Emeryci mówią: nie
– To prawda, wielu ludzi boi się kosztów – opowiada nasz rozmówca. – Jeżeli w bloku mieszka sporo emerytów, to jest poważny kłopot. Zaciągnięte na termomodernizację pożyczki trzeba spłacać co miesiąc, przez kilka lub kilkanaście lat. I taki emeryt, który otrzymuje z ZUS-u półtora tysiąca złotych miesięcznie, pyta: a po co ja się w to będę pchał, mogę nawet nie dożyć końca spłaty kredytu. Niech zostanie jak jest. To jest problem mentalny, nie zawsze finansowy. Do wielu nie docierają inne argumenty, także ten, że w ocieplonym budynku znacznie mniejsze są rachunki za centralne ogrzewanie.
Brak termodernizacji to nie tylko kwestia braku estetyki; nieremontowana wielka płyta ulega z czasem degradacji, zwłaszcza jej najbardziej wrażliwe miejsca – łączniki warstw nośnej i fakturowej. To tam najszybciej dochodzi do zawilgocenia i korozji wskutek działania wód opadowych oraz wilgoci powstającej z pary wodnej wykraplającej się w przegrodzie. Nikomu nie trzeba wyjaśniać, że ten proces ma wpływ na trwałość budynku, żeby już nie powiedzieć: na bezpieczeństwo jego użytkowania. Warto też przy okazji dodać, że mieszkania w wyremontowanych i ocieplonych blokach mają wyższe ceny rynkowe.
Przed kilkoma laty Spółdzielni Mieszkaniowej „Jaskółka” udało się przekonać mieszkańców do termomodernizacji. Spółdzielnia w swoich zasobach wykonała już wszystkie potrzebne prace, także w najbardziej kosztownych wieżowcach – przy ul. Lwowskiej i na Osiedlu Zielonym.
Trzeba pogadać z ludźmi
– Na początku ze strony niektórych mieszkańców były pewne opory, bo zawsze, gdy trzeba wydać swoje pieniądze, ludzie się wahają – opowiada Roman Kusek, prezes „Jaskółki”. – Postawiliśmy jednak na dialog z nimi, na komunikację. Po wykonaniu rzetelnego audytu budynków otrzymali oni dokładne informacje o cenie inwestycji, o sposobach jej finansowania, o korzyściach (między innymi zmniejszone zapotrzebowanie na energię cieplną i niższe rachunki) i o tym, ile będzie ich to kosztować. Informacje te rozesłane zostały na trzech czy czterech stronach kartek formatu A4, podaliśmy numer telefonu, pod którym można było zgłaszać wszystkie wątpliwości. Dyskusji oczywiście nie brakowało, nie wszyscy byli za termomodernizacją, ale w końcu zdołaliśmy przekonać zdecydowaną większość. Inwestycje zostały zrealizowane z kredytu bankowego i premii termomodernizacyjnej w wysokości 20 procent.
Dzisiaj mieszkańcy bloków „Jaskółki” co miesiąc płacą dodatkowo średnio ok. 1,50 zł w przeliczeniu na każdy metr kw. mieszkania – i tak będzie przez 10 lat, aż do spłaty pożyczki zaciągniętej na termomodernizację. Ale jednocześnie ich opłaty za centralne ogrzewanie obniżyły się o ok. 30 proc.
Długa pamiątka po PRL
W TSM – mimo wszystko – też już coś zrobiono. Ocieplone zostały wszystkie „punktowce” w rejonie ul. Głowackiego, między Sokoła i Ujejskiego, ostatnio wykonano roboty w wysokich budynkach na os. Jasna I, rozpoczęto też termomodernizację wieżowców przy Starodąbrowskiej Wciąż jednak pozostaje problem ponurych wieżowców na osiedlach Westerplatte i Jasna II, choć po długim zastoju i tam ruszyły pierwsze prace. Zdaniem niektórych, jest nadzieja, że to początek lepszego. Podobno najtrudniej zacząć, ale gdy w sąsiedztwie pojawia się ładnie odnowiony blok, pęka pewna bariera psychologiczna i mieszkańcy bardziej skłonni są do wydania pieniędzy.
Chociaż nie wiadomo, czy tak będzie teraz. W okresie epidemii znaleźliśmy się w innym czasie; wiele osób ostatnio zubożało. Wieżowce smutku, które szpecą miasto od strony północnej, mogą jeszcze długo przypominać siermiężny PRL.
Pierwszy wieżowiec w Tarnowie wybudowany został w 1972 roku, na pl. Kościuszki, w sąsiedztwie Centrum Handlowego „Świt”. Ma 10 pięter i został poddany termomodernizacji kilka lat temu. Już nie straszy, jak kiedyś.
