Wielka sportowa impreza to z pewnością niesamowite emocje każdego kibica. To wielkie święto, czas radości, rywalizacji w dobrym znaczeniu tego słowa. Tak przynajmniej powinno być. Pytanie jednak, czy w imię tych emocji, w imię kreowania tego święta wszyscy, także ci, których sport nie interesuje, muszą ponosić koszty z tym związane. A niestety tak w tej chwili wygląda sytuacja w Brazylii. Gdyby dało się udowodnić tezę, że olimpiada to również biznes, że pieniądze wydane na jej organizację przynajmniej się zwrócą, rzeczywiście miałoby to jeszcze sens. Jednak tej tezy udowodnić się nie da. Przy okazji zimowych igrzysk w Soczi pisałem o tym na łamach TEMI.
Pół biedy, jeśli pieniądze wydają bogaci, nawet będący w kryzysie, jak choćby Wielka Brytania na olimpiadę w Londynie. Czasem igrzyska mają być manifestacją, jak te w Soczi, wtedy inwestycje rozlicza się zupełnie inaczej. Jednak w przypadku Brazylii takiej analogii nie można zastosować.
Brazylia to z pewnością ciekawy, także z ekonomicznego punktu widzenia kraj. Teoretycznie to potężna gospodarka z PKB na poziomie prawie 1,8 biliona USD. Dla porównania: nasz PKB to około 0,5 bln USD. Pamiętajmy jednak, że w Brazylii żyje ponad 200 mln ludzi, przeliczenie na mieszkańca oznacza zatem, że jest to kraj wyraźnie biedniejszy od nas. W dodatku kraj, który wpadł właśnie w olbrzymia recesję – w tej chwili zwija się on w tempie ponad 5%.
Sukces gospodarczy Brazylii realizował się głównie w pierwszej dekadzie XXI wieku. Pod przewodnictwem prezydenta Luli da Silva kraj rozwijał się szybko. Jeszcze w 2002 roku brazylijskie PKB było na poziomie około 0,5 bln USD, by w 2011 przekroczyć 2,5 bln USD. W dodatku udało się przerzucić ten rozwój dość szeroko na społeczeństwo. Czyli innymi słowy: dość duża część społeczeństwa korzystała z tego rozwoju.
Nie ma jednak co ukrywać – bogacenie się Brazylii w dużej mierze wynikało ze sprzyjającej koniunktury na rynku surowców, szczególnie surowców energetycznych. Co prawda Brazylia rozwijała także inne branże, najlepszym przykładem jest tu przemysł lotniczy, jednak to za mało, żeby utrzymać koniunkturę w sytuacji dekoniunktury na rynku surowców. W dodatku kraj ten jest zadłużony głównie w USD, a wzrost wartości dolara w stosunku do brazylijskiego reala doprowadził do wyraźnego wzrostu obciążeń z tytułu długu. Nie byłoby problemu, gdyby nie spadły wpływy ze sprzedaży ropy – także dolarowe. Niestety było inaczej. W dodatku Brazylię zaczęły szarpać afery korupcyjne, które doprowadziły do de facto pozbawienia władzy prezydent Rousseff. I w takiej atmosferze rozgrywane są obecne igrzyska.
Decyzja o ich organizacji przypadła na czas, kiedy nie było jeszcze tak źle – choć świat był już w wielkim kryzysie, Brazylia sobie jednak z nim całkiem skutecznie radziła. Do czasu jednak. Teraz sytuacja dramatycznie się pogorszyła, także z uwagi na rewolucję łupkową i dalszy wyraźny spadek cen ropy. Czy wysiłek związany z organizacją olimpiady będzie zatem gwoździem do trumny brazylijskiej gospodarki?
Najkrócej mówiąc: raczej nie. To jednak zbyt duży organizm, żeby mogło go pogrążyć kilkanaście miliardów USD wydanych na organizację imprezy. Z drugiej strony w obecnej sytuacji i te pieniądze by się przydały. Tym bardziej że nie ma możliwości, aby się zwróciły. I wygląda na to, że nawet w Brazylii wszyscy mają już tę świadomość. A wzrost gospodarzy wynikający z przygotowań do igrzysk, choćby z wydatków na infrastrukturę, to zdecydowanie zbyt mało. Zresztą ten efekt właśnie się skończył.
