Martyna Zych niedawno dotarła do ćwierćfinału prestiżowego konkursu La Maestra w Paryżu, znajdując się w gronie 14 najlepszych dyrygentek świata! Pochodząca z Wierzchosławic dyrygentka, której wielką pasją jest czeska muzyka, jest także stypendystką Narodowego Instytutu Muzyki i Tańca w Warszawie. 28-latka nie ukrywa, że w najbliższych latach chciałaby dyrygować orkiestrami w największych filharmoniach na świecie.
Martyna Zych zaczęła interesować się muzyką już od najmłodszych lat. Od początku marzyła o tym, aby zostać dyrygentką i grać w orkiestrach.
Wśród najlepszych dyrygentek świata
Na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie studiowała dyrygenturę symfoniczno-operową w klasie prof. Tomasza Bugaja oraz altówkę w klasie prof. Piotra Reicherta. Jest pomysłodawczynią i współzałożycielką pierwszej w Polsce Orkiestry Muzyków Uchodźców z Ukrainy. Jakiś czas temu została wybrana do czynnego udziału w mistrzowskich kursach dyrygenckich z Marin Alsop i NOSPR w Katowicach, a także zadebiutowała z Filharmonią Bohuslava Martinů w Zlínie podczas Festiwalu Talentinum.
– Oprócz dyrygentki jestem również aktywną altowiolistką w Orkiestrze Sinfonia Iuventus im. Jerzego Semkowa. Praca w orkiestrze zdecydowanie pomaga mi w dyrygowaniu. Przede wszystkim z tego względu, że wiem, co się dzieje w orkiestrze, czego potrzebuje muzyk, na czym warto się skupić. Bycie dobrym dyrygentem wymaga nieustannego doskonalenia na kilku poziomach. Należy być dobrym psychologiem, mentorem, przywódcą, ale i kolegą. Moim celem, jako dyrygenta, jest wytworzenie jak najlepszej relacji ze wszystkimi muzykami – tłumaczy Martyna Zych. – Jeśli muzyk będzie się czuł dobrze pod moją batutą, będzie miał komfort grania, włoży w to całe serce i da z siebie wszystko. Kiedyś dyrygent był bardziej oddzielony od orkiestry – nie można było z nim dyskutować. To się obecnie zmienia i myślę, że to dobrze.
Martyna Zych znalazła się wśród 14 uczestniczek konkursu La Maestra Paris. To najbardziej prestiżowy na świecie konkurs dla kobiet dyrygentek. 28-latka podczas przesłuchań do La Maestra Paris miała okazję dyrygować Paryską Orkiestrą Mozartowską. Stała się również gwiazdą jednego z programów francuskiej telewizji. – Zmagania zakończyłam w ćwierćfinale, jednak już sam fakt, że znalazłam się wśród 14 najlepszych dyrygentek świata jest dla mnie olbrzymim wyróżnieniem, a jednocześnie napędza do dalszego doskonalenia w tym, co robię. Podczas konkursu oceniane były m.in.: osobowość, charakter, umiejętność komunikacji, współpracy z orkiestrą, prezencja czy też umiejętności techniczne. Mój profesor zawsze mówił, że dyrygent nie ma płci – nie ma znaczenia, czy na podeście stoi kobieta, czy mężczyzna. Mimo wszystko ten zawód przez długie lata był wykonywany przez mężczyzn i cieszę się, że urodziłam się w czasach, kiedy to się zmienia – wyjaśnia Martyna Zych.
Z miłości do czeskiej muzyki…
Dyrygentka z Wierzchosławic uwielbia muzykę czeskich kompozytorów. W Czechach jest częstym gościem. Dzięki współpracy z Muzeum Antonína Dvořáka w Pradze posiada przedruki rękopisów do licznych dzieł tego kompozytora. Napisała także wiele prac dotyczących utworów czeskich kompozytorów, porównując wydania partytur z rękopisami, analizując listy i okoliczności powstania.
– Bardzo ujmuje mnie to, gdy muzycy wykonują utwory kompozytorów ze swojego kraju, jak na przykład Czesi, którzy grają czeską muzykę w zupełnie wyjątkowy sposób. Jest to pełne patriotyzmu, pasji i miłości do ojczyzny, muzyki. Mówię biegle w języku czeskim, więc nie mam żadnego problemu, aby współpracować z czeskimi solistami. Jako dyrygent
-rezydent spędziłam wiele miesięcy w Filharmonii Warmińsko-Mazurskiej w Olsztynie, gdzie mogliśmy wykonać sinfoniettę Janáčka, czyli utwór, który bardzo rzadko wykonywany jest w Polsce ze względu na ogromny skład orkiestry symfonicznej i dodatkowego zestawu fanfarowego, jakim są trąbki. Byłam także asystentką wielu zagranicznych dyrygentów, a w tym gronie znalazł się chociażby Jiří Petrdlík. Jako asystentka miałam okazję poznać wiele tradycji wykonawczych utworów czeskich kompozytorów, a także poszerzyć swoją wiedzę podczas spotkań, m.in. z Jakubem Hrůšą, Tomášem Netopilem czy Veroniką Vejvodovą – mówi Martyna Zych.
Wzruszające momenty w rodzinnych stronach
Na początku lutego Martyna Zych wzięła udział w jednym z najbardziej szczególnych dla niej wydarzeń, ponieważ pokierowała orkiestrą podczas Koncertu Wiedeńskiego w Gminnym Centrum Kultury w jej rodzinnych Wierzchosławicach. W trakcie koncertu zgromadzeni w sali goście mogli wysłuchać najpiękniejszych utworów króla walca Johanna Straussa oraz innych wielkich kompozytorów: Pucciniego, Brahmsa, Gershiwna. Na scenie zaprezentowała się orkiestra Polish Art Philharmonic, której dyrektorem artystycznym jest Michał Maciaszczyk.
– Traktuję ten koncert jako bardzo ważny w moim życiu. Po raz pierwszy miałam możliwość zaprezentować się w swojej rodzinnej gminie jako dyrygentka. Nie zabrakło wielu wzruszających momentów. Pojawiły się pomysły, aby takie koncerty odbywały się cyklicznie. Jestem otwarta na to, aby brać w nich udział. Już 16 sierpnia tego roku organizujemy w Wierzchosławicach koncert z okazji Dożynek Reymontowskich.
Chcielibyśmy, aby orkiestra, która tego dnia pojawi się na scenie, była liczna, ponieważ planujemy galę operową. Takie przedsięwzięcie wymaga jednak sporych nakładów finansowych. Szukamy sponsorów, którzy chcieliby wesprzeć nasz projekt z fundacją Twoja Kultura. Liczę na to, że pojawiają się osoby i instytucje, dzięki którym zorganizujemy niezapomniany koncert – wyjaśnia Martyna Zych, która nie ukrywa, że w najbliższym czasie planuje dalej rozwijać swój dyrygencki talent. – Już pod koniec marca odbędzie się koncert z moim udziałem w Zielonej Górze, gdzie będę dyrygować czeskim repertuarem. Chcę w kolejnych latach brać udział w wielu koncertach, konkursach w Polsce i poza granicami kraju. Dzięki podróżom mogę się rozwijać i obserwować, jak najwięksi dyrygenci pracują z wybitnymi orkiestrami, przed którymi sama chciałabym w przyszłości stanąć.
