Wszechobecność ekranów cyfrowych w dzisiejszych czasach diametralnie zwiększyła liczbę spędzanych przed nimi godzin (już nie minut). Ponadto coraz mniejszy dostęp do naturalnego, a większy do sztucznego oświetlenia zakrawa wręcz o katastrofę dla naszego rytmu okołodobowego. Już nie praca zmianowa, a dostęp do internetu stał się największym dystraktorem owego rytmu czuwania i ciemności.
Informacyjny strumień przekazu wiadomości i rozrywki trwa 24 godziny na dobę i przez 7 dni w tygodniu. Ten system nie rozróżnia dnia ani nocy – zawsze znajdzie się ktoś, kto dostarcza treść i ten, który ją odbiera. Zawsze z kimś można poczatować online i dać się pochłonąć ogromnej porcji rozrywki o każdej porze.
Wspomniany przeze mnie kilka tygodni temu, społeczny jet lag sprawia, że nasze ciało „żyje” w jednej strefie czasowej, a umysł w innej. Nie tak miało być! Nie zostaliśmy tak zaprogramowani przez naturę, więc dlaczego z nią walczymy? To z pewnością się nie uda – mam na myśli nasze zdrowie i dobre samopoczucie w czasie, kiedy chcemy (powinniśmy) być produktywni. Niedawno opublikowany raport National Toxicology Program ocenił niezwiązane z rakiem problemy zdrowotne, mające związek ze światłem. Autorzy odkryli, że ekspozycja na światło nocą może być powiązana z zespołem metabolicznym (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość), chorobami serca, układu autoimmunologicznego, problemami z płodnością, układu pokarmowego i chorobami psychicznymi (1).
Wyeksponowani na znaczne ilości światła elektronicznego przez 8 godzin dziennie, miejmy świadomość, że jasność i barwa wyświetlacza są niezwykle ważne dla naszego zdrowia. Ekrany ustawione na wysoką lub średnią jasność wprowadzają do naszej siatkówki oczu oraz mózgu jeszcze więcej światła niebieskiego – jednego ze składników pełnego spektrum światła – właśnie tego, który pobudza nas do działania. Fale niebieskiego światła, czyniące za dnia dobrze dla naszej uważności, samopoczucia czy szybkości reakcji, wieczorem i w nocy stają się naszym wrogiem. Ekspozycja na to konkretne spektrum redukuje wytwarzanie melatoniny i zmniejsza senność. To ogromne zagrożenie dla dzieci i nastolatków, które powinny sypiać znacznie dłużej, jednak nie mniej skutecznie jak dorośli.
W dzisiejszej technologii, masowo stosowanej przez firmę Apple, Samsung czy wielu innych producentów smartfonów, tabletów, komputerów – wprowadzono program do redukcji oświetlenia niebieskiego, który zmienia standardową jasność i barwę na lekko pomarańczową. O dowolnej porze, a szczególnie późnym wieczorem, możemy przełączyć lub zaprogramować ustawienia wyświetlacza na bardziej kojące dla oczu i poprawiające jakość snu. Powyższą technologię stosuje się również w nowszych telewizorach (np. tryb Samsung’s Eye Saver).
W temacie niebieskiego światła, ekrany to nie wszystko, należy pamiętać również o odpowiednim oświetleniu domowym i(lub) okularach z filtrem niebieskiego światła. O tym i jeszcze więcej, będzie można przeczytać w TEMI w kolejnych moich artykułach.
1). R.M. Lunn et al., Health Consequences of Electric Lighting Practises in the Modern Word: A Report on the National Toxicology Program’s Workshop on Shift Work at Night, Artifical Light, and Circadian Disruption, „Science of Total Environtment” 607-8/2017, 1073-1084
Arkadiusz Ostręga – trener zdrowia, specjalizujący się w budowaniu nawyków o charakterze psychofizycznym; ruchu, oddychania, snu, odżywiania oraz kontroli zmęczenia i stresu. Prowadzący warsztaty dla szkół, firm, a także zajęcia indywidualnie.
