Za część usług związanych z ochroną zdrowia pacjent musi zapłacić z własnej kieszeni. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje wszystkie świadczenia gwarantowane, czyli ujęte w tzw. rozporządzeniach koszykowych, które określa Ministerstwo Zdrowia. Zasada jest prosta – jeśli w „koszyku” nie ma danego świadczenia, NFZ nie ma podstaw prawnych, by za nie zapłacić.
Ile jest usług, które musi sfinansować sam pacjent? Nie wiadomo, ponieważ nie istnieje tzw. „negatywny koszyk” z listą świadczeń niegwarantowanych.
– Kilka lat temu były plany, żeby go stworzyć, ale ostatecznie nie powstał. Dlatego wszystkie usługi, których nie ma w koszykach świadczeń ministerstwa, nie są finansowane przez NFZ – przyznaje Aleksandra Kwiecień, pełniąca obowiązki rzecznika prasowego Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie.Fundusz nie ma wpływu na ceny komercyjnych usług zarówno tych, które nie znajdują
się w koszyku świadczeń gwarantowanych, jak i pozostałych.– Placówka podpisująca kontrakt z NFZ nie ma prawa pobierać od pacjenta zapłaty za jakiekolwiek usługi, które wiążą się z ich realizacją – np. komercyjne wykonanie badań diagnostycznych niezbędnych do zabiegu. W polskim systemie nie występuje współpłacenie. Świadczenie jest realizowane albo w całości w ramach ubezpieczenia, albo komercyjnie. Placówki, które realizują świadczenia zarówno w oparciu o kontrakt z NFZ, jak i komercyjnie, nie mogą w tym samym czasie przyjmować pacjentów „na NFZ” i „prywatnie”. Stąd m.in. obowiązek dokładnego określania godzin przyjęć w ramach umowy z NFZ – tłumaczy rzeczniczka.
Ceny zabiegów komercyjnych kreuje rynek, ceny ustalają przychodnie, stawki za ten sam zabieg mogą się znacznie różnić.
Również tarnowskie placówki medyczne wykonują usługi niestandardowe, nierefundowane przez NFZ. Ponoć w największym stopniu dotyczy to stomatologii. W Centrum Medycznym „Kol‑Med” w Tarnowie należy do nich choćby leczenie kanałowe zębów, piaskowanie, odbudowa zęba przy pomocy korony metalowej lub porcelanowej, założenie protezy szkieletowej itp. Płatny jest też pełen zakres badań z medycyny pracy, w tym badania kierowców.W Zespole Przychodni Specjalistycznych w Tarnowie za protezę zębów częściową, wykonywaną częściej niż raz na pięć lat, pacjent wydaje 240 – 350 zł, za protezę całkowitą, również wykonywaną częściej niż raz na 5 lat zapłaci 420 zł, zdjęcie pantomograficzne, robione dla poradni stomatologii zachowawczej kosztuje 35 – 45 zł,
lakierowanie zębów w obrębie łuku zębowego dla dorosłych lub osób do 18 roku życia, ale częściej niż raz na kwartał – 20 zł, leczenie endodontyczne zębów trzonowych lub przedtrzonowych u dorosłych (z wyjątkiem kobiet w okresie ciąży i połogu) to wydatek 80 – 150 złotych. Usunięcie złogów nazębnych częściej niż raz na sześć miesięcy kosztuje 50 zł, resekcja korzeni zębów u dorosłych – 200 zł, wykonanie aparatu ortodontycznego dla dzieci po 12 roku życia – 500 – 700 zł, a za kontrolę leczenia aparatem u dzieci, które ukończyły 13 lat, trzeba wydać 50 złotych.
W Centrum Zdrowia Tuchów płacimy np. za operacje żylaków laserem – 2500 zł, usunięcie zaćmy metodą fakoemulsyfikacji przy wykorzystaniu soczewek Bausch – Lomb – 2700 złotych. Odbudowa zęba na wkładzie z materiału światłoutwardzalnego kosztuje 150 zł.
W CenterMed pacjenci najchętniej korzystają z płatnych badań z zakresu medycyny pracy. Popularnością cieszą się także szczepienia przeciw pneumokokom – kosztujące ponad 200 zł, które w ubiegłym roku kupiło ponad 600 osób. Wzrasta też liczba szczepiących się na żółtaczkę. W czołówce najczęściej kupowanych badań jest również analiza stężenia wydychanego tlenku azotu, co pomaga w diagnostyce pacjentów mających problemy z oddychaniem, zwłaszcza chorych na astmę.Niestety, nie wszystkie lecznice w Tarnowie podają swoje cenniki. Obydwa tarnowskie publiczne szpitale nie chciały podać nam przykładów zabiegów wykraczających poza koszyk świadczeń gwarantowanych i ich cen, nie dowiedzieliśmy się też, za co najczęściej płacą pacjenci. Oczywiście takie usługi są wykonywane.
