liczą, że na poprawę sytuacji będą mieć wpływ uczniowie spoza Tarnowa. – Zakładamy, że do niespełna pięciuset tarnowskich uczniów dojdzie drugie tyle z powiatu tarnowskiego. Gdyby tak się stało, od września naukę w szkołach ponadpodstawowych w Tarnowie rozpoczęłoby około tysiąca osób. W obecnym roku szkolnym było ich trzy razy więcej – uzupełnia Bogumiła Porębska.
Nie brakuje opinii, że problemy demograficzne mogą, paradoksalnie, wpłynąć na poprawę jakości kształcenia. Bo mniej uczniów to mniejsze klasy i bardziej indywidualny kontakt ucznia i nauczyciela oraz lepszy proces wychowawczy, zwłaszcza wobec dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami. To także – co tu kryć – wzrost konkurencji szkół ponadpodstawowych, które zmuszone do intensywnego zabiegania o ucznia, będą coraz lepsze.
Kolejny drastyczny spadek liczby uczniów w szkołach ponadpodstawowych w porównaniu do roku szkolnego 2023/2024 ma być widoczny w roku szkolnym 2027/2028. Liczba uczniów w Polsce wyniesie wówczas ok. 1,5 mln, a to oznacza ich spadek w szkołach ponadpodstawowych względem roku szkolnego 2023/2024 o ok. 16 proc. (280 tys. uczniów mniej). Resort edukacji wyliczał niedawno, że w ciągu trzech lat konieczne będzie zwolnienie 100 tys. pedagogów, stąd pomysł przywrócenia im prawa do wcześniejszej emerytury.
