Co się stało z rybami w podtarnowskich stawach? Wędkarze narzekają, że w tym roku niemal z cudem graniczy złowienie leszcza, karasia, lina i wielu innych drobnych ryb, których w wyrobiskach pożwirowych było pod dostatkiem. Czy winne temu są sumy, które nadmiernie się rozmnożyły?
W zbiornikach pod Tarnowem, które do wędkowania udostępnia tutejszy okręg Polskiego Związku Wędkarskiego, nie brakowało dotąd różnego rodzaju drobnych ryb. Dobre brania były zwłaszcza w czerwcu i lipcu, gdy ryby zakończyły wiosenne tarła i podniosła się temperatura wody. Ale – mówią wędkarze – w tym roku jest totalne bezrybie. Można przez cały dzień siedzieć z wędkami nad wodą i nie mieć ani jednego brania. Wygląda to tak, jakby wszystkie ryby gdzieś znikły.
Uciekł z paszczy suma
Stawy w Komorowie, które na powierzchni blisko 90 hektarów rozciągają się wzdłuż brzegów Dunajca, zawsze słynęły z tego, że zamieszkują je duże ilości popularnych gatunków ryb, takich jak leszcze, karasie, płocie i liny. Wiosną wyremontowano część dróg dojazdowych i wewnętrznych, dzięki temu łatwiejszy stał się dojazd do stanowisk i licznych tam cypli, zatok i wysepek. Stąd wraz z nastaniem słonecznych dni miejsce to w tym roku odwiedzało sporo amatorów wędkarstwa.
Jeden z wędkarzy opowiada nam, że co roku w czerwcu urlop z kolegą spędza nad wodą w Komorowie. Po zanęceniu zazwyczaj efekty szybko były widoczne i zaczynały się dobre brania. W tym roku przeżył jednak spore rozczarowanie.
– W trakcie blisko dwutygodniowego pobytu złowiliśmy jedynie kilka karpi, które zapewne niedawno zostały wpuszczone w ramach zarybienia. Nie zobaczyliśmy leszcza, który zawsze dominował w tych wodach, nawet płocie i wzdręgi gdzieś się pochowały, nie mówiąc już o takich rybach jak amur czy lin – wyznaje.
Miał natomiast brania… sumów, których wcale nie łowił. Sumy są drapieżnikami i trzeba zakładać na nie specjalne przynęty.
– Łowisko zanęciliśmy kukurydzą i roślinnymi kulkami karpiowymi. Już po dwóch godzinach było branie na tę kulkę i na haczyk złapał się metrowy sum. Gdy go później przygotowywaliśmy do upieczenia na grillu, okazało się, że we wnętrznościach miał 34 kulki proteinowe – te, które wrzuciliśmy do wody – dzieli się swoim wspomnieniem.
Inny z wędkarzy twierdzi, że na stawach w Komorowie był w tym roku kilka razy i miał tylko jedno branie. – Wziął lin, miał czterdzieści centymetrów. Był jednak cały pokaleczony, jakby ktoś zaczął go patroszyć i nie dokończył roboty. Przypuszczam, że uciekł z paszczy suma – opowiada.
Z Czchowa do Dunajca i…
Ryb zaskakująco mało jest również w zbiornikach, m.in. w Bobrownikach Wielkich, Dębinie Zakrzowskiej, Trzydniakach i Niwce. Co się dzieje?
Jerzy Furmański, prezes zarządu okręgu PZW w Tarnowie potwierdza, że winne zaistniałej sytuacji mogą być sumy.
– Sumów jest bardzo dużo. Nadmiernie się rozmnożyły i zjadają inne ryby – uważa. – Przez przeszło dziesięć lat zarybiano narybkiem suma Jezioro Czchowskie. To był błąd, ale takie były operaty rybackie, które otrzymywaliśmy do realizacji. Przy zaporze jest przepławka i ryby te przepłynęły do Dunajca. Rzeka, gdy podnosi się poziom wody, łączy się ze stawami w Komorowie i sumy w dużych ilościach się tam zasiedliły. Słyszałem, że wędkarze w ciągu jednej nocy są w stanie złowić po kilkanaście sztuk.
Według prezesa Furmańskiego podobne błędy popełniono w wielu innych miejscach w Polsce. – Uważano, że sum to fajna i ciekawa ryba, która uatrakcyjni wody. A teraz jest tak, że zarybia się je innymi rybami nie po to, aby rosły i sprawiały radość wędkarzom, ale po to, by nakarmić nimi sumy – dodaje.
Bestie atakują ludzi
Sumy to największe w Polsce ryby żyjące w środowisku naturalnym. To drapieżniki, które polują na inne ryby, ssaki i płazy, atakują też ptaki wodne. Częstymi ich ofiarami są małe, a nawet duże kaczki. Można się ponadto spotkać z opiniami, że są to ryby wszystkożerne. Mają bardzo duże, spłaszczone grzbietowo-brzusznie głowy z małymi oczami. W szczęce górnej znajduje się jedna para wąsów, które są bardzo długie i sięgają czasem nawet do płetwy piersiowej. W szerokim otworze gębowym występują liczne zęby. Sum polega głównie na zmysłach węchu i dotyku, ale ma także świetny słuch dzięki temu, że jest wyposażony w narząd Webera. Rekordowe bestie osiągają wagę ponad 100 kg i mają ponad 2,5 metra długości.
Sumy lubią przebywać pod osłoną zatopionych konarów i innych kryjówek. Dlatego idealnymi dla nich warunkami są np. rozlewiska wzdłuż Dunajca w Komorowie. Czy mogą być niebezpieczne także dla ludzi?
– Tak – potwierdza Jacek Kolendowicz, autor wielu książek i publikacji o tematyce wędkarskiej, redaktor naczelny „Wiadomości Wędkarskich”. – W naszych wodach żyją tylko dwa gatunki ryb, które świadomie i z premedytacją mogą ugryźć człowieka. To węgorz i właśnie sum.
W ubiegłym roku wielki sum zaatakował pływającego w Jeziorze Białym chłopca. Ryba ugryzła go w stopę, pozostawiając na skórze charakterystyczne rany. – Dobrze, że skończyło się na strachu, bo gdyby na miejscu wnuka było mniejsze dziecko, mogłoby zostać wciągnięte pod wodę – mówili dziadkowie chłopca, którzy byli świadkami zdarzenia.
Ciche przyzwolenie
Czy da się coś zrobić z nadmiarem sumów w podtarnowskich wodach? W zezwoleniu na amatorski połów ryb, wydanym przez okręg PZW w Tarnowie wciąż obowiązuje wymiar ochronny do 70 cm, ale jest też zapis, że limit na suma jest zniesiony.
– Na cały kraj obowiązuje regulamin amatorskiego połowu ryb na wędkę. Lokalnie niektóre wymiary i okresy ochronne możemy podnieść, podwyższyć, ale nie możemy ich obniżyć. Obowiązuje jednak na naszych stawach cicha umowa, takie ciche przyzwolenie, że na sumy nie ma wymiarów gospodarczych ani ilościowych. Można je zabierać bez ograniczeń, bo faktycznie jest ich za dużo. Wiedzą o tym strażnicy, którzy dokonują kontroli – stwierdza prezes Jerzy Furmański.
