Wieża w większości powstała z materiałów liczących sobie po kilkaset lat, pochodzących z rozbiórek starych obiektów. Wojciech Maniak ogromną uwagę przywiązuje do obróbki drewna i kamienia – każde drzwi wyciosane są siekierą, wykończone niezwykłej urody okuciami, cegła jest wyrabiana na wzór gotycki, widać ślady rąk rzemieślników, łączona jest zaprawą murarską, jakiej używano w średniowieczu. Jest to mieszanka lokalnych piasków i wapna gaszonego w dole ziemnym. Wszystkie wykorzystywane do budowy materiały uznawane są przez konserwatorów zabytków.
– Najważniejsze, że w projekcie już zaczyna bić serce – mówi Wojciech Maniak. – W ciągu pięciu lat zorganizowaliśmy 15 imprez o charakterze edukacji historycznej – kilka dni temu turniej rycerski, który zgromadził kilkusetosobową publiczność – w takiej małej miejscowości jak Oleśnica to jest wielka sprawa.
Pan Wojciech, wielki miłośnik historii i archeologii, wielbiciel architektury i tradycji rycerskiej, już wiele lat temu postanowił, że wybuduje replikę średniowiecznej wieży, w której będzie mieszkał i realizował swoje zamiłowania. Nadarzyła się ku temu znakomita okazja, kiedy został właścicielem działki w Oleśnicy. Na odwodnienie bagnistego terenu wydał tyle, że kupiłby pewnie ze dwie doskonale zlokalizowane działki budowlane, ale było warto.
– Zaledwie cztery kilometry stąd, w Gorzycach nad Dunajcem, w średniowieczu znajdował się gród. To utwierdziło mnie ostatecznie w przekonaniu, że budowa w Oleśnicy ma uzasadnienie historyczne. Przekazy, w tym najstarszy pochodzący z 1244 roku, jasno wskazują, że dawniej na Powiślu rycerstwo kwitło. Ponieważ ten konkretny obiekt nie zachował się, nasz budowany jest na zasadzie analogii. Głównie opieramy się na wynikach badań archeologicznych gródka z Chrostowej, a w zakresie części nadziemnej na obiektach, jakie przetrwały do naszych czasów – wieży z Melsztyna i Rakowic Wielkich na Śląsku. Projekt powstawał w moich marzeniach, potem na papierze, wreszcie wynająłem zawodowego architekta, który wszystko to dopasował do aktualnych przepisów budowlanych. W opracowaniu szczegółów wsparł nas znany kastelolog, dr Krzysztof Moskal, zaś wizualizacje nieodpłatnie wykonał architekt polskiego pochodzenia na stałe mieszkający w Londynie – Szczepan Golc – opowiada o początkach Wojciech Maniak
W 2010 roku wylał fundamenty, a obecnie wieża jest już gotowa, co nie znaczy wcale, że prace są zakończone. Większość pomieszczeń i klatka schodowa wykładane będą kamieniem, także meble będą replikami używanych w średniowieczu. Wieża składa się z kilku kondygnacji o charakterze jednoizbowym.
– Na pierwszym piętrze mieści się izba czarna, ta będzie służyła do ekspozycji średniowiecznego życia codziennego, a ja i moja żona będziemy żywymi eksponatami – uśmiecha się pan Wojtek. – Będziemy tu mieszkać, gotować, pracować, a wszystko to będziemy wykonywać na średniowieczną modłę. Kolejną kondygnację zajmuje izba biała. Dawniej takowa służyła do przyjmowania gości, a u państwa Maniaków wykorzystana zostanie na organizację zajęć dla dzieci i młodzieży. Kolejne piętro, w oryginalnych wieżach pełniące funkcje obronne, także służyć będzie edukacji – tu odbywać się będą ćwiczenia rycerskie z bronią oraz np. nauka tańców z dawnych wieków. Ostatnia kondygnacja otoczona jest hurdycją, czyli drewnianym gankiem dla straży – stąd oglądać można piękny oleśnicki krajobraz.
Wznoszone według średniowiecznej sztuki budowlanej mury kryją w sobie nowoczesne rozwiązania techniczne – budynek ogrzewany będzie gazem, podłączony jest do sieci wodociągowej, w pomieszczeniu mieszkalnym jest łazienka, lodówka i wiele innych urządzeń, ale na szczęście wszystko zostało tak zaprojektowane i urządzone, że niewidoczne będzie dla odwiedzających.
– Odziany w średniowieczne szaty, grododzierżca Oleśnicy, chodził będę po swojej wieży i pokazywał chętnym, jak dawniej się żyło. Bo głównym celem mojej działalności jest edukacja, odtworzenie dawnej kultury materialnej, jak i duchowej. Chcę wspólnie z zaprzyjaźnionymi bractwami rycerskimi uczyć młodzież postaw rycerskich – odpowiedzialności i uczciwości.
Wokół wieży już zaczyna tętnić życie, często zjeżdża pod nią rycerstwo, które rozbija obóz i wiernie odtwarza obrzędy opisywane przez historyków.
– Każda czynność, którą wykonujemy, zgodna jest z przekazami naukowymi, ubieramy się zgodnie ze średniowieczną tradycją, w taki sposób przygotowujemy posiłki, śpimy, ćwiczymy strzelanie z łuku i walki z mieczem. Odtwarzamy także średniowieczne postawy – panów pocztów czy panów rodziny, i to akurat nie odbywa się dla zabawy. Rycerskość kultywujemy w swoim życiu prywatnym i działalności społecznej – wyjaśnia Sławomir Bator z Tarnowskiego Bractwa Rycerskiego Gladii Amici.
– Współpraca z bractwami ma ogromny sens – dodaje Wojciech Maniak. – Bez rycerzy i wojów wieża byłaby martwa, swoją obecnością i zwyczajami przenoszą nas w odległe czasy i mam wielką nadzieję, że coś z tego pozostanie w pamięci tym, którzy będą nas odwiedzać. W przyszłym roku TBR będzie obchodziło 10. rocznice istnienia, z czego aż 8 lat to wspólne działania. Podobnie ma się sprawa z Drużyną Woje Peruna, dowodzoną przez Sebastiana Habla.
Pan Wojtek także ma własny poczet zbrojnych, na razie w jego skład wchodzi zaledwie kilka osób – on sam, jego żona Andrzelika, jej koleżanka Agata, nauczycielka plastyki Justyna i zaprzyjaźniony Jacek.
– Ale będzie nas więcej, złożyliśmy wniosek o przyznanie funduszy na organizację grupy rekonstrukcyjnej i jeżeli się to uda, to poczet zwiększy się o kilkanaścioro dzieci i młodzieży. Nie prowadzimy i nie planujemy prowadzić żadnej działalności dochodowej – wszystko, co do tej pory wybudowałem wspólnie z żoną, było za własne pieniądze. Jedynie przy organizacji niektórych imprez wsparł nas samorząd lokalny. To moje życie, moja pasja, moje powołanie, chcę się tym podzielić z innymi ludźmi. – mówi pan Wojtek. – Ale chętnie widzieć będziemy instytucje i osoby prywatne chcące wesprzeć finansowo nasze działania.
