O Otwartych Funduszach Emerytalnych w ostatnich latach powiedziano bardzo wiele. Głównie przy okazji częściowej likwidacji, które zafundowała nam Platforma Obywatelska. Osobiście, o czym zapewne uważny czytelnik TEMI wie, byłem przeciwnikiem tej decyzji. Z drugiej strony wielokrotnie wypowiadałem się przeciwko rzeczywistości funkcjonowania OFE. Zbyt drogie, niekonkurujące ze sobą, zbyt mało aktywne inwestycyjnie, stanowiły oazę dla pracowników i nie najgorsze źródło dochodów dla właścicieli. Tyle tylko, że jeśli coś nie działa tak, jak powinno, nie oznacza to jeszcze, że sam pomysł jest zły i wszystko trzeba zniszczyć.
Prezes Kaczyński chce coś zrobić z pieniędzmi, które się obecnie w OFE znajdują. Tak powiedział podczas ostatniego kongresu swojej partii. A jest tego około 130 mld PLN. Jak wiemy, dzisiaj środki te są inwestowane w różnego rodzaju spółki, albo przez zakup akcji, albo obligacji korporacyjnych. Tych drugich jest znacznie mniej. Wyboru konkretnych aktywów dokonują zarządzający funduszami, czyli specjaliści w swojej branży. Oczywiście są specjaliści lepsi i gorsi, stąd i wyniki mogą być różne. Z drugiej strony wciąż konkurencja między OFE wydaje się za mała, z pewnością można tu jeszcze wiele poprawić. Pytanie tylko, czy ktoś z rządzących w ogóle w ten sposób myśli? No i, co ważne, aktywa te są na naszych indywidualnych kontach, co wydaje się teoretycznie wartością samą w sobie. Na naszych, czyli nie państwa. Choć oczywiście dzisiaj, po tym, co zrobiła PO, wiemy już, że to tak naprawdę nic nie znaczy. Te aktywa są nasze do momentu, kiedy politycy nie zadecydują inaczej.
Jeśli prezes Kaczyński mówi podczas kongresu, że wartość aktywów OFE spada, to ma rację. Warto tylko dodać, że jest to związane z pomysłami, które fundują nam politycy. Jeśli Fundusze mają środki na giełdzie, to wyceny spółek mają wpływ na to, ile mamy na rachunkach. A, o czym pisałem wielokrotnie, to politycy głównie doprowadzili do spadków na GPW, obserwowanych od dwóch lat. Rozmontowanie OFE, pomysły połączenia spółek energetycznych z kopalniami, podatek od kopalin, podatek bankowy, podatek od sieci handlowych, różne pochodzące od polityków koncepcje załatwienia kwestii frankowej, przecież to wszystko doprowadziło to tego, że WIG 20 spadł grubo poniżej 2000 punktów. Warto o tym pamiętać.
Prezes PiS chce, żeby pieniądze z OFE pracowały. Co to jednak będzie oznaczało w praktyce? Bo przecież, skoro obecnie idą one na zakup akcji i obligacji korporacyjnych, to jednak, przynajmniej w części, też pracują dla gospodarki. Bo finansują firmy je tworzące. Jak się dowiedzieliśmy, wykorzystanie tych pieniędzy wg PiS powinno mieć jakiś związek z planem Morawieckiego. Ale jaki? Czy aktywa OFE zostaną po prostu przejęte przez państwo? Ale co dalej? Czy aktywa będą sprzedane, co załamie i tak już załamaną giełdę i będzie gwoździem do jej trumny, czy też zostaną przekazane do jakiegoś funduszu tak, jak stało się to kiedyś w koncepcji tworzenia Państwowych Inwestycji Rozwojowych? To już jest lepsze wyjście. Przynajmniej dla giełdy.
A może OFE narzuci się jakiś specyficzny model inwestowania? Zwracałem już uwagę, że tu jest spore pole manewru i rzeczywiście miałoby sens. OFE, przynajmniej w części posiadanych środków, mogłyby na przykład wspierać spółki innowacyjne. Aż się prosi, żeby w tym kierunku przekształcić New Connect. Czemu nie miałby on być parkietem dla innowacji, a nie tylko namiastką parkietu głównego, na który po prostu łatwiej i taniej wejść? Oczywiście wymagałoby to stworzenia mechanizmu oceny, co jest innowacyjne, a co nie. I z pewnością nie byłoby proste. Ale, moim zdaniem, spróbować warto.
I taki New Connect mógłby być miejscem inwestowania dla OFE. Nie twierdzę, że wszystkich napływających środków, ale części na pewno. No dobrze, a co z ryzykiem? Przecież będzie ono większe. Fakt. I płynność będzie mniejsza. Też fakt. Ale w końcu, skoro ma to być źródło finansowania przyszłości, w dodatku na długi termin, warto by było spróbować.
Tylko czy o takim „wykorzystaniu” środków OFE myślą dzisiejsi rządzący? Zobaczymy w najbliższych tygodniach…
