Wapń to jeden z pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania człowieka. Zapotrzebowanie na ten makroelement wyraźnie zwiększa się w okresie intensywnego wzrostu i rozwoju organizmu, który przypada na wiek szkolny. W tym czasie w diecie dzieci nie powinno zabraknąć bogatych w wapń produktów mlecznych. Kryją one w sobie komplet potrzebnych rosnącemu organizmowi składników odżywczych i mineralnych, z wapniem na czele. Ich spożywanie pozwala również uchronić się przed chorobami wynikającymi z niedoboru tego pierwiastka w wieku dojrzałym.
Szkielet dorosłego człowieka składa się z 206 kości, które wraz z mięśniami i ścięgnami tworzą skomplikowaną konstrukcję umożliwiającą wykonywanie ruchów − od tych najbardziej precyzyjnych, jak trzymanie długopisu czy nawlekanie igły, po te angażujące większe partie ciała, jak na przykład bieganie. Najintensywniejszy rozwój układu kostnego przypada na okres dzieciństwa oraz dojrzewania. Choć w pewnym momencie kości przestają rosnąć „wzdłuż”, do końca życia ulegają przebudowie, regularnie uwalniając oraz uzupełniając kluczowy dla nich pierwiastek, czyli wapń.
To właśnie wapń odpowiada za gęstość oraz wytrzymałość kości. Jego zapasy zmagazynowane w układzie kostnym oraz zębach tworzą swego rodzaju „bank wapnia”, którego rezerwy zostają uruchomione wtedy, gdy poziom tego pierwiastka we krwi jest zbyt niski. Należy jednak pamiętać, że bank wapnia nie zapełnia się równomiernie przez całe życie. Znakomitą większość – bo aż 90% – ogólnej masy wapnia gromadzimy do 20. roku życia. Pozostałe 10% zasobów zostaje uzupełnione przed 30. rokiem życia. Niestety, później wapnia z kości już tylko ubywa. Przy niedoborze wapnia kości wraz z wiekiem stają się coraz słabiej zmineralizowane, a co za tym idzie − kruche i podatne na złamania. Im więcej wapnia zmagazynuje młody organizm, tym mniejsze w przyszłości ryzyko wystąpienia chorób wywołanych jego brakiem, na przykład osteoporozy. Dlatego tak istotne jest, aby w diecie dzieci i młodzieży znajdowała się odpowiednia ilość tego cennego biopierwiastka, najlepiej pod postacią mleka oraz przetworów mlecznych.
Dietetycy są zgodni: mleko i jego przetwory to najlepsze źródło łatwo przyswajalnego wapnia. Odpowiednia ilość mlecznych produktów włączona do codziennego jadłospisu pozwala całkowicie pokryć dobowe zapotrzebowanie organizmu na ten pierwiastek. Porcja wapnia, jaką każdego dnia powinny otrzymać dzieci w wieku 7‑9 lat, wynosi 800 mg i kryje się w trzech szklankach mleka. Jedną szklankę mleka więcej powinny wypijać nastolatki, które potrzebują aż 1300 mg wapnia na dobę. Mleko można oczywiście zastąpić alternatywnymi produktami mlecznymi, jak jogurt, kefir, twarożek czy ser żółty.
Odpowiednia podaż wapnia wzmacnia kości, zapewnia sprawne funkcjonowanie mózgu, obwodowego układu nerwowego, mięśni oraz prawidłowe krzepnięcie krwi. Wchłanianie wapnia ułatwia witamina D, również obecna w mleku i jego przetworach. Produkty mleczne są ponadto cennym źródłem pełnowartościowego białka, którego odpowiednie ilości w okresie intensywnego wzrostu dzieci i młodzieży są szczególnie istotne. Mleko to także bogactwo witamin z grupy B, witaminy A oraz cynku i jodu.
