Tu dodajmy, że nie do końca wiadomo, jak to z tym chrztem wówczas było naprawdę, bo ludy zamieszkujące nasze dzisiejsze ziemie były dość dzikie i niepiśmienne, więc nie zachowały się żadne pisemne relacje z tamtych czasów i wszystko, co dzisiaj mówi się o tamtym wydarzeniu jest raczej spekulacją i domniemaniami wynikającymi z potrzeby dzisiejszej polityki niż prawdą historyczną.
Pisząc o potrzebach dzisiejszej polityki, myślę nie tylko o politykach PiS, ale także o Władysławie Gomułce, I sekretarzu KC PZPR w roku 1966. To właśnie wtedy hucznie obchodziliśmy 1000‑lecie chrztu. Gomułka traktował tę datę i te obchody bardzo instrumentalnie, sam był komunistą i nic go chrzty nie obchodziły, no może poza tymi chrztami, w których brali udział towarzysze partyjni i którzy musieli się z tego nierzadko tłumaczyć. Chrzest Mieszka był dla Gomułki częścią polityki wobec Niemiec, która to polityka rzeczywiście w tamtych latach była naprawdę niełatwa. Ciągle bowiem nie byliśmy pewni trwałości naszych zachodnich granic.
Dzisiaj PiS rozgrywa tę rocznicę bardziej wewnętrznie, dlatego na uroczystości nie zaproszono byłych prezydentów (a nawet jeżeli zapraszano, to robiono to w taki sposób, by ci przypadkiem nie przyjechali), a samo posiedzenie Zgromadzenia Narodowego było zdominowane przez polityków partii rządzącej, prezydenta i dostojników kościelnych. W tej sytuacji trudno się dziwić, że komentatorzy zamiast pochylać się nad doniosłością wydarzenia sprzed ponad 1000 lat skupili się na obserwowaniu grymasów, z jakimi prezes podaje rękę prezydentowi, oraz na zastanawianiu się, jakim wzrokiem na prezydenta patrzy jego żona. Natomiast politycy dawali dowód tego, że historii uczymy w Polsce słabo, a oni sami nie za dużo czytają.
Oto jedna z ważnych figur w partii rządzącej (naprawdę nie jestem pewien, kto to był, bo w miniony weekend byłem w rozjazdach i tę wypowiedź słyszałem w radiu), powiedziała, że fakt, że Mieszko przyjął chrzest pomógł nam przetrwać zabory i okupację. Cóż, ani zaborcy, ani okupanci nie spadli z Marsa, i byli częścią nie tylko naszej opresji, ale jednak i całej kultury. Faktem nawet jest, i to absolutnie bezspornym, że ci, których uważamy za naszych śmiertelnych wrogów i za po prostu Niemców, czyli Krzyżacy, byli rycerzami z różnych stron Europy, a jedno co ich naprawdę łączyło, to był właśnie krzyż. Więc panie pośle, którego imienia na pana szczęście nie jestem pewien, nie jest wcale tak, że z krzyżem szło do nas tylko szczęście.
Inny poseł (i tu już pamiętam, że był to Joachim Brudziński) powtórzył propagandową tezę Gomułki, że chrzest przyjmowaliśmy z rąk czeskich, a nie niemieckich. Szanowny panie pośle, w tamtych latach nie było ani Czechów, ani Niemców, ani nawet – w co zapewne trudno jest panu uwierzyć – nie było również Polaków. Mieszko I nie tylko nie był z PiS, on nie był nawet Polakiem, a gdyby go zapytać, jakiej jest narodowości, to zapewne nie zrozumiałby pytania. Mieszko był władcą. Potrafił podporządkować sobie część ludów zamieszkujących te ziemie i tyle. Pojęcie narodu, narodowości pojawiło się kilkaset lat później. I dlatego dziś trudno mówić na przykład o Wicie Stwoszu jako o Niemcu. Fakt, urodził się on na ziemiach dziś należących do Niemiec, ale był poddanym króla Polski. Podobnie bezsensowną jest dyskusja, jakiej narodowości był Kopernik. Z tego, co wiem, mówił po łacinie i po niemiecku, ale, tak jak Witt Stwosz, był poddanym króla Polski. I koniec, i kropka.
200 lat temu nie było Polski, bo Królestwo Polskie zostało rozebrane przez cara Rosji, cesarza Austrii i króla Prus. Powtórzmy – Prus. Niemcy pojawiły się później, podobnie jak Włochy scalone z dziesiątków księstewek. Mało kto sobie zdaje sprawę z tego, że 100 lat temu galicyjski chłop pytany o to, kim jest, odpowiadał, że jest cesarski, pojęcie Polski przekraczało zdolność jego rozumienia. Co więcej, ten chłop nie był też specjalnie religijny, bo mu się kościół kojarzył z opresją, czyli ksiądz proboszcz, który grywał w karty z dziedzicem, był częścią innego świata. Ale to już zupełnie inna historia.
