Październik okrzyknięty został mianem miesiąca różowego – czyli takiego, w którym cały świat stara sobie przypomnieć o konieczności profilaktycznego badania piersi u kobiet. Jednak lato dzięki kobiecym dekoltom ukazuje nam – mężczyznom – ich piękno.
MAMMOGRAFIA
Dla facetów to także powinna być wiedza obowiązkowa. Aby edukować dalej i dalej… Mammografia jest badaniem wykorzystywanym w ramach profilaktyki raka piersi. Powinna być wykonywana regularnie co 2 lata lub zgodnie z zaleceniami lekarza. Współczesne aparaty są bardzo dokładne i pozwalają na wykrycie nawet najmniejszych, milimetrowych zmian – mammografia jest łatwo dostępnym badaniem do wczesnego wykrywania raka piersi. Dzięki temu pojawiające się zmiany można bardzo szybko wykryć i wdrożyć odpowiednie leczenie. IM WCZEŚNIEJ – TYM LEPIEJ!
Jak przebiega mammografia piersi? W ostatnich latach pojawiły się dwie nowe metody MRTG, które zapewniają jeszcze większą dokładność badania: mammografia cyfrowa (FFDM) oraz mammografia CAD (ang. computer-aideddetection). A co rekomenduje nam Polskie Towarzystwo Onkologiczne? Warto wytyczne te wykuć na pamięć, jak tabliczkę mnożenia!
Wykonanie badania zaleca się:
1. Od 40. do 50. roku życia – raz na 2 lata.
2. Po 50. roku życia – raz w roku.
3. Między 50. a 69. rokiem życia – wszystkim kobietom, które nie zachorowały na raka piersi.
Ponadto po 12 miesiącach mogą zrobić badania kobiety, w których rodzinie:
1. Wystąpiła mutacja genowa BRCA 1 lub BRCA 2.
2. Jedna z najbliższych członkiń rodziny miała raka piersi lub jego podejrzenie.
WIĘCEJ NIŻ W USA
Badania są niepokojące. Coraz młodsze kobiety zaczynają chorować na raka piersi. Jest to tendencja ogólnoświatowa. Niepokój wzbudza fakt, że w Polsce na raka piersi umiera relatywnie więcej kobiet niż np. w Stanach Zjednoczonych, choć dowiedziono, iż Amerykanki mają teoretycznie większe prawdopodobieństwo zachorowania na ten nowotwór. Niemniej jednak Polka bez zmutowanego genu ma 6 proc. ryzyka zachorowania na raka piersi w ciągu swojego życia, a Amerykanka aż 15 proc. Nie zmienia to faktu, iż nasza czujność powinna być wzmożona.
Na rosnącą zachorowalność na raka piersi ma wpływ wiele czynników. Zdaniem ekspertów szkodzi nam zwiększająca się liczba samochodów, zanieczyszczone powietrze i sztuczna żywność. Żyjemy też w stresie, co absolutnie nie pomaga. Coraz częściej mówi się również o przemysłowych estrogenach – substancjach chemicznych, które oddziałują podobnie jak naturalne estrogeny i mogą mieć wpływ na zdrową tkankę piersi.
Jeśli chodzi o predyspozycje genetyczne, jest w Polsce grupa około 500 tysięcy kobiet – głównie z nieprawidłową mutacją genu BRC1 lub genu CHEK2. U nich ryzyko raka piersi jest od pięciu do DZIESIĘCIU razy większe niż u przeciętnej Polski. Regularne badanie piersi powinno być priorytetem w grupie nosicielek mutacji BRCA1. Należy podkreślić, że rak piersi – pod warunkiem, że zostanie odpowiednio wcześnie wykryty, jest całkowicie uleczalny. Jeśli guzek ma nie więcej niż 2 cm oraz nie ma przerzutów do węzłów chłonnych, istnieje duża szansa na pełne wyleczenie.
NIE ZWLEKAJ!
Regularne badanie piersi pozwala wychwycić zmiany nowotworowe w niższym stopniu zaawansowania. Niestety, wciąż wiele Polek umiera, bo nie chodzą na badania, a guz diagnozuje się u nich zbyt późno. Inną sprawą jest to, iż często badaniom towarzyszy wstyd, co jest tak obszernym tematem, że zasługuje na osobny artykuł. Na szczęście świadomość w społeczeństwie rośnie i to nie tylko wśród kobiet, gdyż naszym (mężczyzn) miesiącem jest listopad – kiedy bujny wąs przypominać ma o konieczności badania prostaty oraz jąder. Jakże to piękna inicjatywa, której sam jestem częścią!
SAMOBADANIE PIERSI – INSTRUKCJA
Ważne jest, aby kobiety jak najwcześniej wyrobiły sobie nawyk samobadania piersi. Obserwacja i kontrola własnych piersi może odbywać się np. przed lustrem lub pod prysznicem. Jak prawidłowo wykonać samobadanie piersi? Stojąc nago przed lustrem unieś ręce wysoko do góry i przyjrzyj się, czy nie widzisz zmian w kształcie swoich piersi, czy skóra nie jest przebarwiona, czy nie marszczy się lub nie jest napięta. To samo skontroluj trzymając ręce na biodrach. Ściśnij swoją brodawkę i sprawdź czy nie wydziela się z niej płyn. Będąc pod prysznicem, połóż swoją lewą rękę z tyłu głowy, a prawą na lewej piersi. Lekko naciskając trzema środkowymi palcami zataczaj drobne kółeczka wzdłuż piersi, z góry na dół i z powrotem. Powtórz to samo z prawą piersią. Pamiętaj, że nie każdy wykryty guzek jest rakiem, ale każdy należy pokazać specjaliście. Jeśli zauważysz coś niepokojącego, koniecznie udaj się do lekarza. Wahania poziomu hormonów sprawiają, że przed miesiączką oraz w jej trakcie piersi większości kobiet mogą być opuchnięte i nadwrażliwe. Zmienia się także nieco konsystencja ich tkanki. Z tego powodu kontrolę piersi (zarówno samobadanie piersi, jak i USG czy mammografię) powinno wykonywać się tydzień po okresie. Nie zwlekaj!
