Trend żywieniowy, w którym ograniczono – ze względu na szkodliwość – konsumpcję produktów o wyższej zawartości tłuszczów i cholesterolu, spowodował zwiększone spożycie produktów zawierających węglowodany. Szczególnie niekorzystne w tym względzie jest zwiększone spożycie produktów zawierających cukry proste: glukozę, fruktozę czy sacharozę (cukier kuchenny). W ostatecznym rozrachunku taka zamiana okazała się szkodliwa, sprzyjała rozwojowi otyłości i cukrzycy typ 2 oraz miażdżycy.
Dla opinii publicznej zaskakującym będzie skreślenie cholesterolu z „czarnej listy” produktów żywieniowych. Decyzja ta ma jednak swoje poparcie w najnowszych badaniach naukowych. Nie potwierdzają one związku cholesterolu w diecie ze stężeniem cholesterolu w krwi oraz z chorobami sercowo-naczyniowymi i cukrzycą typu 2 w populacji ogólnej. W 2013 r. greccy badacze wykazali, że w jajach kurzych znajduje się substancja hamująca rozwój miażdżycy. Nawet konsumpcja 2 jaj dziennie nie zaburza równowagi cholesterolowej organizmu, ponieważ mniejsza jest wówczas produkcja tego związku w wątrobie.
Poza tym zmieniony będzie górny limit całkowitej dziennej konsumpcji tłuszczów zwierzęcych. Stwierdzono, iż obniżanie spożycia tłuszczów nie zmniejsza ryzyka zapadalności na choroby układu krążenia i cukrzycę typu 2. W przeprowadzonych badaniach istnieją nawet dowody na pozytywny wpływ nasyconych tłuszczów (masło, mleko, smalec) na stężenie cholesterolu HDL „dobrego” i triglicerydów. Najnowsze wytyczne nie proponują zatem diety z tak restrykcyjnym ograniczeniem tłuszczów w prewencji cukrzycy typu 2, chorób serca, udarów, chorób nowotworowych ani otyłości. Zamiast tego należy kłaść nacisk na dietę zawierającą więcej warzyw, pełnoziarnistych produktów zbożowych, owoców morza oraz produktów mlecznych. Spożywanie soków owocowych nie powinno być uważane za wypełnienie zaleceń dietetycznych w zakresie konsumpcji warzyw i owoców, sugeruje się ograniczanie spożycia soków u dzieci. Największe ilości glukozy i fruktozy są w miodzie, owocach, mniejsze w jarzynach. Chociaż zasada konsumpcji kilku porcji dziennie jarzyn lub owoców jest nadal aktualna, to zaleca się obecnie więcej konsumować jarzyn niż owoców ze względu na mniejszą ilość kalorii. Więcej walorów prozdrowotnych posiadają produkty koloru pomarańczowego czy czerwonego, np. pomidory, marchew, dynia, melon.
Prof. Paulin Moszczyński
ekspert Akademii Pacjenta CZT
