Katar to jedna z powszechnych dolegliwości chorobowych, występująca zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Niektórzy od razu biegną do lekarza, inni leczą się sami. Jednak od stycznia tego roku już nie kupimy w aptekach dużych opakowań specyfików na pozbycie się przeziębienia.
Nieżyt nosa charakteryzują obecność nadmiernej wydzieliny, uczucie swędzenia, pieczenia lub zatkania nosa, częste kichanie, łzawienie oczu. Mogą pojawić się również: drapanie w gardle, kaszel, ból głowy, uczucie zatkania uszu, upośledzenie węchu i smaku. Przyczynami kataru są infekcje (najczęściej wirusowe) oraz alergie. Leczenie jest uzależnione od rodzaju i genezy dolegliwości.
Katar związany z zakażeniem wirusowym przeważnie jest elementem przeziębienia. Często towarzyszą mu ból głowy, gardła, zatok, uczucie zmęczenia i rozbicia. Trwa przeważnie kilka dni, nie dłużej niż dwa tygodnie. Z kolei nieżyt nosa o etiologii bakteryjnej występuje zdecydowanie rzadziej i często jest konsekwencją nadkażenia przez bakterie infekcji wirusowej lub objawem innego toczącego się zakażenia, np. ropnego zapalenia zatok. Wówczas objawy są przeważnie bardziej nasilone, pojawia się gorączka, a wydzielina z nosa ma charakter ropny. Jeśli katar przeciąga się ponad dwa tygodnie, towarzyszy mu kichanie i łzawienie oczu, a zwykłe leczenie objawowe nie przynosi efektu, może świadczyć o alergicznym nieżycie nosa.
Czy z katarem musimy iść do lekarza? Lekką dolegliwość wyleczymy sami, ale poważniejszy nieżyt nosa może prowadzić do powikłań, np. zapalenia ucha środkowego czy nawet zapalenia płuc.
– Jeśli u bardzo małych dzieci katar nie mija po 2-3 dniach, radziłabym poradę u lekarza, ale z większymi dziećmi nie trzeba od razu umawiać się na wizytę. Jeżeli dziecko ma wodnisty katar, a nie ropny, nie gorączkuje i nie występują inne dolegliwości, można skorzystać z domowych sposobów. Podobnie postępujemy w przypadku dorosłych. Jeśli nie skorzystamy z porady lekarskiej, warto iść do apteki i poprosić o radę farmaceutę – wyjaśnia pediatra Krystyna Mierzejewska, wiceprezes Miejskiej Przychodni Lekarskiej nr 5 w Tarnowie. – Natomiast warto przyjść do lekarza, jeżeli dziecko ma uporczywy katar, stan podgorączkowy, ból ucha, nie może oddychać i stale się budzi.
Powiedzenie, że leczenie kataru nie przynosi żadnych efektów, nie jest do końca prawdą. Najważniejsze są odpowiednie nawilżenie dróg oddechowych i błon śluzowych oraz zapewnienie drożności nosa. Można to osiągnąć za pomocą środków farmakologicznych, dostępnych w aptece bez recepty. Najważniejszymi lekami na katar są preparaty z ksylometazoliną lub jej pochodnymi oraz środki zawierające pseudoefedrynę. Obydwie grupy leków należą do sympatykomimetyków i ich działanie jest podobne. Są dostępne w postaci tabletek lub proszków do sporządzania roztworu, często w połączeniu z innymi substancjami, np. przeciwzapalnymi lub przeciwbólowymi albo w formie kropli i aerozoli do nosa. Specjalne preparaty na bazie wody morskiej bądź soli fizjologicznej wspomagają nawilżanie podrażnionej śluzówki nosa i ułatwiają usuwanie zalegającej wydzieliny. Można również polecić olejki eteryczne do sporządzania inhalacji lub maść do smarowania podrażnionych okolic nosa.
Od stycznia tego roku duże opakowania leków na przeziębienie wykupimy tylko na receptę. Zgodnie z nowelizacją ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wszelkie tabletki i syropy na katar, kaszel i bóle zatok, które zawierają więcej niż 720 mg pseudoefedryny, 150 mg kodeiny i 360 mg dekstrometorfanu, będą dostępne wyłącznie na receptę. Dlaczego? Są one często kupowane w dużych ilościach i stosowane jako substancje psychoaktywne.
