Ale jeszcze wiele samorządów bagatelizuje ten problem. Niektóre do dzisiaj nie przystąpiły nawet do popularnego programu, który zwiększa możliwości skutecznej walki ze smogiem.
W Tuchowie, który od niedawna uchodzi – ze względu na obecność w powietrzu dużej ilości rakotwórczego benzoapirynu – za jedno z najbardziej zanieczyszczonych miast w tej części Europy, przystąpiono do działania. Miasto zainteresowało się zintegrowanym projektem „Life”, którego pełna nazwa brzmi: „Wdrażanie programu ochrony powietrza dla województwa małopolskiego – Małopolska w zdrowej atmosferze”. Gmina zatrudniła specjalnego ekodoradcę, który będzie czuwał nad realizacją projektu. W mieście funkcjonuje nie tylko profesjonalna stacja monitoringu Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, ale także sieć mobilnych pyłomierzy. Zadbała o nie grupa antysmogowa „Powietrze dla Tuchowa”.
– Uzyskiwane dzięki nim wyniki w pełni potwierdzają wcześniejsze złowieszcze dane – mówi Sławomir Mikos, jeden z liderów grupy. – W ostatnich dniach trzymałem pyłomierz w swoim ogrodzie, a także w środku domu. Nawet w pokoju, w który mam zamontowany oczyszczacz powietrza, wyniki badań były niepokojące. Ludzie powoli się przekonują, że samochody czy przemysł tylko do pewnego stopnia zatruwają powietrze. Najgorsze są stare piece, w których pali się wszystko. W gminie obserwujemy coraz większe zainteresowanie tym problemem.
Już dzisiaj 600 właścicieli domów zadeklarowało chęć wymiany starego paleniska. To dużo, więcej niż na przykład w Tarnowie, ale szacuje się, że w całej gminie groźnych dla zdrowia palenisk jest ok. 6 tysięcy.
Od dłuższego czasu czytelnicy z Tuchowa informują naszą redakcję, że problemem są lokalne zakłady stolarskie – poprodukcyjne odpady często wędrują do pieców w różnych punktach miasta i okolicy.
– Mamy takie sygnały – potwierdza Sławomir Mikos. – Wiadomo nam też o warsztatach samochodowych, które nieźle kopcą, i jednym markecie, z komina którego wydostają się trucizny.
W ubiegłym tygodniu grupa „Powietrze dla Tuchowa” zorganizowała dla mieszkańców spotkanie, na którym byli gminny ekodoradca, lekarz i przedstawiciel straży pożarnej. Mowa była, oczywiście, o skutkach regularnego oddychania pyłem zawieszonym.
W Tarnowie i powiecie tarnowskim WIOŚ dysponuje tylko trzema punktami monitoringu powietrza, w tym dwoma w mieście. Trudno szybko spodziewać się nowych inwestycji, gdyż urządzenie do pomiaru zanieczyszczeń atmosfery kosztuje ok. 500 tys. zł. W tej sytuacji coraz bardziej popularne stają się pyłomierze, spopularyzowane przez Krakowski Alarm Smogowy. W Tarnowie również działają i testowane są przez kilka osób, które zajmują się tą tematyką – to inżynierowie, którzy mają sporo wiedzy na ten temat.
Profesjonalnego monitoringu powietrza nie ma także Dąbrowa Tarnowska. Mimo to będzie już wiadomo, w jakim stanie utrzymuje się nad nią atmosfera. Tamtejszy magistrat dokonał zakupu pyłomierza laserowego Look02.
– Pyłomierz kosztuje ok. 500 zł, dlatego, gdy nie dysponuje się monitoringiem za pół miliona, warto z niego skorzystać – oznajmia Szymon Lichorobiec, ekodoradca z Urzędu Miejskiego w Dąbrowie Tarnowskiej. – Urządzenie zamontowaliśmy w centrum miasta na budynku urzędu. W Internecie na bieżąco można odczytywać wyniki, naszym zdaniem, zupełnie miarodajne.
Sławomir Mikos mówi, że walka o dobre powietrze będzie miała sens wtedy, gdy wezmą w niej udział również sąsiednie gminy, w których stan powietrza jest równie zły.
– Z tym jednak, mimo nagłośnienia problemu, ciągle jest różnie. Wiele samorządów nie podjęło jeszcze choćby realizacji projektu Life. Opinia, że problem ze smogiem występuje głównie w dużych aglomeracjach, jest mitem.
Powiat tarnowski liczy 16 gmin, z których tylko sześć jest partnerami wspomnianego projektu: Ciężkowice, Ryglice, Rzepiennik Strzyżewski, Tuchów, Wierzchosławice i Zakliczyn. W grupie tej jest także Tarnów.
