Felietony

Myślę, że można już zacząć gratulować Prawu i Sprawiedliwości tego, że tak skutecznie potrafi pobudzać w naszym narodzie ducha obywatelskiego. Na przykład taki Trybunał Konstytucyjny. Przez lata mówiłem studentom o tym, jaka jest różnica między Krajową Radą Radiofonii i Telewizji a właśnie Trybunałem Konstytucyjnym, bo obie te instytucje wybierane są w podobny sposób, a jednak znacząco się różnią, zwłaszcza w tym jak są postrzegane.

Dosłownie kilka dni temu zostaliśmy zaskoczeni informacją, że rządzący przygotowują zmiany w wysokości opłaty paliwowej. Ma ona się zwiększyć o 20 groszy, a zmiany mają wejść w życie być może jeszcze w czasie wakacji. O co tu chodzi i dlaczego wcześniej nikt tego nie sygnalizował?

PiS w osobie swojego prezesa zaproponował obniżenie wynagrodzeń nie tylko parlamentarzystów, ale również samorządowców Tu jednak, moim zdaniem, sprawa jest nieco bardziej skomplikowana niż w przypadku opisywanych przeze mnie tydzień temu posłów, senatorów i ministrów. Nie chodzi tylko o to, że mamy w Polsce różne realia, ale także o to, że niskie uposażenia samorządowych włodarzy mogą komplikować sytuację.

Przez kilka dni byłem w Poznaniu i był to pobyt bardzo pouczający. Po pierwsze, nie łamiąc żadnych przepisów dojechałem z Warszawy do stolicy Wielkopolski w niecałe 3 godziny. Nie jest to może najtańsza podróż, bo do kosztów paliwa trzeba dodać opłaty za autostradę, czyli prawie 40 złotych w jedną stronę (wkrótce otwarte zostaną nowe punkty poboru opłat i będzie jeszcze drożej), ale za komfort trzeba płacić.

Prawdę mówiąc, biorąc pod uwagę ostatnie wydarzenia, nie wiem, co chciał osiągnąć premier Cipras, ogłaszając referendum w Grecji. Prawda jest bowiem taka, że w końcu zgodził się na jeszcze więcej, niż pierwotnie odrzucił. I to pomimo tego, że jego rodacy w referendum opowiedzieli się przeciwko drakońskim reformom. A może jednak w tym szaleństwie jest jakaś metoda?

Agencja Standard & Poor’s obniżyła nam rating. Nie zgadzam się z tą decyzją, ale muszę ją przyjąć. Jak zresztą my wszyscy. Jakie może mieć ona realne konsekwencje?

O powstaniu warszawskim napisano już właściwie wszystko, co wcale nie znaczy, że wszystko o nim wiemy i że wokół powstania nie ma sporu, który jest sporem raczej nie do rozstrzygnięcia, a toczy się wokół pytania – czy powstanie warszawskie miało sens?

Łatwo jest wydawać stanowcze sądy, gdy zna się historię i jej wszystkie, czasem zaskakujące zwroty. Jest w naszej historii kobieta, o której mało kto ma dobre zdanie. Ta postać jest dla mnie o tyle interesująca, że tak jak ja urodziła się w Krakowie, tyle że 50 lat wcześniej, i chodziła do tej samej szkoły średniej co ja. Myślę o Wandzie Wasilewskiej, którą Maria Dąbrowska nazwała kiedyś „liżydupą Stalina”. Chodziły zresztą pogłoski, że Wasilewska sypiała ze Stalinem, ale chyba to nie była prawda.

Sensacja stała się faktem. Człowiek, którego nie znano powszechnie jeszcze pięć miesięcy temu, wygrał z prezydentem, który miał za sobą pełną, i to – sądząc po sondażach – całkiem udaną kadencję. Poprzedni taki przypadek mógł nam się zdarzyć 25 lat temu, gdy nikomu nieznany Stan Tymiński zdystansował Tadeusza Mazowieckiego, ale w drugiej turze został już zmiażdżony przez Lecha Wałęsę.

Gdyby zrealizował się scenariusz, według którego PiS zdobyłoby większość parlamentarną pozwalającą na samodzielne rządzenie, to o najważniejszych sprawach decydowałby nie żaden Duda czy Szydło, ale Jarosław Kaczyński. Szybko okazałoby się, że wszystkie zapowiedzi o odbudowaniu wspólnoty, poszanowaniu odmiennych opinii, szacunku dla demokracji, kompetencjach i rozwoju kraju były mydleniem oczu wyborców, a cały tzw. marsz PiS ku centrum był kolejną mistyfikacją.

Ropa na światowych rynkach drożeje, w efekcie ceny rosną także na polskich stacjach benzynowych. Nie oznacza to jednak, że grozi nam powtórka z tego, co obserwowaliśmy trzy lata temu. Przekroczenie 5 złotych za litr benzyny 95 jest mało prawdopodobne.

Polska gospodarka, jak wiemy, rozwija się obecnie w całkiem szybkim tempie. Drugi kwartał zamknęliśmy wzrostem na poziomie 3,9%. Problem w tym, że ten ogólnie dobry obraz psuje wynik inwestycji.

Kolejna kompromitacja to oczywiście marcowy występ p. Morawieckiego na Uniwersytecie Warszawskim poświęcony Marcowi ’68. Tym razem można powiedzieć, że premier przebił samego siebie i na tle tego, co plótł na UW, jego wystąpienie w Monachium to była mowa godna Winstona Churchilla.

Strajk nauczycieli stał się faktem. Pisząc te słowa nie mam pojęcia, do czego doprowadzi. Ale jednego jestem pewien: to nie koniec. Żądania kolejnych grup społecznych są kwestią czasu.

Może głosowanie na prezydenta odbędzie się 10 maja? A może 17 maja, a może 23 maja lub w sierpniu? Jeszcze rok temu nikt by...

Na początku grudnia ubiegłego roku napisałem felieton o tym, że Siwiec nie odszedł z SLD donikąd i że myślę, że skończy się to tym, iż Aleksander Kwaśniewski stanie na czele jakiejś nowej inicjatywy. Przypuszczałem wtedy, że do tego potrzebny będzie jakiś impuls, na przykład przyspieszone wybory, więc to, że stało się to kilkanaście dni temu, jest trochę zaskakujące.

Wiele zagadnień można rozstrzygnąć na wiele sposobów, a już na pewno na dwa. Zwykło się nawet mówić, że są dwie szkoły, falenicka i otwocka. Nawet nie wiem, skąd się to powiedzenie wzięło, ale w tej chwili nie jest to najważniejsze. I tak według jednej szkoły polityczna sytuacja w Europie bardzo przypomina stan naszego kontynentu z roku 1938.

Tydzień temu pisałem o tym, co wydarzyło się na rynku ropy w mijającym roku i dlaczego uważam, że rok 2015 był rokiem Stanów Zjednoczonych. Dzisiaj ciąg dalszy przeglądu najważniejszych, moim zdaniem, wydarzeń gospodarczych ostatnich dwunastu miesięcy.

Zaiste w dziwnym kraju żyjemy. I to nie od dziś. Dziwnym krajem byliśmy i za czasów PRL‑u, co zresztą świetnie punktował w swoich filmach Stanisław Bareja, tyle tylko, że wtedy można było naszą własną nieporadność i skłonność do stanowienia idiotycznego prawa zwalić na wyższą siłę, czyli na fakt, że nie do końca żyliśmy we własnym kraju.

Przez całe lata powiedzenie „dam ci szkołę” oznaczało, że siłą cię do czegoś przymuszę, coś na tobie wymogę. I trzeba sobie jasno powiedzieć, że były proste podstawy tego powiedzenia, bowiem szkoła była miejscem swego rodzaju represji. Dziecko posyłane do szkoły miało być niejako przystrzyżone niczym żywopłot do potrzeb społeczeństwa. Taki model szkoły wykształcił się w XIX stuleciu i niestety nadal obowiązuje.